Ираны дайн полиэстерийн нийлүүлэлтэд нөлөөлж байгаа тул хувцасны үнэ өснө

Ираны дайны улмаас газрын тосны үнэ өссөн нь Энэтхэг, Бангладеш дахь полиэстер нийлүүлэгчид болон бэлэн хувцас үйлдвэрлэгчдэд хүндээр тусаж байна. Үүнээс болоод “Zara”, “H&M” зэрэг брэндүүдийн fast fashion барааны үнэ өсөх магадлалтай боллоо. Fast fashion гэж бага зардалтайгаар загварлаг хувцсыг олноор нь үйлдвэрлэхийг хэлдэг.

Газрын тосноос гаргаж авдаг полиэстерээр дэлхийн нийт даавуун материалын 59 хувийг үйлдвэрлэдэг. Тус материалыг шортноос эхлээд гоёлын даашинз гэх мэт бүх төрлийн хувцас үйлдвэрлэхэд ашигладаг. Тэгвэл Ормузын хоолой хаагдсанаас болж газрын тосны бүтээгдэхүүний нийлүүлэлт тасалдаж, полиэстерийн үйлдвэрлэл шууд цохилтод орлоо.

Энэтхэгийн хамгийн том полиэстер үйлдвэрлэгчдийн нэг болох "Filatex" компанийн түүхий эд худалдан авахад гаргадаг зардал нь 30 хувиар нэмэгджээ. БНХАУ-ын нийлүүлэгчид үнээ өсгөж, Ойрх Дорнодоос ирэх түүхий эдийн нийлүүлэлт тасалдсан нь үүнд нөлөөлсөн гэж тус компанийн захирал Мадху Судхан Бхагериа "Reuters" агентлагт хэлсэн байна.

Дэлхийн хувцас үйлдвэрлэлийн салбар Ази тивд төвлөрдөг. Тэгвэл Азийн хувцас үйлдвэрлэгчдэд Ираны дайнаас үүдэлтэй хүндрэл бүх шатанд мэдрэгдэж байгаа аж. Zara, H&M, Walmart зэрэг дэлхийн томоохон брэндүүд даавуу нийлүүлдэг "Bindal Silk Mills" компанийн захирал Авикал Арьяа хэлснээр Ормузын хоолойн хямрал будагч бодис болон химийн материалын үнийг огцом өсгөжээ.

Мөн дайны улмаас ахуйн хэрэглээний байгалийн хий хомстсон нь нөхцөл байдлыг улам дордуулж байна. Үүнээс болоод Энэтхэгийн нэхмэлийн төв гэгддэг Сурат хотоос олон ажилтан нүүжээ. Олон тооны ажилтан нүүсэн тул “Гадаадас орж ирж буй захиалгыг цаг тухайд нь гүйцэтгэж чадахгүй байна" гэж Авикал хэлсэн юм.

Fast fashion-ий үнэ өсөх магадлалтай

Хувцасны брэндүүд бараагаа урьдчилж захиалж авдаг тул одоохондоо үнийн өсөлт үүсээгүй байна. Гэвч тэдгээр брэндүүд Азийн нийлүүлэгчдээс хамааралтай байдаг тул ирээдүйд үнэ нь өсөх магадлалтай.

Үндэстэн дамнасан “Primark” брэнд хавар, зуны загварууд болон намрын захиалгын ихэнх барааны үнэ өөрчлөгдөхгүй гэж мэдэгджээ. Тус компанийн захирал Жорж Уэстон "Хэрвээ өнөөдөр түүхий эд худалдаж авсан бол үнэ их хэмжээгээр өсөх байлаа. Гэхдээ бид одоохондоо шинээр худалдан авалт хийгээгүй байна. Түүхий эд худалдан авах болоход үнэ нь буурч магадгүй. Гэхдээ үүнийг тодорхой хэлж мэдэхгүй" гэсэн юм.

“H&M” компани Бангладешийн нийлүүлэгчид ойрын хугацаанд үнээ өсгөнө гэж таамаглан үйл ажиллагаагаа явуулж байгаа аж. Гэхдээ энэ үнийн өсөлтийг хэрэглэгчдэд үүрүүлэхгүй, өөрсдөө хариуцахаар төлөвлөж байна.

