Олон улсын эрчим хүчний агентлаг нефтийн зах зээл улаан бүс рүү ойртож байна гэж анхааруулжээ

Олон улсын эрчим хүчний агентлагийн гүйцэтгэх захирал Фатих Бирол Ойрх Дорнодоос нийлүүлдэг газрын тос тасалдаж, зуны аяллын улирал эхлэхээс өмнө нефтийн нөөц багассаны улмаас газрын тосны зах зээл долоо, наймдугаар сард улаан бүсэд орно гэжээ.

Ираны дайнаас үүдэлтэй эрчим хүчний цочролыг шийдвэрлэх арга зам бол Ормузын хоолойг ямар ч нөхцөлгүйгээр бүрэн нээх явдал гэдгийг тэр онцолсон байна.

Олон улсын эрчим хүчний агентлагийн гишүүн орнууд гуравдугаар сард стратегийн газрын тосны нөөцөөсөө түүхэн байгаагүй их хэмжээгээр нефть гаргах тохиролцоонд хүрсэн. Үүнтэй адил алхам дахиж авах боломжтой гэдгийг тус агентлаг мэдэгджээ. Одоогийн байдлаар гишүүн орнуудын нөөцийн дүүргэлт 80 хүртэлх хувьтай байгаа юм.

Эрчим хүчний салбарт геополитикийн нөлөө ийм удаан хугацаанд сөрөг нөлөө үзүүлснийг харж байгаагүй гэж Бирол хэлжээ. Тэрбээр энэ удаагийн газрын тосны цочролыг өмнөх гурван удаагийн буюу 1973, 1979 оны хямрал болон 2022 оны хямралаас илүү ноцтой гэж гуравдугаар сард анхааруулж байсан. Ормузын хоолойн хөдөлгөөн зогссоны улмаас дэлхий зах зээлд нийлүүлэгддэг газрын тосны хэмжээ 14 сая баррелиар буурсан билээ.

Бирол хэлэхдээ газрын тосны үйлдвэрлэл нэг жилийн хугацаанд бүрэн сэргэх төлөв харагдахгүй байна гэжээ. Мөн Ирак зэрэг улсын төсвийнхөө томоохон хэсгийг газрын тосны орлогоор санхүүжүүлдэг зарим орнууд нефть үйлдвэрлэлд олон жилийн турш дахин хөрөнгө оруулалт хийх боломжгүй болж магадгүй гэсэн байна.

Ойрх Дорнод эрчим хүчний найдвартай нийлүүлэгч гэсэн статус нуран унасан тул улс орнууд аюулгүй эх үүсвэрээс өндөр үнээр газрын тос худалдаж авч эхэлж магадгүй гэж тэр хэлжээ. Мөн сэргээгдэх эрчим хүчинд илүү их мөнгө зарцуулна гэж Бирил хэлсэн юм.

Түүний таамаглаж буйгаар улс орнуудын засгийн газрууд ирэх хэдэн жилд эрчим хүчний стратегиа эргэн харж, түлшний импортлох шинэ хувилбарууд хайх аж. Мөн улс орнууд сэргээгдэх эрчим хүч, цөмийн эрчим хүчинд хөрөнгө оруулж бага хэмжээгээр нүүрс зэрэг бусад эрчим хүчний эх үүсвэр рүү шилжих төлөвтэй байна.

Нүүрснээс эрчим хүч рүү буцаж буй үзэгдэл Ойрх Дорнодын газрын тосноос ихээхэн хамааралтай байдаг Азийн орнуудад аль хэдийн ажиглагдаж эхэлсэн байгаа билээ.

Ормузын хоолойн хөдөлгөөн зогссоноор дан ганц газрын тосны нийлүүлэлт бус байгалийн хий, бордоо, гели, хөнгөн цагаан, хуванцрын нийлүүлэлт тасалдаад байгаа. Эдгээр чухал түүхий эд нь бараг бүх зүйлийн үйлдвэрлэлд оролцдог тул Ормузын хоолойг аль болох хурдан нээх нь нэн чухал асуудал юм.

Эх сурвалж: The Guardian

Өөрийн сэтгэгдлээ илэрхийл

Share Tweet