300 гаруй жилийн түүхтэй Сангийн хэрэм хогонд дарагдсан харамсалтай дүр төрх бүхий зураг сошиал орчинд түгэв.
Сангийн хэрэм нь Ховд хотын хойд хэсэгт, төв талбайгаас 750 метрийн зайд 10.5 га газар эзлэн орших, манжийн бэхлэлтийн үлдэгдэл юм. Одоогоос долоохон жилийн өмнө энэхүү туурийн үлдэгдэл нүд хужирласан хэвээр байна хэмээн магтагдаж байлаа.
Энэ хэрэм 300 гаруй жилийн түүхтэй. Манж амбан, түүний ордныхон, түшмэл цэргүүд байрлаж байсан Сангийн хот нь дорно дахины уламжлалт хэрмэн бэхлэлтийн нэгэн адил дөрвөлжин хэлбэртэй. Жан цохисон шавран хэрэмтэй, хэрэм нь баруун, зүүн өмнө талдаа хаалгатай, дөрвөн өнцөгтөө алсын бараа харах асартай, хэрмийн гадна талаар тойрсон усан хаалттай, түүн дээгүүр хаалга туc бүрийг тосуулсан модон гүүрүүдтэй байжээ. Энэхүү хэрэм нь дотроо Улиас, Махирсаар чимэглэсэн ногоон байгууламжтай байсан бөгөөд манай орны баруун хязгаарт 1761 оноос анх хүний гараар байгуулагдсан цэцэрлэгүүдийн төлөөлөл гэгдэж байв. Сангийн хэрмийн хамгаалалтын зурвасыг 1911 оны үед битүү Улиас тарьж байгуулсан байжээ.
У.УЯН
АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Eguur.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.
Энэ бол монголын түүх соёл биш учраас түрж устгаж алга болгох хэрэгтэй. Манжид нухчин доромжлуулсан он жилүүдэд манжуудын гараар бүтсэн зүйлийг ихнай соёл гэж тэнэгтэхээ болио. Мөн сүүлийн үед шашин урлаг хоёрыг хамтад бидний өв соёл гэх хандлага их болжээ. Энэ бол буруу шүү. Учтр нь урлаг бол төрийн бодлогоор хөгжиж байдаг. Харин шашин бол төрийн бодлогод хамаарахгүй, иргэдийн шүтэх, эс шүтэх эрхэд хамаардаг.
Андаа чи галзуу солиотой байхаа түрж устгах хэрэгтэй ч гэх шиг тэглээ гээд бидний 200- гаруй жил манжийн эрхшээлд байсан түүх баларч устах уу харин ч хойч үедээ түүхийг нь мэдүүлж эх орноо харьд алдвал ямар байдагийг сануулж байх хэрэгтэй мөнгө санхүү босгож тэр үед яг ямар байсанаар нь сэргээж чадвал аялал жуулчилалын нэг содон бүтээгдэхүүн болж ховд хот гадаадын жуулчин дотоодын аялагч нарыг татах байх шүү тэгээд ч бэлээхэн жишээ бээжингийн хаалттай хот гээд байж л байна тэр эртний хотыг манай хубилай хаан нурааж сүйтгэлгүй өргөжиүлж хөгжиүлэн одон орныг ажиглах төв хүртэл байгуулж байжээ түүний үр сад 100 гаруй жил хятадыг эрхшээсэн түүх байж л байна тэд тэмцэж монголын эрхшээлээс гарсан ч удалгүй манжийн нурхаачаас эхэлж монгол ээжтэй бидний нэрлэдэгээр энх-амгалан буюу кин-си хаанаар үргэлжилэн манж чин гүрний пу-и хаанаар төгссөн манжийн дарлалын эх түүхийг баллуурдах гээд хужаа нар хаалттай хотоо нурааж устгаагүй л байгаа биздээ харин ч хужаа нар тэднийг одоогийн энэ их гүрний эцэг гэж шүтэн хүндэлдэг байх шүү орос ч ялгаагүй хаант оросоос эхлээд үе үеийн эрх баригчид нь хэлэхээсээ нэрлэхээд л байдаг болхоос бидний агуу их өвөг дээдэсийн хүч оролцоо хэчээл зүтгэлээр мөнх тэнгэрийн хүчин дор их гүрэн болсон
Түүх түүхээрээ үлддэг. Түүхийг баллуурдах нь ямар ч ашиггүй. Үлдээсэн ул мөрийг нь харин ч харуулан энэ газраа эргүүлэн авах гэж ямар их тэмцэж, ялж дийлж чадсаныг үеийн үед таниулж байх үзүүлэн болгон байлгах нь зөв..,гэж бодож байна. Хоёр морьтон зөрж байсан өргөн шавар хэрмийн суурийг холоос ирэгсэд заавал зорьж үздэг байж билээ. Одоо би ганцаараа хэдхэн алхам хийх хэмжээнд л үлдэж дээ.
