Монголыг криптовалют, AI-ийн дата байгууламжуудын үүр болгоно гэх Т.Доржхандын ТЭНЭГЛЭЛ
Монголд дэлхийн улс орнуудын төлөөллүүд уур амьсгалын өөрчлөлт, цөлжилтийн эсрэг бодлого боловсруулж, хамтын эв санаагаар ус, хөрс, бэлчээр, байгаль дэлхийг хамгаалах тухай хэлэлцэж суухад манай улсын Шадар сайд Засгийн индэрээс эсрэг юм ярив.
Шадар сайд Т.Доржханд өчигдөр эрчим хүчний нүүрсийг ашиглаж, эрчим хүчний станц байгуулаад дэргэд нь түүгээрээ ажиллах боломжтой криптовалют, хиймэл оюун ухааны дата төв, байгууламжууд барих боломжийг бүрдүүлнэ гэлээ. Түүнчлэн эндээс гаргасан эрчим хүчээ гадагш экспортлох боломжтой гэхчлэн хэлсэн.
Эрчим хүчний экспорт өөр хэрэг. Харин улс орнууд манайд криптовалют, AI-ийн дата байгууламжууд барихад яг болно. Монгол шиг хүйтэн улсад хөргөлтийн системийн зардлаа 40 хувь хэмнэнэ, иймээс Өгөгдлийн тухай хуулийн төслийг даруй өргөн барихаар болсноо зарлав.
Энгийн жишээ дурдахад л Казахстаны криптовалютын томоохон байгууламж гэхэд цахилгааны дэд станц ньв 180 МВт хүчин чадалтай. АНУ, Норвеги, Сингапур зэрэг улс орнуудын хиймэл оюун ухааны дата баазуудын эрчим хүчний хэрэглээ асар өндөр, дулааныг зайлуулахын тулд сүүлийн үеийн технологиудыг ашиглаж байна. Ер нь л хамгийн багадаа 50 МВт хүчин чадалтай станц барьж байж эдгээр дата байгууламжуудыг ажиллуулна.
Дата байгууламжуудын цахилгааны хэрэглээ асар өндөр, тэр дундаа AI дата төвийнх. Мөн хөргөлтөөс шалтгаалсан усны хэрэглээ дийлдэшгүй.
Т.Доржхандын хэлж буйгаар эрчим хүчний нүүрсээ ашиглаад цахилгаан станц барина гэж буй нь үнэндээ нийслэлчүүдийнхээ өвлийн утааг даван туулж чадахгүй хэдэн зуун тэрбумаар нь зарцуулж байгаа манай улсад агаарын бохирдол бол хурц сэдэв.
Сэргээгдэх эрчим хүчний боломж нөөцийг мөн ашиглаж, дата төвийн эх үүсвэрийг шийдэх боломжтой хэмээн хэлсэн. Хиймэл оюун ухаан болон криптовалютын дата төвийн онцлог нь 24 цаг тасралтгүй ажиллаж байдаг. Үүний тулд хуримтлуур, нөөц эх үүсвэр, цахилгаан дамжуулах том сүлжээ, тогтмол ачааллыг тогтвортой хангах шаардлага тулгарна.
Мөн ийм төрлийн дата төвүүд нь тал хээрийн сэрүүн бүсэд баригдах нь элбэг бөгөөд манай улсад тохиромжтой бүс нь говь байх магадлал бий. Гэтэл өнөөдөр цөлжилт, уур амьсгалын өөрчлөлт, усны хомсдолтой нүүр тулчихаад байгаа говьд ийм дата баазууд барина гэдэг боломжгүй. Байгууламжаас гарах дуу чимээ зэргээс шалтгаалан нэн ховор амьтдын хөдөлгөөн, амьдрах орчинд асар сөрөг нөлөө үзүүлнэ.
Монгол Улсад ОХУ-ын төрийн өмчит Росатом компани бага оврын Атомын цахилгаан станц барих санал хүсэлтээ уламжилж, улмаар ТЭЗҮ нь бэлэн болчихоод удаж буй. Гол асуудал нь хөргөлтийн систем буюу асар их усны нөөц шаардлагатай болсон. Гэтэл уг бага оврын АЦС-ыг барих боломжтой гэж үзсэн Хархорумын орчимд ийм их хэмжээний усны нөөц ашиглах боломж хомс тул өдгөө энэ төсөл царцчихаад байгаа. Бодит байдал нь ийм.
Хятад улс 2021 онд криптовалютын дата төвүүдийг үндэсний хэмжээнд хүчтэй шахаж, шинэ төслүүдийг хориглосон. Учир нь эрчим хүчний хэрэглээ, нүүрстөрөгчийн ялгаруулалт өндөр, эдийн засагт оруулах хувь нэмэр бага гэж үзсэн юм. Энэ бол байгаль экологид үзүүлэх нөлөөг харгалзан үндэсний хэмжээнд криптовалютын дата төвүүдийг шахаж эхэлсэн хамгийн тод жишээ болчхоод байна.
