Хэргийн мөрөөр: 5 хүртэлх жилийн хорих ялтай хэргээр жил гаруй шалгагдаж, хилийн хориг тавиулсан Э.Болормаа

Eguurnews мэдээллийн агентлаг олны анхаарлыг татаж буй хэргүүдийн талаарх мэдээллийг багцлан хүргэдэг "Хэргийн мөрөөр" агуулгаар УИХ-ын гишүүн Э.Болормаагийн холбогдон шалгагдаж буй хэргүүдийн мэдээллийг хүргэж байна.

Өмнөх агуулгаар бид "Херо энтертайнмент" ХХК-ийн захирал Б.Баатар болон УИХ-ын дарга асан Д.Амарбаясгалангийн шалгагдаж буй хэргүүдийг багцлан хүргэсэн билээ.

Агуулгын хураангуй

Э.Болормаа сонгуульд нэр дэвшихдээ “Ханбогд Эксплорайшн” гэх гадаадын хөрөнгө оруулалттай компаниас 30 сая төгрөгийн хандив авсан. Үүнийг нь аудитын байгууллага хянаж, хуулийн зөрчлийг нь арилгуулаагүй. Сонгуулийн үеэр гаднын хөрөнгө оруулалттай компаниас авсан хандиваа буцааж шилжүүлээгүйд буруутгагдаж, хилийн хоригтойгоор мөрдөн шалгагдаж байна.

Хуанли

• |2025.02 сар| Сонгуулийн хууль зөрчсөн байж болзошгүй үйлдэл нь илэрч, Ховд аймгийн цагдаагийн газраас шалгаж эхлэв
• |2025.08 сар| Хэргийг Мөрдөн байцаах албанд шилжүүлэв
• |2025.11 сар| НПГ-т албадан ирүүлэх шийдвэр гаргаж, яллах дүгнэлтийг нь гардуулав
• |2026.03.03| хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд саад учруулахгүй байх, дахин гэмт хэрэг үйлдэхээс урьдчилан сэргийлэх зорилгоор хилийн хориг тавив.

Агуулгын дэлгэрэнгүй

Монгол Улсын тусгаар тогтнол, үндэсний аюулгүй байдал, төрийн бодлогын хараат бус байдлыг хамгаалахын тулд УИХ-ын гишүүдийг гадаадын хөрөнгө оруулалттай байгууллага, гаднын иргэнээс хандив авахыг Монгол Улсын сонгуулийн тухай хууль бол Авлигын эсрэг хуулиар хатуу хориглодог. Гэтэл Ховд аймгийн дарга асан, 2024 онд сонгуулийн II тойрог буюу Увс, Ховд, Говь-Алтай, Завханаас сонгогдсон УИХ-ын гишүүн Э.Болормаа Их Британи, Умард Ирландын Нэгдсэн Вант Улсад бүртгэлтэй “Кью Жи Экс Холдингс Лимитед” компанийн 100 хувийн хөрөнгө оруулалттай “Ханбогд Эксплорайшн” ХХК-иас хандив авч, УИХ-ын сонгуулийн тухай хуулийг зөрчсөн байж болзошгүйгээр хуулийн байгууллагад шалгагдаж байна.

Э.Болормаа сонгуулийн компанит ажилдаа нийт 789 орчим сая төгрөгийг зарцуулсан. Үүний 60 сая төгрөгийг нь 17-н компани хандивласан бөгөөд эдгээрийн дотор гадаадын хөрөнгө оруулалттай “Ханбогд Эксплорайшн” компани байгааг Үндэсний аудитын газрын тайланд бий. Үүнээс гадна Э.Болормаагийн ХААН банкны дансанд гадаадын хөрөнгө оруулалттай “Ханбогд Эксплорайшн” компани |2024.06.06|-ны өдөр “бизнесийн орлого” гэсэн утгатайгаар хандив өгсөн байдаг. Уг компаниас 30 сая төгрөгийн хандивт авсан гэдэг.

Угтаа эрх бүхий байгууллага Э.Болормааг хууль бус хандиваа буцаан шилжүүлээгүйг нь “явцын тайлан”-нд үндэслэн сонгуулийн дүн гарахаас өмнө тогтоож, Сонгуулийн ерөнхий хороо нэр дэвшигчээр бүртгэсэн шийдвэрээ хүчингүй болгож, нийтэд мэдээлэх боломжтой байсан. Гэхдээ тэгээгүй...

Холбогдсон хэргийн хуулийн заалт:

• Сонгуулийн тухай хуулийн, 56.1.1"гадаадын хөрөнгө оруулалттай байгууллага хандив өгөхийг хориглоно” 56.2-т “Гадаадын хөрөнгө оруулалттай компани хандив өгсөн бол буцаан шилжүүлнэ” гэж заажээ.