ЭНЭ ХОГ НОВШИЙШ БУРЭН УСТГАЖ ГАЗРЫГ НЬ АРИУСГАА ХЭНД Ч ХЭРЭГГҮЙ. МАНЖИД ЭЗЛЭГЭЖ БООЛЧЛОГДОЖ БАЙСНАА МАГТАН УУЛАХ САНАГАЛЗАХ БАРИМТ БОЛГХ ГЭЭГҮЙ БОЛ ОРВОНГООР НЬ ЦЭВЭРЛЭ
Нэг хэсгийг нь байлгаж хойч үед бодит түүхийн гэрч болох ёстой шүү.их мэдэгч нар сайн бод нураах амархан.
ДАЙНЧ УДАМТАЙ ИХ БОГД ЧИНГИСИЙН УДАМ МОНГОЛЧУУДААС АЙХДАА ХЯТАД МАНЖ НАРЫН БАРЬСАН ШАВАР ХЭРЭМ ШҮҮ.ЭНЭ ХЭРМИЙГ ХАТАНБААТАР МАГСАРЖАВ МАНЛАЙ ВАН ДАМИКА НАР СЭЛМЭЭ АМАНДАА ЗУУЖ ОЛСООР ДАМЖИН АВИРЧ ГАРААД МАНЖ ХЯТАД ЦЭРГҮҮДИЙН ТОЛГОЙГ НЬ ТАС ЦАВЧИЖ АМБАНЫХ НЬ ӨРӨӨНД ОРОХОД АМБАН ШУУД ДОРОО ШЭЭСЭН ГЭДЭГ ЮМ БИЛЭЭ.МОНГОЛЧУУДЫН ӨРИЙН БИЧГИЙГ АВЧРУУЛААД ШАТААСАН ГЭЖУГА МОНГОЛ ТУЛГАТНЫ ЗУУН ЭРХЭМЭЭР ДӨРВӨД БАЯНМӨНХ МАНАЙ ААВЫН ААВ ТЭРИЙГ ШАТААСАН ГЭЖ ИЧИХ Ч ҮГҮЙ ДОНГОСООД СУУГААД БАЙСАН .ЭНЭ ЗӨНӨГ ӨВГӨНИЙГ ХАМААГҮЙ ШОРДОЖ ЮМ ЯРИУЛЖ БОЛОХГҮЙ ХАМААГҮЙ ХАНЗРААД ДАЛИЙГААД ЯВЧДАГ ЮМ БИЛЭЭ.ЯАХ ВЭ? ЭНЭ ХЭРЭМ МАНАЙ ТҮҮХИЙН ДУРСГАЛ ГЭЖ БОЛОХ ЮМ ГЭХДЭЭ Л ДОТОР НЬ МАНЖ ХЯТАДУУД ШОРОНГОО БАРЬЖ ЭСЭРГҮҮЦСЭН БОЛГОНЫГ НЬ ТАМЛАЖ ЭМС ОХИДЫГ ХАР ТАМХИАР МАНСУУРУУЛЖ ОЛУУЛАА ЦУВРАН БАВЖ ТЭМБҮҮ ХАЛДААГААД ЭНЭ БУЗАР ХЭРЭМНЭЭСЭЭ ГАРГАХАД САЙХАН МОРЬ УНАСАН НОЁД БАЯДЫН ДӨРВӨД БАЯДУУД МЭДЭХГҮЙ БАВААД БҮГДЭЭРЭЭ ТОРГОН ӨМДТЭЙ НИЛ ҮМХИЙ ХАНХЛУУЛАН ЯВСААРААН БАЙГААД ХАМАР НЬ ЧИВТЭЙГЭЭ ТАСРААД ТЭМБҮҮГИЙН ХҮНДРЭЛЭЭР ХАМАР НЬ УНАСАН ОЛОН ЭМЭГТЭЙЧҮҮД БАЙСАН ГЭЖ ЯРЬДЫН БИЛЭЭШТ.