Хөндөх сэдэв: Журмаа дагадаггүй түрээсийн скүүтер, мопедоос болж хүмүүс амь насаараа хохирсоор байх уу

Энэ сарын 10-наас эхлэн түрээсийн скүүтер, мопед болон унадаг дугуй зэрэг тээврийн хэрэгсэл замын хөдөлгөөнд оролцож эхэлсэн. Эдгээр нь хоёр дугуйт тээврийн хэрэгсэлд багтдаг бөгөөд зориулалтын дугуйн замаар зорчих учиртай. Хэрэвзээ дугуйн зам байхгүй тохиолдолд замын хөдөлгөөний дүрмийн дагуу автозамын нэгдүгээр эгнээний баруун талын хөвөөгөөр явах дүрэмтэй атал түрээсийн дугуйтай иргэд явган хүний замаар зорчих нь олонтоо.

Улмаар явган зорчигчод хүндрэл учруулж, мөргөж гэмтээх асуудал гардаг. Түрээсийн дугуйг ихэвчлэн ЕБС-ийн хүүхдүүд түрээсэлж хэрэглэдэг нь насанд хүрээгүй хүүхдүүд унаж бэртэх эрсдэл үүсгэж байсан юм. Иймд энэ жилээс нийслэлээс түрээсийн скүүтер, мопед ашиглах үйлчилгээг 16 нас хүрээгүй хүүхдэд үзүүлэхгүй байх шаардлагыг ААН-үүдэд тавьж зохицуулалт хийжээ. Улмаар үйлчлүүлэгчдийн мэдээллийг E-Mongolia нэгдсэн системтэй холбож насны хязгаарлалтыг системээр хянаж эхэлжээ. Хэрэв эцэг эхчүүд 16 нас хүрээгүй хүүхдэдээ цахилгаан скүүтер, мопед худалдан авч өгсөн, эсвэл өөрийн бүртгэлээр E-Mongolia системд нэвтрэн скүүтер түрээсэлж өгсөн тохиолдолд Зөрчлийн тухай хуулийн дагуу 100 нэгжээр 100,000 төгрөгөөр торгох арга хэмжээ авах юм байна.

Одоогоор нийслэлд түрээсийн скүүтер, мопедын үйлчилгээ үзүүлэх албан ёсны зөвшөөрөл авч үйл ажиллагаа явуулж буй зургаан аж ахуй нэгж байгаа юм. Өөрөөр хэлбэл Улаанбаатарт зургаан өөр төрлийн түрээсийн мопед, скүүтер байна. Тухайлбал,

• Тапатрипп Эжэнси ХХК,
• Эко технологи ХХК,
• Хурд Хүч ХХК,
• Жет шаринг ХХК,
• Юү гөү инвестмент ХХК,
• Безен номт ХХК зэрэг зургаан ААН зөвшөөрөлтэй үйл ажиллагаа явуулж байгаа бөгөөд бүгд 16 дээш насныхан унах тохиргоог хийсэн байна.

Харин 16 нас хүрээгүй хүүхэд өмнөх жил хэрэглэж байсан бүртгэлээр нэвтэрч түрээсийн скүүтер, мопед унах тохиолдол гарч байгаа аж. Иймд түрээсийн үйл ажиллагаа явуулж буй ААН-үүд хэрэглэгчдийнхээ аюулгүй байдлыг хангаж уг асуудал дээр анхаарч ажиллах шаардлага үүсэж буй.

Монгол Улсын замын хөдөлгөөний дүрмийн 25.3-т "16 нас хүрээгүй бол мопед жолоодож замын хөдөлгөөнд оролцохыг хориглоно" хэмээн заасан байдаг. Мөн 25.4-т "унадаг дугуйг 14-өөс, мопедыг 16-аас дээш насны хүн жолоодож замын хөдөлгөөнд оролцохдоо унадаг дугуйн зам буюу унадаг дугуйн эгнээгээр явах бөгөөд дараах тохиолдолд зорчих хэсгийн баруун гар талын захаар байрлан явж болно. Үүнд:

• Унадаг дугуйн зам болон унадаг дугуйн эгнээ байхгүй, эсхүл түүгээр явах боломжгүй тохиолдолд;
• Ачаатай буюу ачаагүй өргөн нь 1 м-ээс илүү бол;
• Зохион байгуулалттай цуваагаар яваа үед" хэмээн заажээ.

