Сурвалжилга: Өнгөрсөн жилийн өдийд ₮9,500 байсан ямааны мах ₮28,500-иар худалдаалагдаж байна

Монгол Улсын хэмжээнд 2025 оны жилийн эцсийн мал тооллогоор 58.1 сая толгой мал тоологджээ. Өөрөөр хэлбэл бид мал махаар дутахааргүй улс. Гэтэл өвлөөс эхлэн махны үнэ нэмэгдэж, сүүлдээ иргэд худалдаж авч чадахаахгүй хэмжээнд хүрсэн. Улмаар иргэд нь үнэ хямд нөөцийн махны эрэлд гарч, өдөр шөнөгүй дараалж байж зарим нэгэн нь мах идэж өвөл, хаврыг үдсэн. Махны орны иргэд мах олж идэх гэж ёстой л "махаа" идсэн.

Энэ талаар сайд дарга нар "махны үнэ зунаас буучихна. Зах зээлийн зарчимаа дагаад нийлүүлэлт ихсэхээр үнэ буурна" гэж тайлбарлаж байв. Гэтэл үнэн хэрэгтээ тэгсэнгүй. Өнөөдрийн байдлаар Хүчит шонхор захын лангуун дээр мах дараах үнээр худалдаалагдаж байна. Тухайлбал,

• Үхрийн мах ястай нь ₮34,500, цул мах нь ₮33,000
• Хонь ястай мах ₮26,000, цул мах ₮28,000-28,500
• Ямааны цул мах ₮28,000 худалдаалагдаж байна.

Өөрөөр хэлбэл зун мал таргалж, нийлүүлэлт ихсэхээр махны үнэ буурна гэсэн дарга нарын хүлээлт талаар болов бололтой. Худалдаа эрхлэгчдийн хэлж буйгаар орон нутгаас орж ирэх мах ихсээгүй бөгөөд нийлүүлэлт муу байгаа гэсэн юм. Улмаар нийлүүлэлт муу учраас үнэ буурахгүй байгаа тухай ярилаа.

-100 малаас 90 нь Хятад руу зөөгөөд байгаа учраас махны үнэ буурахгүй байна-

Махны худалдаа эрхлэгч1: Одоохондоо махны үнэ буурахгүй байх. Хэд хоногоос буурч магадгүй. Орон нутгаас орж ирж байгаа мах ховор учраас үнэ буурахгүй байх шиг байна. Одоогоор үхрийн мах ястай нь ₮34,500, цул мах нь ₮33,000 гэж байгаа. Гэхдээ ганц нэг мянган төгрөгөөр буурч л байна. Үхрийн гуяны мах ₮37,000 байсан ₮35,000 болсон. Ер нь хөдөөгөөс орж ирж байгаа мах ихсэх юм бол үнэ буурна. Хонь ястай мах ₮26,000 цул мах ₮28,000-28,500 байна даа.

Махны худалдаа эрхлэгч2: Ямааны цул мах ₮28,000 үнэтэй байна. Хүмүүсийн худалдан авалт муу хэвээр. Хоолны үйл ажиллагаа явуулж байгаа цайны газар, ресторанууд ихэвчлэн мах авч байна. Иргэд махаа авч чадахгүй байгаа нь үнэн. Өнгөрсөн жил өдийд ямааны цул мах 9,500-10,000 үнэтэй байсан. Гэтэл одоо хоёр дахин нэмэгдчихээр чинь иргэд авч чадахгүй байх нь араггүй шүү дээ. Төр нь Хятад улс руу малаа махаа амьдаар нь хүртэл ихээр зөөж байна. Эмээлтээр дүүрэн Хятадын компаниуд малыг амьдаар нь болон махалж урагшаа гаргадаг. 100 мал хөдөөгөөс орж ирлээ гэхэд 90 нь Хятад гарч үлдсэн 10 нь энд ирж алалцаж байна шүү дээ. Тэгэхээр чинь нийлүүлэлт муу учраас махны үнэ буурахгүй. Махны үнэ буурахгүй байгаа шалтгаан нь Хятад руу хамаг махаа гаргаж буйтай холбоотой.

Иргэд: Махны үнэ буугаагүй бараг нэмэгдчихсэн юм шүү

Иргэн1: Махны үнэ буурахгүй байна. Дарга нар "албан тасалгааны цонхоор амьдрал сайхан харагдана" гэдэг шиг л бүх зүйл болж байна гэж хардаг. Гэтэл хотод ч тэр хөдөө ч тэр махны үнэ адилхан үнэтэй байна. 70, 80 сая малтай бид нар махныхаа зах зээлийг Хятад улсад бүрэн алдсан нь үнэн. Бүх ачаа, дарамт ард иргэдийн нуруун дээр ирж байна. Хариуцдаг яам нь ямар ч ажил хийхгүй байна.

Иргэн2: 600 мянган төгрөгөөр хамгийн жижиг үхрийн гуя авлаа. Хоёр долоо хоног л хэрэглэх байх. Авдаг цалингийн тэн хагас нь маханд явдаг боллоо. Хэд хоногийн өмнө шатахууны үнэ бас нэмэгдчихсэн, амьдрахад улам л хэцүү болж байна. Махны үнэ огт буугаагүй байна. Үхэр хонины мах ялгаагүй үнэтэй байна. 56 мянган төгрөгөөр хоёр кг мах авч байна шүү дээ. 56 мянган төгрөг бол хүний нэг өдрийн бүтэн цалин. Өдөрт хоёр хоол хийдэг айл хоёр кг махыг нэг өдөрт л хэрэглэнэ. 56 мянган төгрөгөөр нэг өдөр л болж таарах нь.

Иргэн3: Мах үнэтэй байгаа учраас худалдан авч чадахгүй үхрийн гүзээ, зүрх аваад буцаж байна. Нэг кг 16 мянган төгрөгөөр авлаа. Үхрийн зүрх, гүзээгээ хоёр гурван хоног хүнсэндээ хэрэглэнэ. Боломж нь л ийм байна даа. Мах нь арай л үнэтэй, "элгээрээ хэвтэх" юм шиг байна.

Б.АЗЖАРГАЛ

Өөрийн сэтгэгдлээ илэрхийл

Share Tweet