СУРВАЛЖИЛГА, НИЙТЛЭЛ

Монгол хэлээр “ярих” эрхээ хасуулсан Өвөр Монгол үрс та бидэнд хандан “хашгирч” байна

Та дуулсан уу. ӨМӨЗО-ны Тунляао хотын 10 жилийн сургуульд энэ есдүгээр сараас эхлэн монгол хэлийг хоёрдогч хэл болгон заана. Хятадын Засгийн газар тийм шийдвэр гаргажээ. Энэ бол хамгийн олон монголчууд оршин суудаг Өвөр Монголын хот.

Адил төстэй үйл явдал 2018 онд, ШУӨЗО /Шинжаан Уйгурын Өөртөө Засах Орон/-д болсон. Тухайлбал хэд хэдэн нутгийн сургууль уйгаржин бичиг, тод үсгээр хичээллэж эхлээд удаагүй байхад нь улаан туг намируулсан хөрш их гүрэн болиулжээ.

Япон улсын Шизү-Ока их сургуулийн багш О.Цогт news.mn сайтад өгсөн ярилцлагадаа, “Тунляао хот бол ердөө эхлэл” гэх утга илэрхийлэв. Тодорхой яривал жижиг, дагавар үндэстнүүдээ өөртөө бүрэн уусгах алс хэтийн бодлогынх нь нэг чимээгүй алхам тэнд хэрэгжих гэж байна. Өвөр Монголчууд дээр. Бидний нэгэн тасархай.

Дээрх шийдвэрийг эсэргүүцэж Тунляаогийн хэдэн монголчууд гудамд лоозонтой жагссан. Ингэж бидэнд анх мэдээлсэн юм. Харин тэднийг тэр дор нь дуугүй болгох, дахин жагсах, эсэргүүцэх боломж олгохгүй байхаа урд хөрш мэднэ. Тэр жагсаалаас хойш хоёр сар орчмын хугацаа өнгөрч байна. Өнөөдөр Өвөр Монголчуудтай холбогдож, яриа ярилцлага авах бүх сошиал боломж боогдмол. Хятадын нутаг дэвсгэрээс Фэйсбүүк орохгүй. “WeChat”-аа туж тагнуулдана.


“Тэдний дагавар үндэстнүүдээс өөрийн гэсэн хэл, бичигтэй нь цор ганц Өвөр Монголчууд” гэж О.Цогт багш дурдсан байх юм. Уусгах, нэгтгэх бодлогыг хэчнээн бариад ч босоо бичгээ, “Ар Монголчуудаа” гэсэн сэтгэлээ тавихгүй байгаа нь их гүрний хөлийн чигчий хурууг үргэлж загатнуулдаг байж таарна. Одоо Өвөр Монголын бага, жаахан хүүхдүүд монгол хэлээр хичээл үзэхээ байж, хятад хэл дээр төлөвшиж, эрдэм мэдлэгийн далайгаас хутгах нь.

Tegshzaya Jalan-Aajav- ийнхаа дуудлагаар нэгдлээ.ӨМӨЗО-ны Түнляо хотод энэ хичээлийн жилээс эхлэн Монгол хэлээр хичээл орохыг хориглосон хотын захиргааны шийд гарчээ. Үүнтэй холбогдуулан Өвөрмонголчууд эх хэлний эрхийнхээ төлөө идэвхитэй тэмцэж байна. Монгол хэлний хүрээ хязгаарын автоматаар хашиж, Монгол хүний эх хэлээрээ боловсрол эзэмших, эх хэлнийхээ орчинд ажиллаж амьдрах үндсэн эрхэд бүдүүлгээр халдан буй энэ явдлын эсрэг Тусгаар тогтносон, Ардчилсан, Эрх чөлөөт Монгол улсын сэхээлэг иргэд дуу хоолойгоо өргөнө үү! ???? Бид Парист Их дагинын сүм шатлаа гэж нийтээрээ уймран гашууддаг сэхээлэг улс билээ. Хятадад эх хэлийг тань хориглож, элэг нэгтнүүдийг тань хяхан боож буй энэ үйлдлийн эсрэг яагаад дуу хоолойгоо өргөж болохгүй гэж!"Өвөр Монголын сургуулиудад Монгол хэлийг нь буцаан өгнө үү!" шүлэгтэй дуудлагад таныг урьж байна. Монгол хэлнийхээ яруу сайханг илтгэх шүлэг найргаа дуудаж видео хийгээд өөр өөрсдийн үг, үйлдлээр энэ явдлын эсрэг дуугаа өргөнө үү! Дуудлага авсан хүмүүс 72 цагийн дотор шүлэгтэй видеогоо нийтлээд цааш мөн 5 хүн дуудаарай. Чингэхдээ дорх хаштагуудыг заавал ашиглаарай. Миний дуудах хүмүүс: Бүжинлхам ЭрдэнэбаатарSara VenusЖаргалсайханы ОргилLkhagvasuren LamjavOyuny ErelchinChinese authorities in the northern region of Inner Mongolia has banned the Mongolian Language in and around Tongliao city (Inner Mongolia) beginning in September.Tongliao is a place with the largest ethnic Mongolian population; nearly 1.5 million people. #LanguageRightsForInnerMongolians#LanguageRightsAreTheHumanRights#ChinaBansMongolianInInnerMongolianSchools#JusticeForInnerMongolians#SaveTheMongolianLanguage

