Монгол, Германы харилцаа шинэ шатанд | 14 жилийн дараах төрийн айлчлал, хүлээгдэж буй үр дүн

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Холбооны Бүгд Найрамдах Герман Улсын Ерөнхийлөгч Франк-Вальтер Штайнмайэрын урилгаар 2026 оны 10 дугаар сарын 19–22-нд тус улсад төрийн айлчлал хийж байна. Монголын төрийн тэргүүн Германд ийм айлчлал хийх нь 14 жилийн дараа анх удаа юм. Айлчлал хоёр орны боловсролын хамтын ажиллагааны 100 жилийн ойтой давхцжээ.

Хоёр Ерөнхийлөгч албан ёсны хэлэлцээ хийж, худалдаа, эдийн засаг, боловсрол, шинжлэх ухаан, соёлын салбарт хамтын ажиллагаагаа өргөжүүлэх асуудлаар ярилцана. Мөн "Монгол Улс, Холбооны Бүгд Найрамдах Герман Улс хоорондын Хамтарсан тунхаглал" байгуулж, стратегийн түншлэлийн тэргүүлэх чиглэлийг тодорхойлохоор төлөвлөжээ.

Айлчлалын хөтөлбөрт дараах арга хэмжээ багтсан байна:

• Монгол, Германы бизнес форум
• Монгол, Германы шинжлэх ухааны өдөрлөг
• Евразийн соёлын солилцоо, байгаль орчны асуудлаарх олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал
• Зохиолч Д.Нацагдоржийн мэндэлсний 120 жилийн ойд зориулсан олон улсын эрдэм шинжилгээний бага хурал
• Берлинд "Чингис хаан ба Монголчуудын ертөнц" үзэсгэлэнгийн нээлт, хоёр Ерөнхийлөгч хамт оролцоно

Боловсролын 100 жил

1926 онд Монголын Ардын Засгийн газар хэдэн арван залууг Герман, Францад суралцуулахаар илгээжээ. Тэдний дунд орчин үеийн монгол уран зохиолын үндэслэгч Д.Нацагдорж байв. Тэрбээр Берлин, Лейпциг хотод суралцаж, 1929 онд эх орондоо буцжээ. Айлчлалын үеэр болох Д.Нацагдоржийн ойн хурал, боловсролын хамтын ажиллагааны 100 жилийн ой хоёр ийнхүү нэг түүхээс эхтэй.

Энэ уламжлал социализмын жилүүдэд ч, 1990 оноос хойш ч тасраагүй. МОНЦАМЭ агентлагийн 2024 оны мэдээллээр Германд 30 мянга орчим монгол хүн суралцаж мэргэжил эзэмшжээ. Тэдний ихэнх нь инженер. 2013 онд Улаанбаатарын Налайх дүүрэгт байгуулагдсан Монгол-Германы хамтарсан Ашигт малтмал, технологийн их сургууль энэ уламжлалыг өнөөдөр үргэлжлүүлж буй.

Берлин дэх үзэсгэлэн

Хоёр Ерөнхийлөгчийн нээх "Чингис хаан ба Монголчуудын ертөнц" үзэсгэлэн Берлиний Музейн арал дахь James-Simon-Galerie танхимд 2027 оны 4 дүгээр сарын 18 хүртэл үргэлжилнэ. Берлиний Өвөг ба эртний түүхийн музей (Museum für Vor- und Frühgeschichte) уг үзэсгэлэнг Монгол Улсын Чингис хаан үндэсний музей, Шинжлэх ухааны академитай хамтран бэлтгэжээ. Монголоос гадна урьд өмнө дэлгэж байгаагүй олон археологийн олдвор тавигдана. Үзэсгэлэн 2027 онд тохиох Чингис хаан таалал төгссөний 800 жилийн ойд зориулагдсан юм.

Гуравдагч хөрш

Монгол Улс эрчим хүчээ голчлон ОХУ-аас авч, экспортынхоо дийлэнхийг БНХАУ руу гаргадаг. Германы Konrad-Adenauer-Stiftung сан 2026 оны 10 дугаар сарын 13-нд нийтэлсэн тайландаа энэ хамаарал Монголын гадаад бодлогын сонголтыг хязгаарладаг гэж бичжээ. Тайланд Германыг ОХУ, БНХАУ-ын нөлөөг тэнцвэржүүлэхэд туслах ардчилсан түнш, Монголын хамгийн чухал "гуравдагч хөрш"-ийн нэг гэж тодорхойлсон байна.

Түншлэлийн агуулга

Монгол Улс Холбооны Бүгд Найрамдах Герман Улстай 1974 оны 1 дүгээр сарын 31-нд дипломат харилцаа тогтоожээ. Хоёр орон 2008 онд харилцаагаа иж бүрэн түншлэлийн түвшинд хүргэсэн. Ерөнхийлөгч Ф.В.Штайнмайэр 2024 онд дипломат харилцааны 50 жилийн ойн хүрээнд Монгол Улсад төрийн айлчлал хийх үеэр харилцааг стратегийн түншлэлийн түвшинд дэвшүүлсэн юм. Тухайн үед Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Германыг Монгол Улстай стратегийн түншлэл тогтоосон Европын анхны улс гэж онцолж байв. Мөн Германы тал 2025 он хүртэл 300 тэрбум төгрөгтэй тэнцэх хөгжлийн тусламж үзүүлэхээр тохиролцжээ.

2024 онд түншлэлийн түвшнийг тогтоосон бол энэ удаагийн тунхаглалаар түүний агуулгыг салбар, төслөөр тодорхой болгоно. Өмнөх баримт бичгүүдийн хэрэгжилт жигд бус байсныг Konrad-Adenauer-Stiftung сангийн дээрх тайлан харуулжээ. Тайланд дурдсанаар, 2011 онд байгуулсан түүхий эдийн түншлэл их хүлээлт үүсгэсэн ч эдийн засгийн үр дүн нь хязгаарлагдмал байна. Түүхий эдтэй холбоотой дээд боловсролын хамтын ажиллагаа бодит үр дүн өгсөн ч Германы уул уурхайн томоохон хөрөнгө оруулалт бага хэвээр. Тайлан үүний шалтгааныг эрх зүйн тодорхойгүй байдал, засаглалын сул тал, хөрөнгө оруулалтын хүнд нөхцөлтэй холбожээ.

Өөрийн сэтгэгдлээ илэрхийл

Share Tweet