ЭРҮҮЛ МЭНДЯрилцлага

Хүүхдийн эмч Б.Мөнгөнчөдөр: Томуугийн дэгдэлт өндөр байгаагийн гол шалтгаан утаа биш вирус

"Бүжин-Мед" эмнэлгийн хүүхдийн эмч Б.Мөнгөнчөдөрөөс ханиадны дэгдэлт өндөр байгаагийн учир шалтгаан болон үүнд утаа нөлөөлж байгаа эсэх талаар тодрууллаа.

-Агаарын хэм хүйтрэх тусам өвчлөлийн тоо буурдаг-

-Хүйтрэхийн хэрээр ханиадны вирус алга болдог гэж ярьдаг. Энэ бодитой зүйл үү?

-Тийм тал байдаг. Ид хүйтний үеэр ачаалал багасаж, өвчлөлийн тоо буурч байгаа нь илт ажиглагддаг. Тухайлбал, цас орсны дараа агаар цэвэршээд гэдэг ч юм уу, нөлөөлөх хүчин зүйлүүд байдаг л даа. Тиймээс агаарын хэм хүйтрэх тусам өвчлөлийн тоо буурдаг гэж ойлгож болно.  

-Өвлийн улиралд ханиад хүрэхэд нөлөөлдөг гол хүчин зүйлийг тайлбарлавал?

-Хамгийн гол ухагдахуун бол ханиадтай хүнээс ханиад авна л гэсэн үг. Энгийнээр хэлбэл бид жилийн аль ч улиралд ханиад хүрэх боломжтой, зөвхөн өвөл биш. Харин энэ улиралд вирусууд илүү идэвхждэг гэж тайлбарлах нь зөв. Бид коронавирусийг сайн мэднэ. Тухайн вирус шиг өвтгөх чадвартай вирус хүний бие рүү орсноор өвтгөөд байгаа гэсэн үг.

-Хүүхдүүд ханиад хүрээд эдгэсэн ч дахин дахин өвдөх тохиолдол байна шүү дээ. Үүнээс үүдээд зарим өөр төрлийн өвчний суурь шалтгаан бий болох боломжтой юу?

-Олон удаагийн давтамжтай ойр ойрхон өвдөөд байвал хатгаа болох эрсдэлтэй гэсэн үг. Хүүхэд ханиад хүрсэн тохиолдолд 7-10 хоног буюу бүрэн эдгэтэл нь гэрээр эмчлэх чухал. Бүрэн эдгээгүй үед буцаагаад сургууль, цэцэрлэгт явуулах нь дахин ханиад хүрч, хүндрэх эрсдэлийг бий болгож байгаа хэрэг.

Энгийнээр хатгаа гэдэг бол бид гар хөлөө зүсчихээр тэр хэсэгт идээ үүсдэгтэй адил тийм идээ шиг зүйл уушгинд үүсэхийг нэрлэж байгаа юм. Ханиад хатгаа болсноор хүүхэд хэвтэн эмчлүүлэх, тариа хийлгэх зайлшгүй шаардлага үүснэ. Тийм учраас хүндрүүлэхгүй байх буюу ханиад хүрсэн тохиолдолд эмчид үзүүлж зөвлөгөө авч, бүрэн эмчлэх маш чухал. Учир нь хатгаанаас үүдсэн эндэгдэл өндөр байдаг учраас энэ өвчнөөс айж байх хэрэгтэй.

-Ханиадаар өвдөхөд хүргэж буй гол шалтгаан утаа биш вирус-

-Та ханиадны дэгдэлт бага байна гэж хэлсэн. Гэвч хоногт 2,000 ийм төрлийн дуудлага ирж, эмнэлгүүд ачаалалтай байгаа тухай салбарын сайд хүртэл яриад байгаа. Хичээл амарсан, хүүхдүүд олноор цуглахгүй энэ үед ханиадны тархалт яагаад нэмэгдээд байгаа юм бол?

-Хүүхдийг ханиаднаас сэргийлж хийх ёстой хамгийн гол зүйл бол ханиад хүргэхгүй байхыг хичээх үйлдэл юм. Өөрөөр хэлбэл, тухайн ханиадны вирусийг хэн нэгэн зөөж авчраад байна гэсэн үг. Жишээлбэл, тэр хүүхэд гэртээ байгаа ч түүний гэр бүлийнхэн ажил хийж, гарч орж байгаа л бол тухайн вирусийг хүүхдэдээ зөөж ирэх хамгийн өндөр боломжтой. Тийм учраас тэдгээр хүмүүс маскаа зүүх, гарч орж ирээд гараа ариутгах хэрэгтэй. Иймд заавал хүүхэд өөрөө нийгмийн харилцаанд орж байгаа тохиолдолд ханиадаар өвдөх магадлалтай гэсэн үг биш. Тиймээс зөөж ирж байгаа, зөөх боломжтой бүх хүн л анхаарах хэрэгтэй.