Одоогийн байдлаар “Zara”, “H&M” зэрэг брэндүүд ихэвчлэн дахин боловсруулсан полиэстер ашиглаж байна. Энэ нь тэдгээр брэндүүдийг газрын тосны үнийн өсөлтөөс тодорхой хэмжээнд хамгаалж байгаа юм. Гэвч дэлхийн хэмжээнд нийт полиэстерийн ердөө 12 хувийг л дахин боловсруулсан материалаар хийдэг байна.

Полиэстерийн хямрал

Энэтхэгийн Сурат хотын "Radheshyam Textile" үйлдвэрийн нэхмэлийн машинуудын тал нь зогсжээ. Тус үйлдвэрийн эзэн Каушик Дудхат "Дайн эхлэхээс өмнө бид өдөрт 10 мянган метр даавуу үйлдвэрлэдэг байсан бол одоо 4 мянга хүрэхгүй болж буурсан" гэж хэлсэн байна. Түүхий эдийн үнэ хэт өссөн тул тэр шинээр полиэстер утас худалдаж авахаа зогсоожээ. Даавууныхаа үнийг 15 хувиар нэмбэл үйлчлүүлэгчид нь барааг нь авахгүй учир тэр худалдан авалтаа зогсоосон байна.

Сурат хотын нэхмэлийн үйлдвэрүүд түүхий эдийн хомсдолоос болоод ажлын өдрөө цөөлжээ. Хэрэв энэ байдал удаан үргэлжилбэл үйлдвэрүүд бүрмөсөн хаагдахад хүрнэ гэж нэхмэлийн үйлдвэрүүдийн холбооны ерөнхийлөгч Кайлаш Хаким анхаарууллаа.

Энэтхэгт полиэстер утасны үнэ нэг кг нь 100 рупи байснаа сарын дотор 126.5 рупи болж нэмэгджээ. Засгийн газар полиэстерийн татварыг бууруулсан ч үнэ өндөр хэвээр байна. Дэлхийн хамгийн том полиэстер үйлдвэрлэгч болох БНХАУ-д ч мөн адил үнэ өсжээ.

Хэрэглээний бууралт

Бангладешийн сүлжмэл материал үйлдвэрлэгчдийн холбооны ерөнхийлөгч Мухаммед Хатем хэлэхдээ, худалдан авагчид эрсдэлээ тооцож, захиалгаа маш болгоомжтой өгч байна гэв.  

“Mackenzie” фирмийн шинжээч Бруна Анжел “Хэрвээ энэ нөхцөл байдал дахин нэг сар үргэлжилбэл жижиглэнгийн худалдаачид үнээ өсгөхөөс өөр аргагүй болж, хэрэглэгчид худалдан авалтаа багасгах тул хувцасны үйлдвэрлэл болон эрэлт буурна” хэмээжээ.

Бангладеш дахь үйлдвэрүүд ихэвчлэн хөвөн даавуун хувцас хийдэг ч полиэстер оёдлын утасны үнэ болон тээврийн зардал нэмэгдсэний улмаас хүндрэлд үүсжээ. Ираны дайны улмаас полиэстер оёдлын утас үйлдвэрлэгч "Coats Bangladesh" компани үнээ 15.5 хувиар өсгөхөө мэдэгдсэн байна.

Хувцасны дараа пүүзний үнэ өснө

Пүүз үйлдвэрлэхэд ашигладаг химийн бодисуудын үнэ ч мөн нэмэгдэж байгаа тул АНУ дахь жижиглэн худалдаалагчид түгшиж эхэлжээ. Гутлын ул, зөөлөвч, цавуу зэрэг 25 орчим төрлийн материалыг газрын тосноос гаргаж авдаг. Үүнээс болоод пүүзний үнэ өсөх магадлалтай боллоо. "Nike" компанийн зүгээс газрын үнэ бүтээгдэхүүний өртөгт нөлөөлж эхэлсэн гэдгийг мэдэгдээд байгаа юм.

Ираны дайнаас болж үүссэн газрын тосны хямрал ийнхүү бүх зүйлийн хямрал болон хувирч байна. Газрын тосноос гадна байгалийн хий, гели, бордоо, хөнгөн цагааны нийлүүлэлт мөн тасалдаад байгаа билээ.

Эх сурвалж: Reuters

Өөрийн сэтгэгдлээ илэрхийл

Share Tweet