Долоон хүний амь эрсэдсэн ч сургамж болоогүй осол буюу Стандартгүй Монгол

Долоон хүний амь эрсэдсэн “Сутай таун”-д гурван жилийн дараа ч орц, гарц, авто зогсоол, хүүхдийн тоглоомын талбайн асуудал шийдэгдээгүй хэвээр байна.

Хоёр автомашин зөрөх битгий хэл, хажуугаар нь хүн явах зайгүй умгар талбайд 300-гаад айлын хотхон байх хэрнээ 12 авто машины л зогсоол байх аж. Хүүхдээ тэвэрсэн ээж, хүүхдийн тэрэг түрсэн хүмүүс машинаас болгоомжлон ийш тийш сэртэлзсээр яаравчлахтай таарав. Хан-Уул дүүргийн III хороонд байрлах “Сутай таун” хотхонд очиход хамгийн түрүүнд анзаарагдсан зүйл энэ. Гэвч эндхийн зам талбайн асуудал нь зүгээр нэг “зогсоол хүрэлцдэггүй” гэх нийтлэг асуудал биш юм.

Оршин суугчдын хэлж буйгаар гал команд, түргэн тусламжийн автомашин хүртэл байрны ойр орчмын замаар саадгүй нэвтэрч чаддаггүй. Зарим үед 200 орчим метрийн зайд машинаа зогсоож, эмч, эмнэлгийн ажилтнууд өөрсдөө алхаж өвчтөнийд хүрдэг байна. “Саяхан даралт ихсээд түргэн тусламж дуудсан. Түргэний машин байрны зогсоол руу орж чадахгүй, хол зогсоод эмч нь “Эгч ээ, ойрхон очиж чадахгүй нь, та хүлээж байгаарай” гээд гүйж ирсэн. Ахмад хүнд яаралтай тусламж хэрэгтэй үед ийм нөхцөл байж болох уу” хэмээн нэгэн ахмад оршин суугч ярив.

Энэ дүр зураг гурван жилийн өмнөх аймшигт өглөөг өөрийн эрхгүй сануулахаар аж. 2023 оны арванхоёрдугаар сарын 19-ний 07:02 цагт “Сутай таун” хотхонд гал гарч, долоон хүний эрдэнэт амь үрэгдсэн. Тэдний дөрөв нь хүүхэд байсан бөгөөд гал унтраахаар ажиллаж байсан 27 настай аврагч мөн амь эрсэдсэн. Долоон хүн амь эрсэдсэн тэрхүү ослоос хойш гурван жил өнгөрсөн ч өнөөдөр тэр хавийн байрны оршин суугчид “яаралтын үеийн орц, гарц хүрэлцээгүй”, “галын аюулгүй байдал хангагдаагүй”, “авто зогсоол байхгүй”, "хүүхдийн тоглоомын талбайгүй" зэрэг асуудлыг дахин ярьсаар байна.

Гал гарахаас ердөө долоо хоногийн өмнө төрийн хяналтын байгууллага барилгын зураг төсөл, төлөвлөлттэй холбоотой зөрчилд анхаарал хандуулж байжээ.

-Гал гарахаас долоо хоногийн өмнө зөрчлийн хэрэг нээжээ-

2023 оны арванхоёрдугаар сарын 12-нд Хотын стандарт, хяналтын газрын Барилгын техникийн хяналтын улсын байцаагч “Зөрчлийн хэрэг нээх тухай” тогтоол гаргасан байна. Шалгалтыг “Сутай таун” СӨХ-оос гаргасан хүсэлтийн дагуу хийжээ. Улсын байцаагчийн баримтад Хан-Уул дүүргийн III хороонд “Эм Си Жи Си” ХХК-ийн захиалгаар баригдсан зоорьтой 13 давхар орон сууц болон 2016 онд ашиглалтад орсон 10 давхар байрны зураг төсөл, холбогдох баримт бичгийг шалгасан талаар дурдсан байна.

Тус баримтад анхаарал татах нэг зүйл бий. 13 давхар барилгын зураг төслийг батлахдаа урд талд байрлах 2016 онд ашиглалтад орсон 115А байрны хүүхдийн тоглоомын талбай, авто зогсоолтой холбоотой ерөнхий төлөвлөгөөг үндэслэсэн гэжээ. Гэтэл дараа нь ерөнхий төлөвлөгөөг өөрчилж, хүүхдийн тоглоомын талбай болон авто зогсоолыг хасан, 13 давхар орон сууц төлөвлөсөн талаар улсын байцаагчийн баримтад тэмдэглэсэн байна.

Өөрөөр хэлбэл, зураг төсөл дээр байсан орчин, газар дээрх бодит нөхцөл хоёрын хооронд зөрүү үүссэн асуудал эндээс харагдана. Цаасан дээр нэг байрыг нь 12 зогсоолтой төлөвлөсөн ч бодит байдал дээр 300-гаад айлын талаас илүү нь автомашинтай байж таарна.

