Интерполоор хайлгаж, Ж.Эйпстейний хэрэгт нэр холбогдсон Ц.Элбэгдорж сонгуулийн наана ирэв

Ерөнхийлөгч асан Ц.Элбэгдорж Монголд ирснээ зарлав. Тэр өөрийг нь АТГ-аас шалгаж эхлэх үед "Гутлаа тослоод, зангиагаа зүүгээд очно" гэж сошиалаар бардамнаж байсан ч үнэн хэрэгтээ хил давж одсон. Зургаан жил гадаадад бүгэж, Монголын улс төрд гал хэрхэн дүрэлзэхийг алсаас харж суугаад ирсэн нь энэ. Ингэхдээ Засгийн газар солигдож, Ерөнхийлөгчийн сонгууль хаяанд ирсэн, наадам дөхсөн үеийг сонгожээ.

Ц.Элбэгдоржийг эх орондоо ирэхтэй зэрэгцэн "Тэобээр АНУ-ын Стэнфордын Их сургуульд зочин судлаачаар ажиллаж байгаад ирсэн юм" гэх даруухан өмнөтгөл хөвөрлөө. Гэвч тэр эргэж ирэх нүүргүйдээ ингэтэл удсан гэвэл дэгсдүүлсэн болохгүй. Хэрэв тийм биш бол түүнд зангиагаа зүүгээд ирвэл ирэх цаг хэдийн өнгөрсөн. Монгол Улсын Засгийн газар төдийгүй АН-ын гишүүд ч ирж шалгуулахыг шаардаж, интерполоор хайж, хууль хүчний байгууллагаас яллагдагчаар татах тогтоол ч гарсан.

Сүүлд АНУ-ын Хууль зүйн яамнаас дэлгэсэн зартай хүчирхийлэгч, бэлгийн мөлжлөг үйлдэгч Ж.Эйпштейнтэй холбоотой 3.5 сая файл дотор Ц.Элбэгдоржийн нэр дурдагдсан. Монголчууд тайлбар нэхсэн, ирэхийг шаардсан. Атал тэр хаа нэг цахим хуудсаараа “гүтгэж байна” гэх агуулгатай хариу барихаас өөр хөдөлгөөн хийгээгүй.

Төрийн тэргүүнээр ажиллаж байхдаа эрх мэдэл, албан тушаалаа урвуулан ашигласан байж болзошгүй, Монголд авлигын систем угсрагчдын нэг гэгддэг Ц.Элбэгдоржийн хил гарч "зугтсан" хийгээд "Чингис хаан" олон улсын нисэх буудлаас мэндчлэх хүртэл өрнөлийг дор хүргэе.

Ц.Элбэгдоржийн нэр холбогдсон хэргүүд: Эрх мэдэл, албан тушаалаа урвуулан ашиглаж, “Эрдэнэт” үйлдвэрийн 49 хувийг худалдаж авсан “Монголиан коппер корпорейшн” ХХК-д хууль бусаар давуу эрх олгосон. ТЕГын дарга асан Б.Хурц нарын есөн хүний С.Зоригийг хөнөөсөн хэрэгт Б.Содномдаржаа, Т.Чимгээ нарыг эрүүдэн шүүсэнтэй холбоотой хэрэг. 2012 онд П.Цагааны хамт БНСУ-ын иргэн Ү Так Гуанаас 3.7 сая ам.доллар залилсан гэх зэрэг хэрэгт буруутгагдан шалгагдаж байв. Ихэнх хэрэг нь яасан нь тодорхойгүй "замхарсан".

2019 оны аравдугаар сарын 03. Ц.Элбэгдорж Монгол Улсын нутаг дэвсгэрийг орхин гарав.

• Энэ үед түүнийг АТГ-аас Тавантолгойн орд газрыг Хятадын компанид 100 жилийн хугацаатай үнэгүй өгөхийг завдсан байж болзошгүй гэх үндэслэлээр шалгаж байсан юм.

2020 оны нэгдүгээр сарын 30. Нийслэлийн прокурорын газраас эрүүгийн хэрэг үүсгэн яллагдагчаар татлаа.

• Тухайн үед АТГ-аас "Ерөнхийлөгчийн тухай хууль болон бусад хуулийг зөрчиж Худалдаа хөгжлийн банк, түүний охин компаниудад давуу байдал олгосон үйлдэлд нь яллагдагчаар татсан. Мөн оффшор бүстэй холбоотой, Монгол Улсын эдийн засгийн аюулгүй байдлыг доройтуулсан гэх үйлдлүүдэд нь хэрэг бүртгэлтийн хэрэг нээгээд шалгаж байгаа" гэж мэдээлж байжээ.