Өөрөөр хэлбэл түрээсийн скүүтер, мопедтэй иргэд дугуйн замаар зорчино. Хэрэв дугуйн зам байхгүй тохиолдолд автозамын нэгдүгээр эгнээний баруун талын хөвөөгөөр зорчих дүрэмтэй юм. Үүнийг жолоочид болон иргэд төдийлөн мэдэхгүйн улмаас явган хүний замаар зорчиж бусдад хүндрэл учруулаад байгаа аж.

Энэ тухай иргэдээс тодруулахад "Түрээсийн дугуйг залуус ихэвчлэн унаж байна. Дуу чимээ байхгүй учир гэнэт араас гарч ирэх, мөргөх тохиолдлууд гардаг. Дийлэнхдээ явган хүний замаар явдаг болохоор зарим зай талбай муутай газраар зөрөх үед хүндрэл үүсгэдэг нь үнэн. Тиймээс дүрэм журмаа мөрдөж, зориулалтын зам талбайгаараа яваасай гэж бодож байна" гэлээ.

Харин түрээсийн скүүтер, мопед хэрэглэгч нар "Дүрэмдээ дугуйн зам байхгүй бол автозамын хөвөөгөөр явна гэж заасан байдаг. Гэтэл замаар хөдөлгөөнд оролцох үед жолооч нар илт дээрэлхэж, шахах, дуут дохио өгөх асуудлууд гардаг. Тиймээс зарим үед явган хүний замаар явсан нь арай аюулгүй санагддаг. Явган замаар явахаар зай талбай, зөрөхөөс зэрэг хүндрэлтэй зүйлүүд олон. Тиймээс жолооч нар нь дүрмээ мэдээд, журмынхаа дагуу зорчдог болоосой гэж хүсдэг" хэмээн ярилаа.

-Түрээсийн скүүтер, мопедыг явган хүний замаар зорчуулахгүй байхаар олон нийтийн цагдаа 08:00-24:00 цагт бүх уулзвар дээр ажиллаж байна-

Түрээсийн скүүтер, мопед зэрэг нь явган зорчигчдын чимээгүй нэгэн айдас болоод буй. Иймд нийслэлээс 185 олон нийтийн цагдааг өдрийн хоёр ээлжээр ажилуулж, түрээсийн дугуйн үйлчилгээнд хяналт тавьж байгаа юм. Энэ талаар албан үүргээ гүйцэтгэж буй цагдаагаас тодруулахад "Өглөөний ээлж 08:00-14:00 цагт, өдрийн ээлж нь 14:00-24:00 цагт бүх уулзвар дээр эргүүл хийж байна. Явган хүний замаар түрээсийн скүүтер, мопедтэй иргэдийг зогсоож зохих шаардлагыг тавьж анхааруулах, сануулах зэргээр хяналт тавин ажиллаж байгаа.

-Дийлэнх нь хэдээс хэдэн насныхан түрээсийн дугуй унаж хөдөлгөөнд оролцож байна. Мөн тавьсан шаардлагыг хэрхэн хүлээж авч байна вэ?

-Миний анзаарсанаар 16-25 насныхан дийлэнх хувийг эзэлж байх шиг байна. ЕБС-ийн хүүхдүүд хоёроороо хамт сууж явах тохиодол цөөн ажиглагдсан. Зөвхөн ЕБС гэлтгүй оюутнууд ч гэсэн хамт сууж явсан ганц хоёр тохиолдол бий.

-16 нас хүрээгүй хүүхэд скүүтер, мопед жолоодсон тохиолдолд түр саатуулах буюу журамлах, хууль ёсны асран хамгаалагчийг 400 нэгж буюу 400,000 төгрөгөөр торгох журамтай болсон шүү дээ. Торгуулын арга хэмжээ авч байгаа юу?