Бидний олж авсан 2016 оны барилга байгууламжийг ашиглалтад оруулах улсын комиссын баримтад “Эм Си Жи Си” ХХК-ийн захиалгатай 100 айлын орон сууц, 12 автомашины дулаан зогсоолтой гэж тэмдэглэжээ. Уг барилгыг МК 18/2014 дугаартай зураг төслийн дагуу барьж, 2016 оны нэгдүгээр сарын 20-нд барьж дуусгасан байна. Ашиглалтад хүлээн авах комисст хот байгуулалт, барилгын хяналт, архитектур, цахилгаан, ус хангамж, халаалт, агаар сэлгэлт, холбоо дохиоллын чиглэлийн мэргэжилтнүүд оролцож, баримт бичиг болон барилга байгууламжийг шалгасны үндсэн дээр ашиглалтад оруулах шийдвэр гаргажээ.

Гэтэл өнөөдөр тухайн орон зайд автомашины тоо хэд дахин нэмэгдсэн. Шинээр ашиглалтад орсон “Сутай таун-2”-ыг оруулаад хотхонд 300 орчим айл өрх амьдарч байгаа талаар СӨХ-ийн дарга нь хэлж байна. Гэтэл одоо автомашины зогсоолын тоо 20 хүрэхгүй бөгөөд хүүхдийн ганц гулсуураас өөр зориулалтын тоглоомын талбай байхгүй аж. Эдгээр орон сууцанд амьдарч буй айлуудын дунд автомашинтай өрх, хүүхэдтэй гэр бүл олон.

Долоон хүний амь эрсэдсэн ч сургамж болсонгүй

“Сутай таун”-ы оршин суугчдын хамгийн ноцтой асуудал нь орц, гарцыг шийдвэрлээгүй явдал бөгөөд яаралтай нөхцөл байдалд түргэн тусламж, гал командын машин нэвтрэх боломжгүй хэвээр байгааг оршин суугчид хэлж байна.

Гал гарсан үед барилга руу галын машин нэвтрэх нөхцөл хүндрэлтэй байсан талаар тухайн үеийн асуудал хөндөгдөж байсан ч өнөөдөр хэр нь нөхцөл байдал өөрчлөгдөөгүй, тухайн байрны галын дохиолол одоо ч ажиллахгүй хэвээр байгааг оршин суугчид хэлж байлаа.

2024 оны аравдугаар сарын 18-нд Хотын стандарт, хяналтын байгууллагаас “Эм Си Жи Си” ХХК-д хүргүүлсэн албан бичигт оршин суугчдын гомдол болон улсын байцаагчдын тавьсан шаардлагыг үндэслэн хотхоны орц, гарцыг шийдвэрлэх, хүүхдийн тоглоомын талбай, ногоон байгууламжийг нэмэгдүүлэх, ерөнхий төлөвлөгөө буюу загвар зургийг шинэчлэн батлуулахыг шаарджээ. Мөн холбогдох норм, дүрмийг хангуулалгүй, загвар зургийг шинэчлэн батлуулалгүйгээр барилгын ажлыг үргэлжлүүлсэн тохиолдолд дахин төрийн хяналт шалгалтын ажиллагаа явуулна гэдгийг мэдэгдсэн байна.

“Эм Си Жи Си” ХХК-ийн зүгээс барилгаа улсын комисст хүлээлгэн өгсөн гэх тайлбар хэлсэн. Тухайн компанийн орчуулагч Мөнхтуяа “Манай хуулийн зөвлөхөөс мэдээлэл ав. Улсын комисс хүлээж авсан” гэв.

Улсын комисс яг ямар зураг төслийг үндэслэж, ямар нөхцөлтэйгөөр барилгыг ашиглалтад хүлээж авсан бэ? Учир нь цаасан дээрх зураг төсөл, ашиглалтад оруулах баримт, төрийн байгууллагын дараа нь тавьсан шаардлага болон газар дээрх бодит байдал хоорондоо тэнгэр газар шиг зөрүүтэй байгааг тайлбарлах шаардлага гарч байна. Хэрэв барилга зураг төслийн дагуу баригдсан бол өнөөдөр орц, гарц, авто зогсоол, хүүхдийн тоглоомын талбай, ногоон байгууламжийн асуудлыг төрийн байгууллага дахин шаардах болсон шалтгаан юу байв.

Шинээр ашиглалтад орсон “Сутай таун-2”-т СӨХ-ийн үйл ажиллагаа бүрэн зохион байгуулагдаагүй, хог хаягдлаа төвлөрүүлэн хаях зориулалтын цэггүй байгаа талаар оршин суугчид ярьж байна. Үнэхээр ч газар дээр нь очиж сурвалжилсан бидэнд ч бүх зүйл ойлгомжтой байв. Хүүхдийн тоглоомын талбай, автомашины зогсоол, орц, гарц, ногоон байгууламжийн асуудал мөн хэвээр байх аж. Гурван жилийн өмнөх ослын дараа оршин суугчдын бараг тал орчим хувь нь нүүсэн гэнэ. Одоо ихэвчлэн түрээслэгч айлууд амьдардаг байна. Мөн шинэ байраа зогсоол хүрээлцээгүй байдаг тул хямд үнээр зардаг гэж тайлбарлан борлуулдаг аж.

