Northern Miner: Монгол Улс зэсийн эрэлт өссөн энэ үед өгөөжөө нэмэгдүүлэхийг зорьж байна

Монгол Улс "Оюу Толгой" зэсийн томоохон уурхайгаас ашиг хүртэх хугацааг наашлуулах, мөн орлогын хувь эзэмшлийг нэмэгдүүлэх зэрэг асуудлаар Рио Тинто групптэй хамтран хэрэгжүүлж буй 18 тэрбум ам.долларын төслийн гэрээний нөхцлийг дахин хэлэлцэх асуудлыг сөхөөд буй.

Тус улсын төрийн өмчит "Эрдэнэс Монгол" ХХК-иар дамжуулан 34 хувийг эзэмшдэг Засгийн газар одоогийн гэрээг шударга бус гэж үзэж, ногдол ашиг олголтыг хурдасгахын зэрэгцээ Монголын хүртэх өгөөжийг ойролцоогоор 60 хувьд хүргэхийг зорьж байгаа талаар Financial Times мэдээлжээ.

Рио Тинто энэ талаар гаргасан мэдэгдэлдээ “Эдгээр хэлэлцээ нь Оюу Толгой төслийн бүрэн боломжийг бүх талд ашигтайгаар хэрэгжүүлэхийн төлөө хамтран ажиллах бидний тууштай байр суурьтай нийцэж буй” гэсэн байна.

Энэхүү маргаан нь дэлхий даяар эрчим хүчний шилжилттэй холбоотойгоор зэсийн эрэлт нэмэгдэж буй үед тус уурхайг урт хугацааны өсөлтийн гол тулгуур гэж үздэг Рио Тинто-гийн стратегийн хүрээнд Монгол Улс эдийн засгийн өгөөжийг нэмэгдүүлэхийг зорьж байгааг харуулж байна.

Сидней хотод Рио Тинто-гийн хувьцааны ханш 3-р сарын эхний долоо хоногт 0.93 австрали доллароор өсөж, нэгж нь 153.61 австрали долларт хүрснээр компанийн нийт үнэлгээ 219 тэрбум австрали доллар буюу 156 тэрбум ам.долларт хүрсэн юм.

Одоогийн гэрээний дагуу Монгол Улс хөгжүүлэлтийн зардлын өөрийн хувийг санхүүжүүлэхэд Рио Тинто-гоос авсан олон тэрбум ам.долларын зээлийг бүрэн төлж дууссаны дараа л ногдол ашиг авах боломжтой. Энэхүү зардал анхны тооцооллоос давж өссөн тул ногдол ашиг авах хугацаа дараагийн арван жил хүртэл хойшлох магадлалтай хэмээн үзэж буй.

Зах зээлийн үнэлгээгээр дэлхийн хоёр дахь том уул уурхайн компани болох Рио Тинто нь Оюу Толгойн далд уурхайн олборлолтыг өргөжүүлэхэд хэдэн тэрбум ам.долларын хөрөнгө оруулалт хийсэн. Өнгөрсөн онд уурхайн зэсийн үйлдвэрлэл 61 хувиар өссөн нь хөгжүүлэлт урагшилсныг илтгэж байгаа юм.

Сүүлийн жилүүдэд талуудын харилцаа адармаатай байсаар ирсэн билээ. 2022 онд Рио Тинто Монгол Улсад ногдох 2.4 тэрбум ам.долларын өрийг тэглэж, “Хамтын ажиллагааг шинэ шатанд гаргалаа” гэж мэдэгдсэн нь далд уурхайн олборлолтыг үргэлжлүүлэх боломжийг бүрдүүлсэн.

Гэвч маргаан дахин сэргэжээ. Монгол Улс 2021 болон 2022 оны татварын жилүүдэд ойролцоогоор 450 сая ам.долларын татварыг дутуу төлсөн гэх үндэслэлээр Рио Тинтог шүүхэд өгсөн бөгөөд уг маргаан одоо ч гэсэн шүүхээр хэлэлцэгдэж байна.

Мөн ирэх жил болох сонгуулийн өмнөх улс төрийн дарамт нэмэгдэж, зэс болон алтны үнэ түүхэн дээд түвшинд ойрхон байгаа нь нөхцөл байдлыг улам хурцатгаж буй.

Рио Тинто-гийн тооцоолсноор 2011 онд ил уурхайн олборлолтоор эхэлсэн Оюу Толгой нь 2030 он гэхэд дэлхийн дөрөв дэх том зэсийн уурхай болох юм.

Т.БАТСҮРЭН

Эх сурвалж: The Northern Miner

Өөрийн сэтгэгдлээ илэрхийл

Share Tweet