Хөндөх сэдэв: Ахмадууд ач зээгээ заавал харах, тэтгэврийн зээл авч өгөх албагүй. Тэд АТМ биш

0 3 минут уншина

Өнөөдөр аравдугаар сарын 1 буюу Олон улсын ахмадын баярын өдөр тохиож байна. Энэ оны байдлаар Монгол Улсын хэмжээнд 431 619 ахмад настан бий гэсэн судалгаа гарчээ. Үүнээс 286 385 нь эмэгтэй бол 145 234 нь эрэгтэй эзэлж буй юм.

Тэгвэл тэдгээр ахмадууд өнөөдөр сайхан амьдарч, эрхээ эдэлж байгаа, эсэх нь эргэлзээтэй. Учир нь сүүлийн 10 жилд буюу 2016 оноос хойш ахмад настны дундаж тэтгэвэр ₮645 мянгаар л өсжээ. Энэ нь дунджаар 3 дахин өссөн дүн хэдий ч инфляц 2016 оны сүүлчээр 1.3% орчимд байсан бол 2026 оны наймдугаар сарын байдлаар 12.5%-д хүрээд буй. Иймд инфляц болон өргөн хэрэглээний барааны үнийн өсөлттэй харьцуулахад ахмадуудын тэтгэврийн худалдан авах чадвар бодит байдал дээр сайжраагүй бөгөөд ахуйн зардлын дарамт өндөр хэвээр.

-Монгол Улсын 300 000 орчим ахмад тэтгэврийн зээлтэй-

Тэтгэврийн мөнгөн дүн өнгөн дээрээ гурав дахин өссөн мэт харагдавч, амьдралын суурь өртгийг тодорхойлогч, өдөр тутмын хэрэглээ болох талхны үнэ 2016 оноос хойш 2.5-2.6 дахин өссөн. Улмаар ахмадууд тэтгэврээ зээлж хүргэсээр байдаг. Дахин нэг тоо дурдвал, энэ оны байдлаар Монгол Улсын хэмжээнд 524 700 гаруй иргэн Нийгмийн даатгалын сангаас тэтгэвэр авч байгаа бол тэтгэврийн зээлтэй 300 000 орчим ахмад бий. Өөрөөр хэлбэл, Монгол Улсын ахмадуудын талаас дээш хувь нь тэтгэврийн зээлтэй амьдарч байна.

Олон улстай харьцуулахад Монголын ахмадуудын амьдралын чанар асар муу. Тухайлбал, Эрүүл мэндийн яам болон Геронтологийн үндэсний төв хамтран гаргасан судалгааны дүнгээс үзэхэд ахмадуудын 85.5-85.6 хувь нь суурь болон дагалдах 2-3 төрлийн архаг хууч өвчтэй аж. Үүнийг ангилан авч үзэх юм бол,

Цусны эргэлтийн тогтолцооны өвчин 43.2 хувийг эзэлж байна. Үүнд артерийн даралт ихсэх, тархины цус харвалтын дараах өөрчлөлт, зүрхний багтраа өвчин,
Хоол боловсруулах эрхтний өвчлөл 13. хувь, үүнд ходоод, элэг, цөсний архаг үрэвслүүд,
Яс булчингийн тогтолцооны өөрчлөлт 8.6 хувийг эзлэх бөгөөд үе мөчний үрэвсэл (артрит), ясны сийрэгжилт бөгөөд ахмадуудын дунд хөдөлгөөний дутагдал, үе мөчний өвдөлт маш түгээмэл,
Монгол Улсад бүртгэгдэж буй нийт хавдрын тохиолдлын 27 гаруй хувийг 60-аас дээш насны ахмадууд эзэлдэг аж.