Энэхүү орон сууцны барилга баригдаж, айлууд нь түлхүүрээ гардан авсан ч “хотхон” гэх нэрийн цаана эрүүл, аюулгүй амьдрах орчин бүрэн шийдэгдээгүй дүр зураг харагдаж байна. Орон сууц гэдэг зөвхөн дөрвөн ханатай байр биш. Түүнийг хүрээлсэн зам талбай, явган хүний зам, хүүхдийн тоглоомын талбай, ногоон байгууламж, автомашины зогсоол, галын машин болон түргэн тусламж нэвтрэх боломж зэрэг нь иргэдийн аюулгүй амьдрах орчны нэг хэсэг юм.

Оршин суугчдын ярьж буйгаар тэрхүү аймшигт ослын дараах засварын зарим зардлыг оршин суугчид өөрсдөө гаргасан байна. Мөн орц, гарц, цахилгаан, барилгын чанартай холбоотой асуудлаар холбогдох байгууллагуудад удаа дараа хандсан ч бодит өөрчлөлт гараагүй байна. Нэгэн оршин суугч “Бид ‘Эм Си Жи Си’ компанийнхан зөрчилтэй, орц гарцгүй, цахилгааны асуудалтай, чанарын шаардлага хангаагүй байр барьсан гэдгийг мэргэжлийн байгууллагуудад хэлж байсан. Оршин суугчидтайгаа нийлж хэд хэдэн удаа албан бичиг хүргүүлсэн. Гэтэл энэ асуудлаар компанийн удирдлагуудаас хэнийг нь ч дуудаж, байцаалт аваагүй байх” хэмээн ярив.

Ирээдүйнхээ 20 жилийг дэнчин тавьж байртай болтол ямар ч стандартын шаардлага хангаагүй, эрүүл, аюулгүй орчинд амьдрах нөхцөлгүй байна. Долоон хүний амь эрсэдсэн байхад энэ асуудал шийдэгдэхгүй байгаад гомдолтой байна гэдгээ ч хэлж байлаа. Тэдний зарим нь компанийн удирдлагуудтай холбоотой асуудлыг танил талаараа хаадаг байж болзошгүй гэсэн хардлага байгааг хэлэв.

“Эм Си Жи Си” ХХК-ийн захирал нь БНХАУ-ын иргэн Huang Bin, хувьцаа эзэмшигчид нь ч хятадууд байжээ

“Эм Си Жи Си” ХХК-ийн эзэмшлийн тухайд 2024 оны нээлттэй эх сурвалжид “Эм Си Жи Си” ХХК-ийн захирлаар БНХАУ-ын иргэн Huang Bin, хувьцаа эзэмшигчээр Lin Ying, Huang Bin, Li Yunqing нар бүртгэлтэй байжээ. Тус компани 2008 оны наймдугаар сарын 27-нд байгуулагдсан бөгөөд үйл ажиллагааны чиглэлд барилга угсралт, гадаад худалдаа багтдаг аж.  Мөн 2023 оны арванхоёрдугаар сарын 12-ны улсын байцаагчийн баримт болон 2024 оны аравдугаар сарын 18-ны төрийн байгууллагын албан бичиг нь “Сутай таун”-ы асуудал галын дараа шинээр үүссэн бус, түүнээс өмнө ч барилгын төлөвлөлт, зураг төсөл, орц гарцтай холбоотойгоор хяналтын байгууллагын анхааралд орж байсныг харуулж байна.

“Сутай таун”-д өнөөдөр харагдаж буй асуудлыг зөвхөн нэг компанид хамаатуулж ойлгоход хангалтгүй. Барилгын зураг төсөл хэнээр батлагдсан, зураг төслийн хэрэгжилтийг хэн хянасан, ашиглалтад оруулахдаа ямар нөхцөл байдлыг үндэслэсэн, гал гарахаас долоо хоногийн өмнө зөрчил илэрсэн байхад цаашид ямар арга хэмжээ авсан, галын дараа ямар шийдвэр гарсан бэ.

2024 онд төрийн байгууллага шаардлага хүргүүлснээс хойш ямар ажил хийсэн. Эдгээр асуултын хариу нэг компанийн тайлбараар дуусахгүй юм. Гурван жилийн өмнө долоон хүний аминд хүрсэн галын дараа “Сутай таун”-ы орц, гарцын асуудал одоо ч яригдсаар байгаа нь барилгын салбарын хяналт, зөвшөөрөл, ашиглалтад хүлээн авах тогтолцооны хариуцлагын асуудлыг давхар хөндөж байна. Цаасан дээрх стандарт, газар дээрх бодит байдал хоёрын зөрүүг хэн хариуцах ёстой вэ гэсэн асуулт хэвээр үлдэж байна.

Өөрийн сэтгэгдлээ илэрхийл

Share Tweet