• Мөн Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 14.5 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.3 дахь заалтад заасан “Иргэн сонгуулийн эрхээ эдлэх, сонгуулийн хорооны ажилд саад хийх” зүйл ангид холбогдуулан шалгаж байна.

Эрүүгийн хуулийн 14.5 дугаар зүйлийн 2.3 дахь хэсэгт "Сонгогчийг эд хөрөнгө, мөнгөөр татаж санал худалдан авч үйлдсэн бол таван мянга дөрвөн зуун нэгжээс хорин долоон мянган нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгох, эсхүл нэг жилээс таван жил хүртэл хугацаагаар зорчих эрхийг хязгаарлах, эсхүл нэг жилээс таван жил хүртэл хугацаагаар хорих ял шийтгэнэ" хэмээн заасан байдаг.

Түүнийг хуулийнхан овоо хараандаа оруулж шалгаж эхэлсэн хугацаа бол өнгөрсөн оны хоёр сар. Эхэндээ Ховд аймгийн цагдаагийн газарт шалгаж байсан бол найман сараас эхлэн Мөрдөэн байцаах албанд шилжин ирж шалгагдах болсон.

Тэрбээр хэрэг нь шалгагдаж эхэлж байх үед "Гадаадын хөрөнгө оруулалттай компаниас хандив авсан тухайгаа мэдээгүй. Хуулийнхан надтай албан ёсоор хандаагүй, уулзаагүй. Мэдсэн даруйдаа мөнгийг нь буцаан шилжүүлсэн. Энэ нь зохион байгуулалттай ажиллагаа байж магадгүй гэх" тайлбарыг хэвлэлд өгч байсан.

Гэвч оны өмнөхөн Нийслэлийн прокуророос УИХ-ын гишүүн Э.Болормааг албадан ирүүлэх хүсэлтийг шүүхэд хүргүүлсэн. Ийн яллагдагчаар татах тогтоолоо өөрийн биеэр гардан авч, сая намрын чуулганы завсарлагаанаар хилийн хориг тавиулсан юм.

Хилийн хориг тавьсан шалтгаан: Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд саад учруулахгүй байх, дахин гэмт хэрэг үйлдэхээс урьдчилан сэргийлэх зорилгоор таслан сэргийлэв.

Тодруулбал, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан “...эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд саад учруулахгүй байх, дахин гэмт хэрэг үйлдэхээс урьдчилан сэргийлэх зорилгоор...” яллагдагч Э.Б-д хязгаарлалт тогтоох таслан сэргийлэх арга хэмжээ авах тухай прокурорын саналыг хүлээн авах үндэслэлтэй байх тул яллагдагч Э.Б-д 2026 оны 03 сарын 03-ны өдрөөс эхлэн Монгол Улсын хилээр гарахыг хязгаарлах хязгаарлалт тогтоох таслан сэргийлэх арга хэмжээ авч шийдвэрлэсэн байна.

Чуулганы эхэнд тэрбээр “Олон нийтийн дунд өрнөж байгаа асуудлыг анзаарвал хилийн хориг тавих хэмжээний асуудал огт биш. Энэ бол улс төрийн хэлмэгдүүлэлт. Сая тойргоороо явж байхад ч иргэд, сонгогчид ч үүнийг маш сайн ойлгосон байна. Яг одоо шалгаж байгаа асуудалд би нэмж тайлбар өгөх шаардлагагүй гэж үзэж байна. Буруугүй гэдгээ нотлох материалаа холбогдох байгууллагад өгсөн. Яах эсэхээ мэдэхгүй хилийн хориг тавьсан байх. Ерөнхийлөгчийн өргөн барьсан хуулийн төслийг үг хэлдэг, шударга гишүүдийг нухчин дарах хэрэгсэл болгох вий гэж олон нийт санаа зовниж байна" хэмээсэн юм.

126 гишүүнтэй парламентад дан ганц Э.Болормаа гишүүн хилийн хориг тавиулаагүй. УИХ-ын дарга асан Д.Амарбаясгалан, дэд дарга асан Х.Булгантуяа, УИХ-ын гишүүн П.Сайнзориг нар мөн эрүүгийн хэрэг үйлдсэн байж болзошгүйгээр мөрдөн шалгагдаж, шүүхээс хилийн хориг тавиулаад буй билээ.

Нэгтгэсэн мэдээллийг дараах линкээс унших боломжтой

О.ОНОН

Өөрийн сэтгэгдлээ илэрхийл

Share Tweet