-Одоогоор торгож шийтгэл ноогдуулсан зүйл байхгүй. Бидний зүгээс эхний ээлжид сануулах, дүрэм журмыг таниулах ажил хийж байна. Түрээсийн скүүтерийн үйлчилгээ үзүүлдэг ААН-үүдэд 16 нас хүрээгүй хүүхэд түрээслэх боломжгүй болгох тохиргоо хийх шаардлага хүргүүлсний дүнд иргэдийн "E-Mongolia" системээр дамжуулан 16 наснаас дээш иргэд унах боломжтой болсон. Үүний үр дүнд хүүхдүүд унах нь багассан. Харин зарим эцэг эхчүүд бага насны хүүхдээ хамт суулгачихсан яваад байна.

-Олон нийтийн цагдаа хэдий хүртэл хяналт тавьж ажиллах вэ?

-Тушаалын дагуу бид энэ сарыг дуустал хяналт шалгалтыг ажлыг хийнэ. Ирэх сард ч үргэлжүүлэхийг үгүйсгэхгүй.

Түгжрэлтэй тэмцэж буй манай улсад угтаа түрээсийн скүүтер, мопед хэрэгтэй байгаа юм. "Зам товчлох, түгжрэхгүй, богино хугацаанд очих зэрэг олон талын давуу талтай" гэж иргэд ч ярьж байв. Бид нэг үеэ бодоход скүүтерийн зогсоолтой болсон. Мөн тодорхой заасан дүрэм, журам нь ч байна. Гагцхүү түүнийг мэдэх, дагаж мөрдөх шаардлага үүсээд буй. Одоогоор хэрэглэж байгаа түрээсийн скүүтер, мопедын дээд хурд 25 км/цаг байгаа юм. Энэ нь ОУ-ын жишигтэй харьцуулан тогтоосон хурд бөгөөд скүүтерийг түрээсэлж нэг минут унах үнэ ₮200-350 өртөгтэй. Минут бүрд хэрэглэгчийн халааснаас мөнгө гарах учраас аль болох хурдан хүрэх газартаа очихыг бодно. Улмаар яаран сандарч явснаар осол гаргаж, өөрийгөө болон бусдыг хохироох эрсдэлтэй. Олон улсын жишгээр бол түрээсийн скүүтерийн хурдыг 10 км/цаг бууруулахад осол 5 хүртэлх хувиар буурдаг.

Тэгвэл энэ сарын 10-наас буюу түрээсийн скүүтер хөдөлгөөн оролцож ирсэн өдрөөс 19-ны өдөр хүртэл ГССҮТ-д скүүтер, мопед зэргээс шалтгаалж 102 иргэн гэмтэж ирсэн байна. Эхний өдөр хамгийн их буюу 16 иргэн гэмтэж ирсэн бол энэ сарын 19-нд зургаан хүн болж буурсан байгаа юм. Мөн 16 наснаас доош настай хүүхэд сүүлийн өдөр бүртгэгдээгүй байна.

Үүнээс үзвэл скүүтерийг 16 наснаас дээш иргэд унах, олон нийтийн цагдаа нар хяналт тавьж ажиллах зэрэг нь бодит үр дүнд хүрч байгаа юм. Цаашид бид энэ мэт зөв шийдвэрүүдийг гаргах учиртай. Нэг ёсондоо тодорхой заасан дүрэм журмыг баримталж дугуйн замаар зорчих хэрэв дугуйн зам байхгүй тохиолдолд автозамын нэгдүгээр эгнээний баруун талын хөвөөгөөр зорчих учиртай. Бид анхнаасаа түрээсийн скүүтерээр явган хүний замаар зорчиж дадсан муу зуршил нь асуудал үүсгэж байгаа юм. Иймд жолооч нар ч ухамсартай хандаж скүүтертэй зорчигч нарт зай гаргаж өгч замын хөдөлгөөнд соёлтой оролцох хэрэгтэй байна.

Нөгөө талаас түрээсийн скүүтер, мопедын үйл ажиллагаа явуулдаг дээрх зургаан ААН хэрэглэгчдийнхээ аюулгүй байдлыг нэн тэргүүнд тавих учиртай. Тиймийн тулд эвдрэлтэй скүүтер, мопед зэргийг хэрэглээнээс хасах, хэрэглэгч нарт аюулгүй зорчих зааварчилгаа өгч хамтран ажиллах бодит хэрэгцээ шаардлага үүсээд буй юм.

Өөрийн сэтгэгдлээ илэрхийл

Share Tweet