Сонгууль-2024

Ц.Баатархүү: Иргэн бүр газар өмчлөх хууль ёсны эрхтэй

Редакцын бус нийтлэл

Нийслэлийн иргэд нийслэлдээ газар өмчлөх боломжгүй боллоо. Иргэдийн өмчилсөн газрыг үндсэн хууль зөрчин дээрэмдэж байна үүний эсрэг тэмцэнэ хэмээж буй “Газрын эзэн тэрбумтан” хөдөлгөөний удирдагч УИХ-ын сонгуульд АН-с Чингэлтэй, Сүхбаатар дүүрэг  10 дугаар тойрогт нэр дэвшигч Цэндийн Баатархүү-г  “Ярилцах танхим” буландаа урилаа.

- Та НИТХ-д АН-д бүлгийн даргаар хоёр удаа ажиллаж байсан. Энэ хугацаандаа Та ямар ямар ажил санаачилж, хийж хэрэгжүүлж чадсан бэ?

- Ухаалаг Улаанбаатар ажлын хороог удирдаж “Smart city” болгох ажлын суурийг хамтдаа тавьсан. Нийтийн тээврийн цаасан тасалбарыг цахим болгосон. Удаашралтай байсан газар өмчлөлийг цахимд шилжүүлж жилийн хугацаанд 100 мянга гаруй хүн газартай болсон.

Нийгмийн асуудал хариуцсан орлогчийн хувиар багш, эмчийн нэмэлт урамшууллыг шийдвэрлүүлсэн.

Сонгогдсон тойрог болох Чингэлтэй дүүрэгтээ 5 цэцэрлэг, 3 бага сургууль, 3 спорт заал, 1 түргэн тусламжийн эмнэлэгийн төсвийг шийдүүлж, бариулсан. Хотын агаар, орчны бохирдлыг бууруулахын тулд “Өрх бүрд 5 мод” төслийг хэрэгжүүлсэн.

Сөрөг хүчний удирдагчийн хувиар эрх баригчдийн ажлын цагийг бүртгэхээс эхлээд алдаатай, ард түмэнд халтай шийдвэрүүдтэй нь тэмцэж, зогсоож, хуулийн хариуцлага хүлээлгүүлж ажилласан.  

-“Өрх бүрд 5 мод” төсөл бодит үр дүн өгч байна уу?

-Өгч байгаа. Нэг өрх 5 мод тарилаа гэхэд 50 мянган өрх 250 мянган ширхэг мод ургуулна. Гэр хороололд мод тарихад усны асуудал байнга тулгардаг. Тэгэхээр услалтын систем дээр төрөөс дэмжлэг үзүүлэх хэрэгтэй. Өнөөдөр бид хүнснийхээ усыг зөөврөөр авч байж 3 мод тарихын тулд өдөрт 100 л ус зөөх хүндрэлтэй байна. Зөөврөөр тэрэг түрж модоо услах боломж байхгүй. Тийм учраас гэр хороололд усны хүртээмжийг сайжруулах хэрэгтэй. Гэр хороололд ус хүргэлтийн үйлчилгээг нэвтрүүлэх хэрэгтэй. Хоёрт мод тарьж ургуулсан хүмүүсээ урамшуулдаг санхүүгийн механизм хэрэгтэй байна. 

-Та айлын газрыг булаадаг, дээрэмдэг боллоо гэж мэдэгдсэн энэ талаараа тодруулаач?

-Тиймээ. Нийслэлийн Засаг дарга нь санаачлаад Улаанбаатар хотын түгжрэлийг бууруулах нэрээр иргэдийн газрыг булаах, дээрэмдэх хууль баталчихсан шүү дээ. Баталсан хуулиар нь миний газрыг, миний өмчийг бусдын санаачилгаар, бусдын зөвшөөрлөөр булааж болно. Ердөө хөрш хоёр айл маань зөвшөөрлөө гээд миний газрыг, гэрийг, ажлын байрыг минь газар чөлөөлөх нэрээр авчихна. Миний өмчөө захиран зарцуулах эрхийг хөршүүд маань авчихлаа л гэсэн үг. Энэ чинь дээрэм мөн биз дээ.