Мөн Косово улс нь эрчим хүчний хямралаас үүдэж криптовалютын олборлолт болон дата байгууламжийн асуудлыг бүрэн хориглосон. Цахилгааны хомсдол, нүүрсээр ажилладаг цахилгаан станц, импортын цахилгааны хэрэглээ, эрчим хүчний үнийн дарамт, нийлүүлэлтийн хямрал үүссэн юм. Сүүлд гэхэд Казахстан улс цахилгааны сүлжээнд нь үүссэн ачааллаас болж хэрэглээнд квот тогтоож, өөр эх үүсвэрүүдийг бий болгох хүртэл үндэсний сүлжээнээс цахилгаан авахыг хязгаарласан байдаг.
АНУ-д хиймэл оюун ухааны дата төвүүдийг цахилгааны үнэ нэмэгдэхэд нөлөөлсөн, усны ашиглалт ихэссэн, дизель генараторын бохирдол, тэсвэрлэшгүй дуу чимээ, орон нутгийн дэд бүтцийн зардлыг татвар төлөгчид үүрч байна гэх асуудлуудаас шалтгаалан хүчтэй эсэргүүцсээр байгаа билээ. Ирланд улс дата төвийн цахилгааны хэрэглээнээс болж олон жил эрчим хүчний хэрэглээндээ хязгаарлалт тавихад хүрсэн.
Энэ мэт олон улсын жишээг дурдвал их. Манай улсын хувьд цаашид ундны цэвэр усны хэрэглээ болоод саарал ус дахин ашиглах бүхий л боломжуудыг нэвтрүүлэхээр зорьж ядахад Монголыг дата байгууламжуудын үүр уурхай болгоё хэмээн Т.Доржханд уриалав. Ирэх долоо хоногт сайн мэдээ дуулгана гэсэн түүний энэ үгийн ард ямар тохироо, хэлэлцээ хийгдээ бол.
Т.ГЭРЭЛТ-ИРЭЭДҮЙ












АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Eguur.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.
Эрчим хүчний хомсдолтой, усны асуудалтай Монголд крипто олборлолт, AI дата төвөөр хөгжлийн гарц хийнэ гэдэг арай л бодлогогүй сонсогдож байна
Наад нөхөр чинь хийхгүй, худлаа ярьж арабуудаас мөнгө босгон луйвардах арга хэрэглэхгэж байгаа. Ч. Номин, Оюун эрдэнэ нартай хуйвалдсан, нэг бүлэглэл гэсэн.
Goviin us, belcheer, baigaliin emzeg orchnoo bodohgui data tuv yarij baigaa ni uneheer sonin yum daa
Kryptogoor bayajna gedeg oilgolt ali hediin olon ulsad asuudal daguulsan. Bid busdiin aldaag davtah yosgui
NUKH namiin mangar darga sh dee.
Mongol ulsad ehleed irgediinhee togtmol tog, tsever us, dulaanii asuudliig shiideed daraa ni iim tom tusluud yarih heregtei
Нүүрсээр станц бариад тэндээсээ дата төв ажиллуулах юм бол байгаль орчны нөлөөлөл, нүүрстөрөгчийн асуудлаа хэн хариуцах вэ
Монголын давуу тал хүйтэн уур амьсгал байж болно, гэхдээ усгүй бол хөргөлтийн асуудлыг зөвхөн хүйтнээр шийдэхгүй шүү дээ
Үнэхээр монголыг хөгжүүлэхгүй байх л санаа бнаа.Бензинээ хангахсавгүй тог байнга тасрана. Тэгээд асар их ток р тэр дата төв барина гэх. Энэ төрдгарсан хүмүүс яагаад ийм мэдлэггүй бдаг юм бол
Энэ "хорлогчин" нөхрийг төрөөс зайлуулахгүй бол эх орныг минь сүйдлэнэ шүү. ХҮН гэдэг нам угаасаа ч бүтэхгүй.
Дэлхийн улс орнууд нүүрснээс татгалзах чиглэлд явж байхад Монгол нүүрс түлээд крипто олборлоно гэдэг ямар хөгжил вэ
Ene bol zugeer neg businessiin sanal bish, ulsiin erchim huch bolon usnii nootsiig yaj ashiglah ve gedeg tom asuudal shuu
Цөлжилттэй тэмцэж байгаа нэртэй ч яг тэр үедээ говьд ус их хэрэглэдэг байгууламж барих санаа ярьж байгаа нь бодлогын зөрчил шиг харагдаж байна
Нүүрсээр станц бариад тэндээсээ дата төв ажиллуулах юм бол байгаль орчны нөлөөлөл, нүүрстөрөгчийн асуудлаа хэн хариуцах вэ
Kryptogoor bayajna gedeg oilgolt ali hediin olon ulsad asuudal daguulsan. Bid busdiin aldaag davtah yosgui
Shine tehnologi gej yarih amarhan ch tuunii ard heden megawatt tog, heden say litr us, yamar ded butets heregtei gedgiig ni bas yarimaar bn
Гадаадын компаниудын дата төвийг Монголд бариулж, ашгийг нь тэд аваад ус, цахилгаан, экологийн зардлыг Монголчууд үүрдэг байж болохгүй
Mongol ulsiin hamgiin tom baylag ni zuvhun nuurs bish. Us, belcheer, baigaliin orchin ch bas baylag gedgiig bodoh heregtei
Энэ улсын засгийн байж бгаа царай нь ийм болохоор сул байдлыг нь ашиглаж хасгууд хүртэл дураараа дургиж байна, МАН хулгайчдаа, хулхи Хүрэлсүг бөөлжис өө
Яагаад хасаг эмэгтэй Монголын баялаг, үндэснийй бахархал болсон жигүүртэн шонхорыг зараад байж байдаг юм бэ?