2020 оны хоёрдугаар сарын 03. АТГ-аас Ц.Элбэгдоржийн байгаа газрыг тогтоолгохоор Монгол Улсын Интерполын Үндэсний төв товчоонд хандав.

• Хэрэг шалгах ажиллагааны явцад түүнийг дуудан ирүүлэх шаардлага бий болсон. Гэвч гадагш гарч явсантай холбоотойгоор хэрэг шалгах зарим ажиллагаа хийгдэх боломжгүй болсон тул байгаа газрыг нь тогтоолгохоор хөх буланд зар байршуулах хүсэлтийг гаргасан.

2021 оны наймдугаар сарын 23.УЕПГ-аас Ц.Элбэгдоржийг яллагдагчаар татан шалгаж байгааг мэдэгдлээ.

• Ц.Элбэгдоржийн хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон гэх цахим орчинд гарсантай холбоотойгоор УЕПГ-ын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах албанаас түүнийг яллагдагчаар татан шалгасан хэвээр байгааг мэдэгдэв.

2024 оны дөрөвдүгээр сар. С.Зоригийн хэрэг ба Ц.Элбэгдоржийн угсарсан хонгилын шүүх , системийн авлига гэх агуулга нийгмийн анхааралд оров.

• Л.Оюун-Эрдэнийн Засгийн газраас Т.Чимгээ, Б.Содномдаржаа нарыг эрүүдэн шүүсний улмаас Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх байгууллага АНУ-ын Төрийн департментийн хууль сахиулах салбарын хөтөлбөрийн хар жагсаалтад орсон тухай зарлав.
• Эл үйл явдлын улмаас Ц.Элбэгдорж М.Энхболдтой нэгдэх замаар МАНАН-г хүчирхэгжүүлж, УДШ-ийн шүүгч, УЕП, Хууль зүйн сайд, АТГ, ТЕГ-ын даргын албан тушаалыг өөрийн хүнээр томилж, "Эрдэнэт үйлдвэр", Тавантолгойн бүлэг ордод мөнгө эргэлдүүлэн, "Рио Тинто"-г дэмжиж ирсэн зэрэг далд логикуудыг олон нийт ухаж эхэлсэн.

• Үүн дээр тос нэмсэн өөр нэг үйл явдал бол Б.Булганы ам нээсэн "Зориг" хэмээх нэвтрүүлэг. Үүгээр тэр С.Зоригийн хэрэг баялгийн хулгай, эрх мэдлийн төлөөх тэмцэлтэй холбоотой төдийгүй Ц.Элдбэгдоржийн АНУ-аас “Ерөнхий зөвлөлөөр С.Зоригийг Ерөнхий сайдаар томилох тухай, огт яригдаагүй. Наадах чинь эрх баригчдын гүтгэлэг” гэсэн үг худал болохыг илчилсэн юм.

2024 оны тавдугаар сарын 27. Монголын уран зургийн хосгүй өвийн хулгайн асуудлаар хадам дүүгийнх нь гэрт нэгжлэг хийв.

• Ц.Элбэгдоржийн хадам дүү Х.Болдбаатарын гэр болон ажлын байранд прокурорын зөвшөөрөлтэйгөөр нэгжлэг хийж, түүний эзэмшлийн "Монгол арт" галерейгаас 60 орчим уран зураг хураасан гэх мэдээлэл цацагдлаа. 2019 онд мөн ЭЦА-ныхан Х.Болдбаатарын галерейд нэгжлэг хийж байв. Тухайн үед алдагдсан гэх 10 гаруй уран зураг хураан авсан. Тэр "Дүрслэх урлагийн бүтээл цуглуулагчдын үндэсний нийгэмлэг"-ийн тэргүүнээр ажилладаг байсан үе.

2024 оны зургаадугаар сарын 26. ЦЕГ, ЭЦА -наас Ц.Элбэгдоржийн П.Цагаан руу бичсэн гэх Viber чатыг үзүүлэв.

• ЦЕГ, ЭЦА хамтарсан мэдээлэл хийж, "Ачит Ихт" ХХК-тай холбоотой, мөрдөн шалгах ажиллагааны явц дахь зарим мэдээллийг өглөө. Энэ үеэр Ц.Элбэгдоржийн П.Цагаан руу бичсэн гэх Viber чатыг үзүүлсэн байдаг. Үүнтэй зэрэгцэн өрнөсөн үйл явдал нь "Ачит Ихт" ХХК-ийг ЭЦА-наас шалгаж, Засгийн газар Эрдэнэт үйлдвэрт 34 хувийг нь шилжүүлсэн юм. П.Цагаан бол Ц.Элдэгдоржийн ЕТГ-ын даргаар ажиллаж байсан төдийгүй тэднийг халаас нэгтэй гэж үздэг.

