Зураач Л.Өнөрчимэг: Ус хотхон руу халихад хөршүүдээ сэрээчхээд, далан босголцож, үерт автсан айлыг зөөсөн

Баянзүрх дүүрэг, Сэлбэ гол дагуух орон сууцны хорооллууд үерийн усанд автаад буй. Ард олноороо байгалийн давагдашгүй хүчин зүйлтэй тэмцэж буй энэ өдрүүдэд хувь хүмүүсийн санал санаачилга, хандлага, сэтгэл тухайн орчиндоо эерэг нөлөөллийг үзүүлж байна.

Тухайлбал, зураач Л.Өнөрчимэг холбогдох албаныхантай “мөр зэрэгцэн” байрны оршин суугчдаа сэрээж, үерийн бүсээс зөөвөрлөж, үерийн хамгаалалт хийхэд гар бие оролцож байв. Бид түүнтэй ярилцсан юм.

-Их борооны улмаас БЗД нэлээд хохирол амсаж байна. Танай гэр орчим юу болов?

-Шөнө 02 цаг өнгөрч байхад гадаа хүмүүс шуугилдаад эхэлсэн. Удалгүй ослын дохио дуугарч, зогсолтгүй гучаад минут болохоор нь гайхаад цонхоо онгойлгоход чанга яригчаар “Жолооч нар сэрээрэй, машинуудаа холдуулаарай, урслаа шүү”гэх мэдээлэл өгч байсан. Тэгээд за цагдаа, онцгой, эмч, төрийн шуурхай үйлчилгээ явж байна даа гээд хувцсаа өмсөөд гарахад үүрийн 4 цаг болж байсан. Нэлээд олон хүн цугласан, машинуудыг гаргаж байсан. Тэгээд цааш харахад гол халиад манай хойд талын байрны граш руу шууд орж эхэлсэн.

-Хүмүүс машин тэргээ холдуулж амжсан уу?

-Хүмүүс ид унтаж амардаг цаг болохоор удаашралтай байсан. Таних, танихгүй хамаагүй машин дээрх утас бүр рүү залгаж эхэлсэн. Нэг их удалгүй эзэн нь гарч ирээгүй машинууд хөвөөд эхэлсэн. Машин ачдаг компанийн нэг залуу хэд хэдэн машиныг “аварсан”. Хүмүүс бүр түрээд ч гэсэн холдуулахаар хичээж байсан. Би хүмүүс сэрэхгүй болохоор айлуудын хаалгыг тогшсон. Ингээд өглөөний 5 цаг болоход хүмүүс бүгд сэрээд ямар ч байсан юу болж буйг мэдсэн дээ. Би тэр өдөр газрын хуулийн талаар лайв хийчхээд, нэг зураг дуусгая гээд сууж байсан. Унтсан бол бас л зарим айл шиг мэдэхгүй л байсан.   

-Хүмүүс таныг хэрхэн хүлээж авч байсан бэ?

-Ихэнх  нь л “за,за” гэсэн. Яг тэр үед цахилгааны масс үүснэ гээд тог тасалсан. Одоо хүртэл тоггүй л байна. Зарим нь их хөөрхөн “Өнөрөө өөрөө тайван байгаарай, болгоомжтой байгаарай. Гайгүй байхаа” гэцгээсэн. Би айлуудаа дуудчхаад үерийн хог новш урссан аймаар хэсгээс нэг айл зөөж гаргасан. Дараа нь бид нар үер хаахаар буулгасан шороог өөрсдөө тараагаад нэлээд ажилласан. Хүүхдүүд хүртэл их гоё “Аниа болгоомжтой байгаарай, баярлалаа” гээд их талархал илэрхийлж байлаа.

-Одоогийн нөхцөл байдал ямар байна вэ?

-Ямар ч байсан аюулгүй болгосон. Эргэн тойрон мэдээж шалбаагтай, хог урсаж байна. Гэхдээ л бүх байруудад соруулдаг машинууд ажиллаж, далан босголоо. Нэвчээд урсчихааргүй далангууд босгосон.

-Нэмээд бороо орвол наад хэсгээ гайгүй гэж бодож байна уу?