Яг одоо сургуулийн сурагчид амарсан ч цэцэрлэгийн үйл ажиллагаа хэвийн үргэлжилж байгаа. Хүүхдийн өртөмтгий үе нь цэцэрлэгийн нас байдаг. Өвчлөлийн тоо гурван сар хүртэл өсөх үзүүлэлттэй явах байх.

-Ханиадны тархалт өндөр, хүүхдүүд олноор өвдөж байгаа нь утаа их байгаатай холбоотой юу?

-Энэ ханиадыг үүсгээд байгаа үүсгэгч нь өөрөө вирус. Яг л корона гэдэг шиг, одоо томуугийн вирус дэгдчихээд байгаа юм. Тодруулбал, томуугийн үндэсний төвийн гаргасан судалгаагаар томуугийн "H1N1", "H3N8", томуугийн "Б" хүрээ гэсэн гурван төрлийн вирус. Эдгээр нь халдварлах чадвар маш өндөртэй учраас хүмүүс, хүүхдүүд олноороо нэг зэрэг өвдөөд байгаа юм. Гэр бүлийн нэг гишүүн энэ вирусээр өвдөхөд долоо хоногийн дараа бүгд өвдсөн байх жишээний.

Энэ ханиадаар нэг өвдөөд эдгэчихвэл биед нь эсрэг биет үүсэх учраас дахихгүй. Одоо хэсэг хугацаанд тархалт өндөр байх боловч дараагийн шинэ вирус гарч ирэх хүртэл буурна.

Би 11 дэх жилдээ ажиллаж байна. Намайг ажиллаж эхэлснээс хойш жил бүр л ханиад ийм байсан. Тиймээс жил бүрийн 1-3 дугаар сар бол томуугийн ид дэгдэлтийн үе. Утаанаас болж байгаа зүйл огт биш. Энэ үед эмнэлгүүд ачааллаа дийлэхээ больж, иргэд эмнэлэг барьсангүй, тийм ийм зүйлээс, утаанаас боллоо гэж дуугарч эхэлдэг. Гэвч 9-11 дүгээр саруудад утаа байж л байсан шүү дээ. Тиймээс ханиадаар өвдөхөд хүргэж буй гол шалтгаан утаа биш вирус.

-Ханиадны эдгэрэх хугацаа уртассан байгааг мөн л утаатай холбон тайлбарлаж байна. Энэ тухай?

-Энгийн ханиад бол 4-5 хоногт эдгэчихдэг. Одоо бол 10-14 хонож байж хоолой дээр хоржигоноод, цээж хэржигнэж, ханиалгаад, цэртэй байсан шинж тэмдгүүд нь арилж байгаа. Одоогийн энэ вирус хоёр хоноод л хатгаа болгочихдог, хүндрэхдээ маш хурдан. Тиймээс эцэг эхчүүд ямар нэгэн шинж тэмдэг илэрсэн л бол шууд үзүүлэх хэрэгтэй. Тэгж байж хүндрэхээс урьдчилан сэргийлж чадна. Утаа ямар нэгэн байдлаар нөлөөгүй, тухайн вирусын л онцлог.

-Одоогийн дэгдээд байгаа вирус 2-3 хоноод хатгаа болдог, аюултай-

-Амьдарч байгаа орчин хэр зэрэг нөлөөлж байна?

-Идэж, ууж байгаа зүйлээс л эхэлнэ. Шаардлагатай хэмжээнд амин дэмтэй, дархлаа дэмжих зүйлүүд хэрэглэж чадаж байна уу, үгүй юу, гэдэг ч юм уу. Амьдралын чанар нөлөөлдөг. Орчны хувьд тухайн хүүхдийн гэр хүйтэн бол хүндрэх нь хурдан байх зэрэг шалтгаан нөхцөлүүд бий. Тиймээс орчны нөхцөл 100 хувь нөлөөлнө гэж үздэг. Нөгөө талаас арчилгаа, асаргаа, халамж маш чухал. Эмийг цагт нь уулгах, халуун хоол унд идүүлэх, амраах зэрэг нь хүндрэхгүй байхад гол нөлөө үзүүлдэг.