УТААТАЙ ЭСГИЙГЭЭ ТАСДАЖ АВААД АЛАНДАА ХАВЧУУЛДАГ МОНГОЛ ЭМЭГТЭЙЧҮҮДЭД ХАА ОЧИЖ ӨВЧИН ЗОВЛОН БАЙГААГҮЙ ГЭЖУГА ТЭР АРГАЛЫН УТАА НЬ ЭМЧИЛГЭЭ ЭНЭ ЭСГИЙ ОДООГИЙН ХАВЧУУРГАНААС ХАМААГҮЙ ИЛҮҮ БАЙСААН ГЭЖУГАШТ.ТЭГЭХЭД МУУСАЙН ҮМХИЙ ХЯТАД МАНЖУУД ТЭМБҮҮРСЭН ҮМХИЙ БООВООРОО АРИУХАН МОНГОЛ ОХИДУУДЫН АЛЫГ ҮМХИЙРҮҮЛЖ ЯР ШАРХАНД НЬ ШАВУУЛЖ ЦАГААН ЮМ ЦУВУУЛЖ БАЙСНЫГ МАРТАЖ БОЛОХГҮЙ .ДЭЭР ҮЕИЙН МОНГОЛ ЭМЭГТЭЙЧҮҮД АРЦ ГАНГА ӨВСНИЙ ХАНДААР АЛАА УГААЖ СӨД ӨВС БАЛЖИНГАРАРАВ ТӨМСНИЙ УЛААН ЦЭЦЭГНИЙ ХАНДАНД СУУГААД МАШ ЦЭВЭРХЭН ЯВДАГ БАЙСАН ГЭДГИЙГ ДЭЭР ҮЕИЙН БАВААЧ НАР ТЭМДЭГЛЭН ҮЛДЭЭСЭН БАЙДАГ.МОНГОЛ ХҮҮХНҮҮД БАВУУЛЧИХААД НАРИЙН ЦАГААН ЭСГИЙ ХАВЧУУЛААД ГЭРТЭЭ ИРЭЭД ГАНГА ӨВСНИЙ ХАНДААР ЦЭМБИЙТЭЛ УГААЧИХААД ТОРОГОН БАНДААЖАА ӨМСӨӨД ЦЭЦМЦЭГНЭЖ ЯВДАГ БАЙСАН ГЭНЭЛЭЭ ХА ХА ТҮҮХ ЯРЬЖ БАЙСНАА ХАЛУУРААД АЛ ТЭМБҮҮ ЯРЬЧЛАА УУЧЛААРАЙ ГЭХДЭЭ ЭНЭ ҮНЭН ШҮҮ
Манжийн дарла-л биш л дээ. Ойрадууд Ха-лх руу ха-лдсанаар Манж нар туслаж Жунгарын улсыг мөхөөсөн. Тэднийг А-лтай давж ирэхээс сэргийлж Ховд, Улиастайд цэрэг суулгасан. Ойрадын хулгай нарыг сэргийлэн суухын зэрэгцээ их цэрэг хөдөлгөхөд хүчин туслах байнгын армийн үүрэгтэй байсан.