Манай улс хувийн өмчийг хамгаалдаг, ардчилсан улс биш боллоо. Өмчилсөн газартаа өөрийн хүслээр амьдарч, ажиллах эрхгүй болчихлоо. Төрийн нэрээр таны газрыг хэдийд ч булааж мэднэ.

Товчхондоо, МАН хамаг өнгөтэй, өөдтэй газрыг зарж дуусаад одоо иргэдээ хуулийн нэр, төрийн нүүрээр дээрэмдэж байна. Иргэдийн газрыг булаах биш үнэлгээг нь өсгөх газартай иргэн тухтай амьдардаг бодлого боловсруулах ёстой болохоос булаадаг, дээрэмддэг бодлого ардчилсан улсад байж болохгүй.

Хүний эрх, хувийн өмчид халдсан энэ хуулийг хүчингүй болгохын төлөө би Үндсэн хуулийн цэцэд хандсан d.parlament-д нийтийн өргөдөл гаргасан. Газрын эзэдтэйгээ хамт газрын эзэн бол тэрбумтан хөдөлгөөнийг эхлүүлсэн.

-Иргэдээс авсан газартаа гэр хорооллын дахин төлөвлөлт хийх юм бишүү?

-Эрх баригчид иргэдээс булааж авсан газартаа юу хийдэг вэ гэдгийн бэлэн жишээ Богд Уул, Зайсан толгой орчмын газар байна. Уг нь аялал жуулчлалын зориулалтаар олгох ёстой газруудад өндөр, өндөр орон сууцны хороолол барьчихсан.  Хөрөнгө мөнгөтэй нь ам, амаар нь газрыг хашаалчихсан.

Энд нэг зүйлийг онцлоход, 2012-2016 онд бид нийслэлийг удирдаж байхдаа газрын дуудлага худалдаагаар борлуулж, орлогыг төсөвт төвлөрүүлэх ажлыг эхлүүлсэн. Жишээлбэл, Ардчилсан нам нийслэлийг удирдаж байхдаа одоогийн Галлериа Улаанбаатар дэлгүүр байгаа газрыг дуудлага худалдаагаар борлуулж төсөвт 24 тэрбум төгрөгийн орлого оруулж байлаа. Гэтэл төв талбайг тойрсон энэ олон барилга, байгууламжийн газрын дуудлага худалдааны төлбөр хийгдээгүй. Төсөвт мөнгө огт ороогүй. Харин бие биедээ бэлэглэсэн. Үүний цаана авлига, хулгай бий. Газрын хулгайд бид 27 их наяд төгрөг алдасныг олон улсын байгууллагууд тогтоосон. Газрын эзэн тэрбумтан хөдөлгөөний хүрээнд газар олголтын асуудалд аудит хийж хохирлыг төлүүлэхийг шаардана.    

-Тэгвэл Танд газартай иргэн тухтай амьдардаг бодлого байна уу?

-Ус зөөдөггүй, гал түлдэггүй, гадаа гарч бие засдаггүй газрын эзэн бол тэрбумтан. Ус зөөдөггүй, гал түлдэггүй байх нөхцөлийг өөрөөр хэлбэл дэд бүтцийг татах нь төрийн үндсэн үүрэг. Дэд бүтэц татая гэхээр өнөөдрийн эрх баригчид мөнгөгүй гэж байна. Гэтэл бид өнгөрсөн хугацаанд хөрсний бохирдол, утааг шийдэх нэрийдлээр 2.5 их наяд төгрөгийг салхинд хийсгэсэн. Түүнчлэн нүүрсний хулгайд алдсан 44 их наяд, газрын хулгайд алдсан 27 их наяд, ЖДҮ-ийн сангийн 140 тэрбум, цавчаа ногоон 318 тэрбум гээд хулгайлах мөнгө байдаг мөртлөө гэр хороололд дэд бүтэц татах мөнгө байдаггүй нь эмэгнэлтэй, инээдтэй. Энэ мөнгөөр нийслэлийг бүхэлд нь дэд бүтцэд холбож болно, дагаад хот маань ч тэлнэ, эдийн засаг өснө, иргэдийн амьдрал сайжирна.  

-Цахимаар газар өмчлөх ажил өрнөхөд олон хүн өмчтэй болсон. Хол ойр гэлтгүй газар өмчлөх эрх үүссэн байдаг?

