Нобель 2026: Физикийн салбарт сүнслэг бөөм гэгддэг нейтриног судалсан Фрэнсис Халзэн шагнал хүртлээ
Бельги-Америкийн эгэл бөөмсийн физикч Фрэнсис Халзэн 2026 оны Физикийн Нобелийн шагналыг хүртсэн байна. Тэрбээр ертөнцийн хамгийн нууцлаг эгэл бөөмсийн нэг болох өндөр энергитэй нейтриног илрүүлэх зориулалттай ажиглалтын төвийг бүтээсэн ажлыг нь үнэлэн Нобель олгожээ. Нейтриног физикчид сүнслэг бөөм гэж нэрлэх нь бий.
Нейтрино матертай маш ховор харилцан үйлчилдэг учраас сүнслэг бөөм гэж нэрлэгддэг байна. Матертай харилцах чадвар маш бага учир нейтрино дэлхий болон хүний биеийг ямар ч ул мөр үлдээлгүй нэвтлэн гарч чаддаг аж.
Шведийн Хааны шинжлэх ухааны академийн төлөөлөгч Эва Олссон физикийн салбарын шагналтныг тодруулах хэвлэлийн бага хурлын үеэр нейтриногийн талаар “Эдгээр эгэл бөөмс нь сансар огторгуйн талаарх мэдээллийг бидэнд авчирдаг. Тэд алс холын галактикуудыг судлах боломжийг нээж, од дэлбэрэх үед ямар үйл явц өрнөдгийг бидэнд хэлж өгдөг” гэсэн байна.
Халзэн өмнөд туйлын мөсөн бүрхүүлийг ашиглан эдгээр бөөмсийн хөдөлгөөнийг шалгах боломжтойг олж тогтоосон юм. Ингэснээр өмнөд туйлд “IceCube” нэртэй нейтрино ажиглалтын төвийг байгуулжээ.
Өмнөд туйлын “IceCube” ажиглалтын төвд бүртгэгдсэн нейтрино бөөмсийн харилцан үйлчлэл нь өндөр энергитэй нейтрино хэрхэн үүсдэгийг ойлгоход чухал тусламж үзүүлжээ. Мөн үүний тусламжтайгаар өмнө нь мэдэгдээгүй сансрын үзэгдлүүдийг илрүүлэх боломжтой аж.
2014 онд “Smithsonian” сэтгүүл шинжлэх ухаан, технологийн дэвшлийг үнэлж олгодог шагналаа Халзэнд олгохдоо түүнийг “Нейтрино хүн” гэж нэрлэж байжээ. Тус сэтгүүл түүний ажлыг “Одон орон судлалын шинэ эриний эхлэлийг тавьсан гайхалтай туршилт” хэмээн үнэлсэн юм.
Мөн тус сэтгүүл Халзэний амьдрал, судалгааны ажлыг харуулсан комик нийтэлж, “Нэгэн физикчийн сансар огторгуйг судлах хүсэл өмнөд туйлд биеллээ олсон нь” гэж нэрлэжээ.
Нобелийн шагналыг анх Альфред Нобелийн гэрээслэлд үндэслэн үүсгэн байгуулсан билээ. Тэрбээр физикийн салбарыг гэрээслэлдээ чухалчлан тусгаж өгсөн байдаг. Нобелийн шагнал нь физикийн салбарын хамгийн нэр хүндтэй шагналуудын нэг хэвээр байна. Өнгөрсөн зуун гаруй жилийн хугацаанд хүн төрөлхтний орчлон ертөнцийн талаарх ойлголтыг үндсээр нь өөрчилсөн олон нээлтийг Нобелийн шагналаар үнэлсэн юм.
Физикийн Нобелийн шагналын өмнөх эздийн дунд Альберт Эйнштейн, Мари Кюри, Пьер Кюри, Макс Планк, Нильс Бор зэрэг шинжлэх ухааны аваргууд багтдаг. Тэдний ажил орчин үеийн физикийн суурийг тавихад чухал үүрэг гүйцэтгэсэн юм.