2024 оны зургаадугаар сарын 29. Ц.Элбэгдоржийг "Мөнгө угаах гэмт хэргийг үйлдэхэд хамтран оролцсон" гэх үндэслэлээр яллагдагчаар татах тогтоол албажлаа.

• Түүнийг "Ачит Ихт" ХХК-тай холбоотой асуудлаар яллагдагчаар татах саналыг прокурорт хүргүүлэв. "Ачит Ихт"-ийн эзэн П.Цагаантай хамтрах замаар 13 сая ам.долларыг сонгуульд зориулан "угаасан" гэх хэргийг цагдаагийн байгууллага мөрдөн шалгаж эхэлсэн. Хуулийн заалт нь Эрүүгийн хуулийн 18.3-ын нэгдүгээр зүйлд зааснаар татвар төлөхөөс зайлсхийсэн, мөн хуулийн 18.6-ын 2.2 дугаар зүйл мөнгө угаах гэмт хэргийг үйлдэхэд хамтран оролцсон.

2025 оны нэгдүгээр сарын 07. П.Цагаан, Ц.Элбэгдоржийг баривчлах захирамжийг хүчингүй болгохыг мөрдөгч, Нийслэлийн прокурор хүсжээ

• “Ачит ихт” ХХК-ийн үүсгэн байгуулагч, ЕТГ-ын дарга асан П.Цагааныг баривчлах тогтоолыг шүүх хүчингүй болгосон. Үүнтэй зэрэгцэн гарсан Ц.Элбэгдоржийг баривчлах захирамжийг хүчингүй болгох хүсэлтийг Дүүргийн Эрүү, Иргэний хэргийн хялбар ажиллагааны анхан шатны тойргийн шүүх хүлээн авч шийдвэрлэв.

2025 оны гуравдугаар сарын 27. Гашуунсухайт-Ганцмод боомтын хил дамнасан төмөр замын хил холболт яригдахтай зэрэгцэн Ц.Элбэгдоржийн асуудал дахин сөхөгдөв.

• Тухайлбал, УИХ-ын гишүүн Л.Мөнхбаясгалан " 2014 оны наймдугаар сард Ц.Элбэгдорж удирдан, “Энержи ресурс” компани нэг нууц гэрээ байгуулсан. 10 жилийн дараа Л.Оюун-Эрдэнэ очиж, хятад хэл дээр олж ирсэн. Тавантолгойг 100 жилээр өгөх гэж оролдсон. Хятадын компанийг олборлолтод оруулна, төмөр замыг нарийн царигаар барина гэж УИХ-ын тогтоолын эсрэг явж байсан. Ц.Элбэгдорж, Ч.Сайханбилэг нарыг авчрахгүй юм уу. Хариуцлага тооцохгүй юм уу. Хуйвалдаан хийсэн нь өнөөдөр ил боллоо.

2025 оны арванхоёрдугаар сарын 10. “Оюутолгой бүлэг ордын ашиглалтад Монгол Улсын эрх ашгийг хангуулах, хүртэх өгөөжийг нэмэгдүүлэх”-тэй холбоотой баримт бичиг, үйл ажиллагаанд хяналт шалгалт хийх УИХ-аас байгуулсан түр хорооны хурал.

• Оюутолгойн сонсголын үеэр хамгийн их хөндөгдсөн нэрс бол Ц.Элбэгдорж, Ч.Сайханбилэг нарын тухай үед төрийн өндөр албан тушаал хашиж байсан хүмүүс. Даанч тэд хоёул Монголын нутга дэвсгэрийг орхин гарчихсан. УИХ-ын гишүүн асан Д.Тэрбишдагва "Гадаад гутлаа тослоод явж байгаа хүмүүс энэ сонголд ирэх ёстой" хэмээж байв.

Түүнийг Монголд ирэхтэй давхцан өрнөсөн өөр нэг үйл явдал нь М.Энхболдын хүү Э.Анарыг хаврын чуулган хаахаас өрсөж Монголбанкны дэд ерөнхийлөгчөөр томилсон. Нийслэлийн газрын наймааг үндэслэгч гэгддэг М.Энхболд ч өөрөөр нийслэлийн иргэдийн баяр Хүрээ цам -Даншиг наадмын хоймор шинэ дээлтэй хөөрөг зөрүүлж харагдсан. Ц.Элбэгдорж, М.Энхболд нар бол нэг үеийн улс төрчид . МАН, АН-ын хууччуул сонгуулийн дуу ойртохтой зэрэгцэн тал талд хөдөлгөнө орж эхлэв бололтой. АН-ынхны "Төрийг одоогийн Засгийн газар, УИХ биш Н.Энхбаяр, М.Энхболд нарын ах нар нь барьж байна" гэдэг ч үгэн дотор үг дайсан хэрэг аж.

Д.ХАДААН

Өөрийн сэтгэгдлээ илэрхийл

Share Tweet