Инфляц хэт өсөж, бодлогын хүү өндөрссөн ковидын үеийн эдийн засаг руугаа ухарч байна
Жил гаруйн хугацааны дотор Монголбанк бодлогын хүүгээ 1.5 нэгж хувиар нэмэгдүүллээ.
Харин хагас жилийн дотор улсын хэмжээнд инфляц 6.2 хувиас 13 хувь буюу хоёр дахин өсөв. Инфляц, бодлогын хүү хоёр ингэж зэрэгцэн өсөж байсан үе сүүлд гэхэд л ковидын үеэр буюу 2022 онд Монголбанк мөн л бодлогын хүүг 13 хувьд хүргэсэн юм.
Учир нь тухайн үед улсын хэмжээнд инфляц 14.5 хувьд хүртлээ өсчихсөн, мөн л шатахуун, хүнс, барааны үнийн өсөлт нөлөөлсөн гэх шошготой байлаа.
Ингээд бид хэдхэн жилийн дараа дахиад л ковидын үеийн эдийн засгийн нөхцөл байдал руугаа гулсчхав. Гэхдээ Монголбанк бодлогын хүүг өсгөсөн нь нэг талдаа арилжааны банкуудыг хамгаалах бодлого юм. Учир нь төв банкны гаргасан бодлогын хүү хэдий чинээ өндөр байна тэр чинээгээр арилжааны банкууд төв банкинд мөнгөн хөрөнгөө хадгалчихна. Энэ бол эдийн засгийн өсөлт саарсан үед арилжааны банкуудад эрсдэлгүйгээр мөнгөн хөрөнгөө хадгалах боломж. Арилжааны банкууд эрсдэлтэй зээл гаргахын оронд төв банкинд мөнгөн хөрөнгөө байршуулж, өндөр өгөөж авах нөхцөл бүрдэнэ гэсэн үг.
Банкууд зээлийн эрэлтээ бууруулж, хүү өндөрсөхийн хэрээр иргэд, бизнес эрхлэгчдэд сөрөг нөлөөтэй.
Төгрөгийн ханш сулрахын хэрээр иргэдийн худалдан авах чадвар болон гар дээр ирэх цалингийн чанар улам бүр муудсаар байна. Гэтэл Монгол Улсын мөнгөний нийлүүлэлт оны хоёрдугаар улирлын төгсгөлд 53.4 их наяд төгрөгт хүрч өмнөх оныхоос даруй 11.2 их наяд төгрөгөөр өссөн.
Одоогийн 0.5 нэгж хувийн бодлогын хүүгийн өсөлт нь банкны эх үүсвэрийн өртгийг нэмэгдүүлэх, зээлийн хүүг өсгөх буюу зээлийн нөхцөл чангарч зээлийн эрэлт буурах, үүнийг дагаад хөрөнгө оруулалт буурах эрсдэлтэй. 2026 онд чанаргүй зээлийн өрийн үлдэгдэл 49.3 их наяд төгрөгт хүрсэн бөгөөд энэ нь нэг талаараа бодлогын хүү өссөнтэй холбоотойгоор урт хугацаанд үүнийг дагаад зээлийн хүү, зээлдэгчийн төлбөр өсөх нь чанаргүй зээлийн үлдэгдэлд ч тодорхой нөлөөлөл үзүүлдэг.
Энгийн тоо бодож үзье л дээ. Бодлогын хүүг дагаад зээлийн хүү 0.5 хувиар дагаад өслөө гэж бодоход 300 сая төгрөгийн зээл авахаар төлөвлөж байсан иргэний төлөх жилийн хүү 18 хувиас 18.5 болоход л жилд 1.5 сая төгрөгийн хүүгийн зөрүү үүснэ.
Бүхэлд нь харвал Засгийн газар махны үнэ, шатахууны үнэ, цахилгаан эрчим хүчний үнийг зохиомлоор барьж, үнэ болон инфляцыг бууруулна гэх зэрэг хоосон амлалтуудаар улс төржсөний үр дүнд манай улсын эдийн засгийн өсөлт өнөөг хэр сайжралгүй байсаар ковидын үеийнхтэй дүйж оччихоод байгаа хэрэг.
Т.БАТСҮРЭН
АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Eguur.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.