Posted by Urantogos Amarbaatar on Monday, July 20, 2020

Хятадын засгийн газрын шийдвэр, Тунляао дахь монголчуудын жагсаалын дараа энд, цахимд хөдөлгөөн өрнөж эхэлсэн. “Тагтаа” хэвлэлийн газрын үүсгэн байгуулагчдын нэг, орчуулагч Б.Баясгалан өөрийн Фэйсбүүк хуудаснаа дээрх шийдвэрийг эсэргүүцэж буйгаа илэрхийлэн, давалгаанд нэгдэхийг салбар нэгтнүүддээ уриалсан юм. Уриалга их биш ч багагүй хэмжээнд түгж, үзэл бодлоо илэрхийлэгсэд олширсон.

Фэйсбүүк ашиглах хориотой Өвөр Монголчууд давалгаанд нэгдэж, бичлэг хийн Youtube орчинд ч байршуулах боллоо.

Зэрэгцээд хоёр ч удаа нэр дурдаад буй Шизү-Ока их сургуулийн багш О.Цогт цахимд гарын үсэг цуглуулж эхэллээ. Тэрбээр Өвөр Монголын Ордос нутгийн хүн, монгол хүн. Тунляао хотын бага, дунд сургуульд монгол хэлээр хичээл орохыг хориглосон эл шийдвэрийг эсэргүүцэж, ийн гарын үсэг цуглуулж буй. Наймдугаар сарын 10 хүртэл цуглуулаад, тэр шаардлагаа БНХАУ-ын Соёлын яам, ЮНЕСКО тэргүүтэй хэд хэдэн газарт хүргүүлнэ.

Хөдөлгөөн эндэх хэдэн бичгийн хүмүүс, тэртээ Япон дахь багш тэргүүтнээс ер хэтэрч өгөхгүй, Ар Монголын засгийн газар, эрх бүхий албан тушаалтнууд нь нам эвсэл, улс төр гээд ухаангүй унтаж байх хооронд урд хөрш хөлийн чигчий хуруугаа маажиж эхлэв.


Хачин детектив кино шиг санагдаж мэднэ. Тухайлбал О.Цогт багшийн уриалгыг дэмжиж, гарын үсгээ цуглуулахыг хүссэн Фэйсбүүк дэх постууд устаж эхэлжээ. Дахин шэйр хийе гэвэл нь “You can’t share this link. Your post couldn’t be shared, because this link goes against our Community Standards” буюу “Энэ линкийг шэйрлэж болохгүй. Учир нь Фэйсбүүкийн бодлого, стандартад нийцэхгүй” гэсэн бичиг гарч ирж байгаа аж.

За ёстой сонин, сонин юм болдгийм байна: 1. Өвөр Монголд монгол хэлний сургаалтыг хориглосныг Японд суугаа монголчууд…

Posted by Adiyasuren Lkhagvaa on Sunday, August 2, 2020

За ёстой голын хуруугаа гозойлгож байгаад хашхирмаар болтол авчээ. Японд байдаг Өвөрмонгол эрдэмтэд ӨМӨЗО-ы Түнляо хотод…

Posted by Bayasgalan Batsuuri on Sunday, August 2, 2020

Япон улсын Шизүока их сургуулийн багш, зохиолч О.ЦОГТУ гуайн монгол бичигээ авч үлдэхийг дэмжиж гарын үсэг цуглуулах…

Posted by Mumchukhal Burmaa on Sunday, August 2, 2020

Аль олон шэйр авсан постууд нь эхнээсээ устаж гэмээр дүр зураг. “Хятадын талаас” гэж хардахаас өөр яалтай. “Том масс хамарч, үлэмж дуу хоолой дуугарахгүй бол Фэйсбүүк пост мэтийг бол устгана чиг, арилгана чиг”

“Бидний муу сайн Өвөр Монголчууд” гэж хошуу дэвсэхдээ сайн билээ, бид. “Тэд л монгол бичгээ авч, хадгалж үлдсэн юм” гэж уруул унжуулдаг бидэнд Өвөр Монгол үрсийн бачимдах дуун сонсдохгүй байгаа бололтой. Гадаад дотоод бодлогоор мэргэшигсэд, хэл соёлын эрдэмтэд хаана байна вэ.

Сошиал дуулианыг ингэж, тэгж даруулсаар замхарч, бидний нэгэн тасархай үрс хятад хэл дээр хичээл үзэх нь том дүр зургаараа хэр учир зүйтэй явдал вэ, эрдэмтэд ээ. Эрх бүхий албан тушаалтнууд аа. “Монголд эрдэмтэд гэж алга. Хаана байна, гараад ир л дээ” гэдэг “Монсудар” хэвлэлийн газрын захирал Р.Энхбатын үгийг энд онцлон бичье.