Баруун зүүн гар бүгд монголчууд.Хуцдаг халтар бэ.Манжууд туслахаар монголд хятад цэргүүд оруулж ирсэн гэнэ үү.Одоо ийм өчүүхэн сэтгэхүйтэй хужаа , манжийн үлдэгдэлүүдийг устгах хэрэгтэй. Яасан өчүүхэн бодолтой түүхээ гуйвуулсан мэдлэг дорой ухамсар үгүй нэгэн бололтой .Монголчуудаа иймэрхүү хүмүүсийг монголоос цэвэрлэх хэрэгтэй .манж хятадууд сайн бидэнд туслахаар ирсэн гэж хуцдаг байна шүү. ЁГҮҮР САЙТ дээрхи мэдээлэлийг устгаж өгөөч .
Түүхээ бүү гуйвуулах байгаарай.Манж сайн туслахаар ирсэн зүүн гар муу гэж хуцдаг байна энэ тэнэг. Нүүрээ харуулбал чамайг алах юмсан муу хужаа чамайг
Түүхийг хэвээр нь хойч үедээ үлдээх нь зөв, харин ч сэргээн засварлаж хуучин хэвэнд нь ойртуулах хэрэгтэй.Монголчууд ихэнхдээ дотоодын дайн тулаан бусдын нөлөөнөөс болж түүхээ устгаж ирсэн учир бид түүхээ гаднаас хайж бусдаар заалгах хэмжээнд хүрчээ. Хятадад монголын үе үеийн түүхэн бичвэрүүд хадгалагдаж байдаг,үүнээс бодсон ч манай түүх үнэн түүх байж хойч үедээ өвлөгдөж үлдэх ёстой гэж бодном
Sonin yum.be tuuhiin uldegdliig ustgah heregtei gj boddog hun bh gj... Yagaad ymar shaltgaanaar... Lav mongoliin esreg l bodol bn
НУТГИЙНХАН НҮД ДАССАН БАЙХ Л ДАА. ХОТООС ЗАЛУУС АВААЧИЖ МАШ САЙН ТОХИЖУУЛЖ ТОРДВОЛ ЗҮГЭЭР ШҮҮ. ТҮҮХЭН БАРИМТ ХЭВЭЭРЭЭ ҮЛДВЭЛ ХЭРЭГТЭЙ Л БАЙХ.
Маш гоё соёлын өв байна шүү..хятад манж улсуудтай хамтран аж төрж байсан сонирхолтой түүх..ямартай амьдраад амтд үлдсэн амьд түүх юм шүүдээ....манж хятад байгаагүй бол манайхан зудад өртөөд өлсөж, эсвэл хөлдөөд үхээд дуусан ч бөйж мэдэш..төвдийн шашин бол маш мунхаг харанхуй болгосон шүүдээ...харамсалтай нь эрэлхэг дайчин дээрэмчин алуурчин явсан Чингисийн удмаас монгол газар ширхэг тоосго ч өрж бүтээн байгуулалт хийгээгүй юм билээ...
Ene ustga archij hay geed humuus yamar sanaatai humuus ve.tuuhiin archij hay gesentei adil uu
Хэдэн жилийн өмнө очиход ийм дүр төрхтэй байсан. Их л арчаагүй харагдсан даа Ховдчууд!!!
Монголыг 200 жил даралсан Манж чин гүрний түүх соёлыг устгах ёстой. Тэдний үлдэгдэл монголын газар шороонд байх ёсгүй.
200 жил дарлуулснаа дурсах тийм сайхан зүйл биш. Энэ хэрмийг нурааж устгах хэрэгтэй.