-Бид 2012-2016 онд нийслэлд байхдаа өмчлөх эрхийг баталгаажуулахын тулд цахимаар газар олгох ажлыг санаачилж, хэрэгжүүлсэн байдаг. Нэг жилийн хугацаанд 100 мянга орчим  өрх айл газар, өмчтэй болсон. Үүнийгээ эдийн засгийн эргэлтэд оруулах боломжтой болсон. Энэ ажил одоо таг зогсчихлоо.

Монгол Улсын иргэнд газар өмчлүүлэх тухай хууль одоо ч хүчин төгөлдөр. Тус хуульд Монгол Улсын иргэнд гэр бүлийн хэрэгцээний зориулалтаар газрыг нэг удаа үнэгүй өмчлүүлнэ гэж заасан байгаа. Гэтэл Нийслэлийн Засаг дарга нь Улаанбаатар хотын иргэдэд газар шинээр өмчлүүлэхгүй гээд мэдэгдчихсэн. Энэ өмчлөх эрхээ нийслэлд 10 өрхийн 8 нь эдэлж чадахгүй байна. Нийслэлийн Засаг дарга нь хуулиас давсан мэдэгдэл хийж иргэдийн өмчлөх эрхийг зөрчлөө.

Нийслэлийн захын дүүргийн 0,07 га газар л тавин саяас багагүй үнэ хүрч байгааг зарын сайтаас харж болно. Дэд бүтэцтэй газрууд бол хэдэн тэрбумаар үнэлэгдэж байна. Жишээлбэл: Ардчилсан намын үед эхлүүлсэн Сэлбэ дэд төв, бидний мэдэхээр 6 буудал орчмын газар дунджаар 200 сая төгрөгөөр үнэлэгдэж байна.

Ийм хөрөнгө, өмчтэй байх эрх гэр хорооллынхонд ч орон сууцанд амьдарч байгаа ялгаагүй иргэн бүрд бий. Иргэдийн эрхийг боомилсон эрх баригчдийн шийдвэртэй би хэрхэвч эвлэрэхгүй. Иргэдтэйгээ нийлж эрхээ эдлэхээр тэмцэнэ.

Энэ мэдээнд өгөх таны үнэлгээ
Like
Love
Haha
Wow
Sad
Angry
2 Сэтгэгдэл
Хуучин
Шинэ Шилдэг
Inline Feedbacks
View all comments
Зочин
Зочин
2024-06-11 11:54

ӨӨ БАС ИЙМ ЮМ БАЙДАГ ЮМ УУ? БИ 0.7 ГА ГАЗРАА ӨМЧИЛЖ АВАХ ГЭЭД ДҮҮРГЭЭР ЯВАХАД НАДААС МӨНГӨ НЭХЭЭД БИ ӨГДӨГ Л ЮМ БАЙХ ГЭЭД ТЭР МӨНГИЙГ НЬ ХАЙГААД ОЛООГҮЙ ОДОО БОЛТОЛ ӨМЧИЛЖ ЧАДААГҮЙ ӨВӨӨДӨӨ ТУСЛААД ӨГӨӨЧ БААТАРХҮҮ ХҮҮ МИНЬ ТЭГВЭЛ ӨВӨӨ НЬ МАЙЖИГНАЖ ОЧООД ЧАМАД САНАЛАА ӨГЧИЙ

Зочин
Зочин
2024-06-11 12:27

МАН Богд уул, Зайсанд өндөр өртөгтэй орон сууц барьж, зарж, баячууд өмчилж байна. Гэтэл иргэд зусланд 0,07 гоо ч өмчилж чадахгүй байгаа. Уул нь зуслан болон ойролцоох газруудад 0,07 г өмчлүүлж, эзэнжүүлэх нь хамгийн зөв. АН 0,07 г өмчлүүлэх, бас өмнөх сонгуулиар ахмад настнуудад сая төгрөг өгөхдөө оронд нь 1072 хувьцааг нь хууран мэхлэж авсаныг буцааж олгох асуудлыг шийдэж өгвөл иргэд АН ыг 4 битгийхэл 8 жилээр сонгоход бэлэн байна.

Холбоотой мэдээ

Back to top button