-Байгалийн хүчин чадлыг хэн ч урьдчилан мэдэж төсөөлж чадахгүй. Монголчууд өндөр заяатай улс даа. Тэгээд л өнгөрсөн шөнө шиг эвтэй найртай байхад болно доо. Бид нар бүгдээрээ л ачигч компанийг шүүмжлээд байдаг. Тэгэхэд эзэд нь гарч ирэхгүй хэд хэдэн машиныг зогсоож, хүмүүст туслаад ороод ирсэн. Бороотой өдөр хүмүүс унтдаг шүү дээ. Аваарын дохио үнэхээр хүмүүсийг аврахын тулд хоёр цаг дуугарсан. Бусдыг аврах хамгаалахын тулд ингэж ажилласан учир хохирол амсаагүй. Би хүүхдүүдэд ус руу 5-10 алхам ч битгий ойртоорой. Эрэг хагараад урсдаг юмшүү гэж захисан.

-Нийгэм маш их шүүмжлэлтэй хандаж байна. Та эдгээрийг хэрхэн харж байна вэ?

-Ер нь манай хот тохижилт ардчилсан хувьсгалаас хойш төлөвлөгөөгүй, замбараагүй болсон. Хүн амын нягтралыг огт төлөвлөөгүй, хэт замбараагүй, үнэндээ нийслэлийн зарим хэсэг ууланд авирахаас хэцүү шүү дээ. Нүхэнд ойчно, дээрээс юм унана, бүх ажил нь гүйцэтгэл муутай. Тоглоомын талбай, гарц байхгүй, хундаамууд маш ойрхон, заримдаа уулын фантаз зам дээр яваа юмшиг л санагддаг. Ямар ч монгол хүн хот, хөдөөг хослуулан амьдрах чадамжтай, сонирхолтой. Тэгэхээр хоёр газар амьдрах сонирхлыг нь бүрдүүлж өгөх хэрэгтэй. Мэргэжлийн хүмүүс санаа нь зовдог байлгүй дээ л гэж боддог. Би бүр Сэлбэ голоо санаачилгаараа цэвэрлэж, шуудай шуудайгаар хог хаядаг. Амралтын газруудаас маш их хог орж ирнэ. Сүүлдээ ядраад хаясан. Үер уснаас хамгаалах сувгаа л хамгийн түрүүн баримаар юм байна.

-Та нөхцөл байдалтай холбогдуулж өөр юуг хэлэх вэ?

-Эгч нь айлуудаа сэрээж, айл үерээс гаргаж, газар шорооны ажилд оролцож нэлээд байсан. Дараа нь ах, эгч нар руугаа ярьж хонох газар хайсан. Мэдээлллээс их хоцорлоо. Энэ гүүрүүдийн нураах шийдвэр гаргах тухай сонслоо. Ямар ч стандарт хангаагүй, хог новш овооруулж боомт үүсгэдэг, зарим нь хэт өндөр, зарим нь хэт богино энэ олон гүүр ер нь хэнд хэрэгтэй юмбол гэж боддог. Хүмүүс энэ гүүрнүүд дээгүүр явж үзээгүй бүр хараа ч үгүй байж утасны цаанаас шүүмжлээд суугаа юм. Зүлэг ногоо дээр хүмүүсийн яваад гаргачихсан зам байдаг. Тэгэхээр гарц, гүүрийг ч гэсэн яг л тэр жимээр барих хэрэгтэй гэж би боддог. Тэнд л хэрэгцээ байгаад байна шүү дээ. Мэргэжлийн хүмүүс адаглаж энэ мэтийг анзаарч судалгаатай ажил хийх хэрэгтэй. Энэ хот бид нарын гэр орон шүү дээ. Хотын захиргаа муу чанарыг нь мэддэг юм билээ. Одоо бид талцаж маргадаж, шүүмжлэхээ болиод хичээцгээх хэрэгтэй. Эрх барьж МАН ямар ч тэвчээртэй хүмүүс байдгийн. Байж ядтал шүүмжлэх юм. Мэдэхгүй байж ерөөсөө муулаад эхэлнэ. Би энэ Д.Сумъяабазар даргыг ажил асуудалдаа санаа нь зовдог, сэтгэл нь байдгийг олон удаа харсан. Гэтэл хүмүүс ямар ч их шүүмжилдэг юм. Яаж ч даван туулдаг юм хөөрхий.

-Ярилцсанд баярлалаа.   

Өөрийн сэтгэгдлээ илэрхийл

Share Tweet