Ар Монголчууд бид өөрсдөө босоо бичгээ гээчихсэн, сэргээх гээд сэргээж чадахгүй тийчилсээр байгаа ард түмэн. Харин соёл тээгч Өвөр Монголын нь олон хүүхдүүд зориудын бодлогоор хэлнээсээ, бичгээсээ хагацахад хүрээд байгаа биш үү. “Монголын далбааг дэвтэр дээрээ зураад цагдаад баригддаг” гэж О.Цогт багш ярилцлагадаа хэлсэн нь эрхгүй эмзэглүүлнэ.

Логик үүднээс харахад Тунляаог л “алдчихвал” Хятад гүрний бодлого цаашид хүчрэгдэхгүй. Тэд өөрсдийнхөөрөө замнана. Магадгүй энэ тэдний хувьд туршилт, үзүүлбэр ч байж болох. Мах цусны тасархай, хэл соёлын үсэрхийгээ өөриймсөн хамгаалж дуугарах цаг энэ мөн.

Жич: О.Цогтын гарын үсэг цуглуулах хөдөлгөөнд энд дарж нэгдээрэй.

Энэ мэдээнд таны өгөх үнэлгээ
Like
Love
Haha
Wow
Sad
Angry
Таг

Холбоотой мэдээ

16 Сэтгэгдэл

  1. Их Гүрний дээрэнгүй бодлогыг бид дийлэхгүй байж мэднэ. Гэхдээ тэмцэх ёстой, зүгээр сууж байгаад хэл, бичгээ ####дах учиргүй. Ядаж л Өвөр монголчууддаа сэтгэлийн дэмжлэг үзүүлэх ёстой

    1. Бид нар дотооддоо байгаа хужаагийн эрлийзүүдээ дийлэхгүй толгой дээрээ гаргаад авилг####д идэгдэн доройтож байж Өвөрмонголчууддаа тус####ж чадах уу? Ар өвөр монголчууд хоёул хятадуудад дарлуулж байна даа. Гэвч АНУ, Япон, ЕХ туслах байх.

    2. Түүхэнд хэн их гүрэн байсан юм ! үзээрэй. Монголчууд дэлхийг эзэгнэж явахад, ялах бүрт тэд одоогийх шигээ тооны хувьд их л байсан. Удагүй ээээ Хараарай МОНГОЛ ЯЛААД ГАРЧ ИРНЭ

  2. Хятадын элчингийн өмнө жагса#### хийвэл ямар вэ? Тэгээд дэлхий нийтэд зураг, видео цацв####?

  3. Oorsdiigoo yaay gej bj bitgii eliircgeegeed bgaarai tasnuus zugeer. Neg uls dotroo yaah ni ta nart padgui. Muugaa medehgu bas haa hamaagui suliaarcgaaj bdgiin. Naadh chin zugeer odoon hatgalga niigmiig turhirah gej oroldoj bgaa carai hezee

  4. Ziaaa manai uhernuud moorcgooj bnu. Ta nart er ni delhiin asuudal ymar padlii bnaa. Oorsdoo afrikiin haltaruud bolcgoochihood. Hench yuch bish yum bjiiij buur tom tom bulterhiimaa

  5. Mongold neegdsen ene olon surguuliudiig eserguutsej haalgah heregtei mongolchuudaa. Mongoloos uur ulsad hyatad dund surguuli baihgui. Baisan ch tend hyatad huuhduud n l surdag

  6. Тун удахгүй хятад газрын хөрснөөс арчигдна. хятад улс! МОНГОЛ улсыг! оролдох мэрэх тусам өөрийнхөө улсын доройтол задр####ыг хурдасгах болно! Түүхэнд дандаа л тийм байсан!

  7. kazakuud oor uls orond bgaa tsusan toroluudee oorsdiin gazar shoroon deer ir amidarch bolno ge bhad mnai hed owor mongolchuudaa oruulah setgelgui. ireed irgenii unemleh awkej heden jil notsoldwoo. odoo boltol bdgui shuu

  8. Сэтгүүлч нар нь ийм б####ай зүйлд хүмүүсийг турхираа болиосой. Хятад доторх соёлын асуудлыг энд дэвэргээд байх юм. Манай Монгол улсын бичиг өв уламжл####ыг няцаасан биш дээ. Өвөрмонголчууд бол хятадаасаа дор заваан хүмүүс шүү. Хятадад очоод сураггүй бологсод бүгд өвөрмонголын гараар орсон бгаа шүү. Хазгай муруй хэлдэг монгол яриагаар хэл мэдэхгүй монголчуудыг шоглоод. Тэр чигтээ хятад болоод уусв#### таарна.

Хариулт үлдээх

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Eguur.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.

Back to top button