Яагаад баян өлгийн засаг захиргаанд ажиллаж бгаа нөхдүүд хууль бусаар ховор амьтад, тэр дундаа цасны ирвэс алсныг шийдэж ял оноохгүй байна вэ?
Яагаад юу ч үгүй орж ирсэн гуйлгачин цагаач хасгууд Монгол нутагт галзуураад бна, Яагаад мөнгө аваад касагстан руу зугтсан хасаг иргэдэд хариуцлага тооцохгүй бна?
Яагаад одоог хүртэл мазаалайн тоо сайн нэмэгдэхгүй бна вэ? Хавтгай, бусад амьтад....
Яагаад газар ухаж байгаль сүйрүүлэх байж мөнгөн ашиг, иргэдэд нэмэр байхгүй байна вэ?
Яагаад говиор нэг хятадууд амьдарч бна вэ?
Яагаад хойд, урд хилийн зурвас дотогш орж газар алдагдсан бхад Хүрэлсүх гэдэг хэрэгтэн инээгээд патиар татуулаад явж бна вэ???
Яагаад бүргэдийн дэгдээхий тамлаж гавлах, нүдийг нь таглах, амьтан авлахыг хорихгүй бна вэ???
Энэ улсад эзэн байхгүй болохоор юу ч үгүй ирсэн хүн муут цагаач хасгууд дураараа дургиж, дунд чөмгөөрөө жиргэж байна
Ene yostoi mungu haanaas hiihu gsn l hun bh yumaa eniig shalgaddaggui yumu
Хэдэн жилийн өмнө криптовалют болон койн гээд баахан залуучууд шинэ чамин луйвар зохион байгуулж баахан хүн луйвардаад Идэр Од мэтийн луйварчид гадагш зугтсан. Түүн шиг чамин үг хэрэглээд баахан луйвар хийгээд бараан арьст Доржханд баруун руу зугтах биз.
AI дата төв гэдэг сайхан сонсогдож болно, гэхдээ 24 цагийн цахилгаан, асар их хөргөлт, ус шаарддаг гэдгийг эхлээд тооцох хэрэгтэй
Data tuv oruulj irj bolno, gehdee ehleed niigemd uldeh ashig, tatvar, ajliin bair, erchim huchnii une, usnii zardliig il tod tootsoh heregtei
Ene talaar zugeer neg ih hurungu oruulalt gej haraad bolohgui. Ulsiin undesnii noots, erchim huchnii ayulgui baidaltei holbootoi asuudal
Пиз... тогоо таслахгүй болчихоод наадхаа ярь2
Яагаад тэнэгтээд байдаг юм бэ?
Эрчим хүчний салбарыг эзэгнээд байгаа мангас буюу ХҮН нам! Үнэ, нэмсэн ба чөлөөлнө, цаашид ч нэмнэ хэмээн айлгадаг Мангас! ...Мангас бус хүмүүс арга ухаанаар тус салбарт өөрчлөлт технологийн оновчтой шинэчлэлт хийж болдоггүй юм байх даа? Өлөн мангас ч яахав далд зорилго тодорхой. ( Ирээдүйд мөнгө хийх өөрсдийнхөө орчин нөхцөлөө бүрдүүлж буй )
Daisogiinhan hovdiin buzar guilagchinguud
Улсаа андуурсан бхоо. Бангладеш биз дээ энэ чинь эсвэл Пакистан
Dundaas ni mungu husah l arga ,
dalchiganasan suudal avhaaraa helgui bolchdog ooriigoo uhaantan geed bodchihson balai
Энэ хүн галзуурсан байх
Mai haltar min amandaa hariin b##v hoh
Маш зөв,Яг үнэндээ манай улсад хүн,амьтангүй зэлүүд газар маш их байна
Зүгээр л эхэл. ...стан орнууд эрчимтэй орцгоосон байна. Хиймэл оюуны хөгжлөөс хоцорч болохгүй. Усны томоохон хуримтлалууд бүрдүүл. Дэд бүтцийг бэлтгэ. Эрчим хүчний хомсдол түр зуурынх, ойрын ирээдүйд бүрэн шийдвэрлэх боломжтой. Хүсвэл юу ч хийж бүтээж болно. Хүсэхгүй бол юу ч санаачлаад нэмэргүй.
Яагаад тэнэглэл гэж. Өндөр хөгжилтэй дэлхийн асар том санхүүгийн системтэй USA энэ салбарыг дэлхий нийт бэлэн болоогүй байхад 2000 оны дунд хийсэн энэ нь хөгжил дэвшил мөн.