-Эцэг эхчүүдийн дур мэдэж эмчилдэг үйлдлийн тухайд?

-Дур мэдэж эмчилдэг хүмүүсийг муу үр дагавар нь хүлээж байдаг. Одоо бол ялангуяа 2-3 хоноод хатгаа болж байгаа. Эмчилгээ хийж байхад хүртэл хүндрээд байх тохиолдол гарч байна. Үзүүлэхгүйгээр хүүхдэдээ эм авч өгч уулгаж байгаа бол зайлшгүй хүндрүүлж байна гэсэн үг. Хүндэрсэн тохиолдолд эмнэлэг л бараадна. Хамгийн сайн бодох ёстой зүйл бол тухайн аав ээж өөрөө биш тэр хүүхэд бие дээрээ тэр өвдөлтийг мэдэрч байгаа гэдгийг ойлгох хэрэгтэй. Тиймээс хамгийн анхны зөв алхам бол эмчид үзүүлэх.

-Хүүхдүүд олноор өвдөж байгааг утаатай холбон тайлбарлаж байгаа нь хэр оновчтой юм бэ?

-Утаатай холбоотой гэж судлагдсан зүйл байхгүй. Утаа их, агаарын бохирдол улаан түвшинд байгаа нь тодорхой. Яг энэ утаа уушгинд нь яаж очоод, ямар байдлаар гэмтээгээд байгаа вэ гэдгийг эрдэмтэд нь ч судлахгүй байна. Энэ талаар ярьж байгаа бусад эмч нар ч гэсэн судалгаатай, суурьтай ярих хэрэгтэй. Утаа гээд л орилоод байдаг. Гэвч судлагдаад батлагдсан зүйл нь вирус. Тухайн вирус уушгинд хатгаа болгож хүндрүүлдэг, эдгэрэлт удаан, явц нь хүнд байна. Тиймээс анагаах ухааны үүднээс батлагдсан зүйлээ л ярьж түүнийхээ дагуу эмчлэх чухал. Тэгэхээр утаанаас болж ийм байдал үүсдэг гэж тайлбарлах боломжгүй. Ямар нэгэн байдлаар нөлөөлдөг байж магадгүй.

-Цэвар агаарт гарахыг зөвлөдөг үү, эмчилгээний заалт биш биз дээ?

-Агаарт гарч болно. Гэхдээ зэргэлдээ амьдардаг хоёр айлын хүүхэд ханиад хүрсэн байлаа гэж бодъё. Гэтэл Батын хүүхэд хүндрээд Доржийн хүүхэд хүндрэхгүй байх тохиолдолд Бат хүүхдэдээ вирус тээж ирээд байсан байж болно. Тиймээс агаарт гараад ч сайн өөрчлөлт гарахгүй гэсэн үг. Иймд эцэг эхчүүд л чухал нөлөөтэй.

Энэ мэдээнд өгөх таны үнэлгээ
Like
Love
Haha
Wow
Sad
Angry

Д. Мөнхбат

Утга зохиол судлаач, сэтгүүлч мэргэжилтэй. МҮОНР-ийн Урлаг соёлын алба болон МҮОНТ-ийн Нийгэм, эдийн засаг, бодлогын нэвтрүүлгийн редакцад сэтгүүлчээр ажиллаж байсан. Сэтгүүл зүйн салбарт гурав дахь жилдээ ажиллаж байна.

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Eguur.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.

guest
4 Сэтгэгдэл
Хуучин
Шинэ Шилдэг
Inline Feedbacks
View all comments
Зочинf
Зочинf
2023-01-20 10:55

shaagaad baigaarai tanar zasgiin gazrt ajildg bolsn ym uu ain

Irgen
Irgen
2023-01-20 12:43

Emch buruu heljee.

Zochin
Zochin
2023-01-20 13:13

Энэ тэнэгийг ######уулаач

Зочин
Зочин
2023-01-20 18:51

Mутацлагдсан вирус биш үү ? Хэзээ ханиадны вирустай ийм удаан зуур##даж байлаа. Үсрээд 3 хоног. Одоо тэгтэл 10 хоног зуур##даж абйна. Эдэгэлээ гэж бодонгуут дахиад шинээр эхлээд байна.

Холбоотой мэдээ

Back to top button