Түүнчлэн нийгэмд өвөө, эмээ нар ач зээгээ харах учиртай гэх ташаа ойлголт бий. Мөн ахмадууд тэтгэврийн зээлээ өөрсдөдөө бус үр хүүхдэдээ зарцуулах нь элбэг. Улмаар ахмадууд тэтгэврийн зээлтэй, ач зээгээ сахисан гэрийн хүмүүс болдог. Үүний нөлөөгөөр нийт ахмадуудын 20.3 хувь нь сэтгэл гутралд өртсөн, 17.4-20 хувь нь ганцаардалд гүн автсан байдаг байна. Ахмадуудад зориулсан чөлөөт цагаа өнгөрүүлэх газар ч ховор учир нийгмээс өөрийгөө тусгаарлаж эхлэх нь цөөнгүй аж.

Угтаа тэтгэвэр бол тухайн иргэний насаараа хөдөлмөрлөж, нийгмийн даатгалын шимтгэл төлсний үр дүнд улсаас авч буй өөрийнх нь хувийн өмч, амьжиргааны цорын ганц баталгаа юм. Гэтэл хүүхдүүд нь аав, ээжийнхээ тэтгэврийг урьдчилан зээлүүлж, өөрсдийн байрны урьдчилгаа, машины төлбөр зэрэгт хэрэглэх нь манай улсад түгээмэл байна. Үүнийг олон улсад "эдийн засгийн хүчирхийлэл" хэмээн нэрлэдэг. Тэдэнд тулгардаг дараагийн нэгэн асуудал нь ач, зээгээ харах. Монгол Улсын гэр бүлийн тухай хуулиар "хүүхдийг өсгөн хүмүүжүүлэх, эрүүл аюулгүй орчинд амьдруулах үндсэн үүргийг төрүүлсэн эцэг, эх нь хүлээнэ" хэмээн заасан байдаг. Өвөө, эмээ нар ач, зээгээ харж, хандаж болох ч зарим тохиолдолд татгалзаж өөрсдийнхөө хүсэл сонирхолын төлөө амьдрах хэрэгтэй юм.

Бид энэ асуудлаар ахмадуудаас тодруулахад дараах тайлбарыг өгсөн юм.

Ахмад настан1: Өөрийн үр хүүхдээс гарсан ач, зээгээ харж хандах хэрэгтэй байлгүй яах вэ. Гэхдээ зарим тохиолдолд өөрийн хүссэн зүйлдээ цаг гаргах хэрэгтэй юм шиг. Миний хувьд зав гарах л юм бол бүжгийн клубээ зорьж ирдэг болсон. Хөгшин надад үеийн хэдтэйгээ хөлсөө гартал бүжиглэх, хууч хөөрөх сайхан байдаг. Бүжиг бол хөдөлгөөн. Хөдөлгөөнтэй байж эрүүл байна шүү дээ. Хүүхдүүд маань ч миний санааг ойлгож дэмждэг болсон.

Ахмад настан2: Бидэнд байрны гадаах саравчнаас өөр цаг өнгөрөөх газар үгүй. Хүүхдүүд ажилтай учраас яалтгүй эмээгийн ажлаа хийх хэрэгтэй болдог. Боломж нь олдвол байрны хөгшчүүүлтэйгээ хэдэн үг солино. Гадуур залууст зориулсан төрөл бүрийн газар байхаас бидэнд зориулсан газар цөөн шүү.

Ахмад настан3: Манай хүүхдүүд миний сонирхолыг маш их дэмждэг. Амралт сувилалд их явуулна. Мэдээж ач, зээгээ харж хандаж хүүхдүүддээ туслах хэрэгтэй.

Үндэсний статистикийн хорооноос "Монгол Улсын нийт хүн амын 9.6 хувийг 60-аас дээш буюу ахмад настнууд эзэлж байна. Ахмад настнуудын 40.2 хувь нь эрэгтэй, 59.8 хувь нь эмэгтэйчүүд байна" гэж мэдээлсэн. Түүнчлэн нийт ахмадуудын 70.8 хувь нь нийслэлд, 29.2 хувь нь хөдөө орон нутагт амьдарч байгаа юм байна.

Өөрийн сэтгэгдлээ илэрхийл