Өнгөрсөн жилийн Физикийн Нобелийн шагналыг АНУ-д ажилладаг Жон Кларк, Мишель Деворе, Жон Мартинис нар хүртсэн. Тэдний хийсэн туршилт квант физикийн зарчмууд бодит нөхцөлд хэрхэн үйлчилдгийг харуулсан юм. Уг судалгааны үр дүн нь дараагийн үеийн компьютер болон бусад цахим технологийг хөгжүүлэхэд чухал ач холбогдолтой гэж Нобелийн комисс үзсэн байна.
Эх сурвалж: Reuters
АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Eguur.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.
Дэлхий хичнээн хямарч хүний чанар улам бүр муудаж байгаач судалгаа шинжилгээгээ одоохондоо хулхидаж авилгадуулалгүй харьцангуй шударгаар явуулж байна. Цаашид яах юм бүү мэд. Трампаас эхлээд Нобель өгөхгүй бол ална шүү гэх нь холгүй юмнууд олшрох бололтой.
Mgl-d iim shinjleh uhaanii aguulaltai мэдээлэл маш дутмаг байдаг шүү. Сүнслэг бөөм гэхээр сүнс байдаг гэж ойлгох тэнэгүүд их гарна даа.
Өмнөд туйлын мөсөн доор тийм том ажиглалтын төв барина гэдэг чинь үнэхээр асар том технологийн дэвшил шүү.
manai shinjleh uhaanii akademi gej hoshuuraad tsalin avaasaar bgaad yu ch hiideggui humuusd ene medee ig unшуулмаар юм.
Нейтрино бөөмс нь хүний биеэр юу ч болоогүй юм шиг нэвтрээд гарчихдаг гэхээр үнэхээр сүнслэг гэлтэй нууцлаг юм аа.
icecube ajiglalalyn tuv gej uostoi gadhgui shine ner tomiloo bn. Shinjleh uhaand zoriulsan mungu hze ch utgaa alddaggui гэж энэ дээ.
2026 onii Nobel-iin fizikiin ver nobiig yag zui ysoor ni ezenд нь өглөө. Нейтрино судалгаа бол одон орон судлалын ирээдүй.
Mgl zaaluusd iim sodon shinjleh uhaanii chiglel eer surah боломж, тэтгэлгийг нь төрөөс сайн нээж өгөөч.
сүнслэг бөөм гэж орчуулсан нь их сонирхолтой юм. Мэдээг уншаад шинжлэх ухааны мэдлэгт хөрөнгө оруулсандаа баяртай байна.
Halzen gej erdemten 2014 onoost ehelj Neutrino man gej nerlegdsen байхад одоо л Нобель авч байгаа юм байна шд.
mgl-d fizikiin hicheeliig surguuliudad yaj zaadag bilee дээ, туршилт ч байхгүй дандаа чаталж цээжлүүлсээр байгаад сонирхолгүй болгочихдог.
Galaktikiin gej yu ve, od dilberehed yu boldog ve gedgiig ene neutrinogiin tuslamjtai medej avch bgaa ni mash gots ym.
Манайхан "сүнслэг бөөм" гэхээр фэйсбүүкээр дүүрэн мухар сүсэгтнүүд сүнс шинжлэх ухаанаар нотлогдлоо гээд сүржигнэж эхэлнэ дээ.
Манай Боловсролын яам шинжлэх ухааны салбартаа дорвитой шинэчлэл хийгээсэй. Дандаа хоцрогдсон системтэй байх юм.
Сансар огторгуй, эгэл бөөмсийн физик гэдэг үнэхээр хүний ухаан бодолд багтамгүй агуу салбар юм аа.
Нейтрино нь хүний биеэр нэвт гардаг атлаа ямар ч хор нөлөөгүй гэдэг нь маш гайхалтай байгалийн феномен шүү.