Ганцмод-Гашуунсухайтын төмөр зам Монголыг дэлхийн эрчим хүчний газрын зургийн нэг хэсэг болгож байна
Монголын говьд сүндэрлэн боссон хоёр улсын хил дамнасан төмөр замыг холбох гүүрэн байгууламжийг дэлхийн хамгийн хатуу ширүүн, говь цөлүүдийн нэгэнд бүтээн байгуулж байна.
Энэхүү мега төсөл бүхий их говийг дамнасан бүтээн байгуулалт нь 1118 милл буюу 32.6 км урттай бөгөөд 2027 онд ашиглалтад оруулахаар төлөвлөж буй. Уг гүүрэн байгууламж нь Монголын ачаа тээврийн гол боомтуудын нэг Ганцмод-Гашуунсухайтын хил дамнасан төмөр зам билээ. Төмөр зам дан ганц бүтээн байгуулалт бус Хятадын төмөр замын сүлжээг Монголын өмнөд чиглэлийн төмөр замын сүлжээтэй холбосноор жилд 30 сая хүртэлх тонн ачаа тээвэрлэх хүчин чадалтай байхаар төлөвлөгдсөн.
Цөлийн дундах бүтээн байгуулалт
Ингэхдээ нүүрс, зэс болон бусад хүнд даацын түүхий эдүүд уг боомтоор саадгүй тээвэрлэгдэх боломжтой гэсэн үг. Учир нь тээврийн хүндрэл, саатал гэдэг өртөгтэй холбоотой асуудал байдаг.
Говьд ямар нэгэн бүтээн байгуулалт хийнэ гэдэг амаргүй. Британникагийн тодорхойлсноор говь нь хуурай, эх газрын эрс тэс уур амьсгалтай бөгөөд нэгдүгээр сарын дундаж хэм -40 бол долоодугаар сарын халуун +45 хэм хүрдэг. Энэ бол ган, бетон, ажилчид болоод техник тоног төхөөрөмж бүгд сорилттой тулгарна гэсэн үг. Чайна Энержи компанийн мэдээлснээр уг төмөр замын төсөл хүчтэй салхи, ойр ойрхон тохиолддог элсэн шуургатай нүүр тулж буй бөгөөд өндөрт өргөх угсралтын ажлыг хүндрүүлсээр байгаа гэжээ.
6-р сарын 13-нд барилгын багууд Ганцмод-Гашуунсухайтын төмөр замын Хятадын талын хэсэгт нийт 94 ширхэг Т хэлбэрийн дам нурууны угсралтыг бүрэн дуусгасан байна. Гүүрэнд ашиглах дам нуруунууд ойролцоогоор 79 фут болон 105 фут өндөртэй, хамгийн хүнд нь 165 тонн жинтэй аж. Хэдий барилгын жижиг техникийн мэдээлэл мэт сонсогдож байгаа ч үнэндээ хамгийн чухал хэсэг юм. Хүнд жинтэй дам нурууг төвөгтэй бүтэцтэй гүүрийн тулгуур дээр байрлуулахын тулд өндөр нарийвчлалтай хэмжилт хийж, бүтцийн тохируулга болон аюулгүй байдлын хяналт дээд зэргээр шаардагдсан байна. Цаг агаар тааламжгүй, хүнд жинтэй тулд өчүүхэн алдаа гарахад л маш том сөрөг үр дагавартай.
Яагаад Ганцмод-Гашуунсухайтын хил чухал вэ
Уг төмөр зам нь 1956 онд ашиглалтад орсон Хятад-Монголын анхны төмөр замын холболт болох Эрээн-Замын-Үүдийн төмөр замаас бараг 70 жилийн дараа баригдаж буй. Энэхүү төмөр замаар Өвөрмонгол дахь Ганцмод боомтоос Монголын Гашуунсухайт боомтоор дамжин Өмнөговь аймаг руу нэвтэрнэ. Зорчигдын тав тухын тухай ойлголт бус зорилго нь ачаа тээвэр юм. Хоёр орны зүгээс энэхүү төмөр замын хил холболтыг цаашид ашигт малтмалын нийлүүлэлтийн сүлжээ болон хил дамнасан ложистикийг сайжруулах зорилготой хэмээн үзэж байгаа билээ.
2030 он гэхэд Рио Тинто групп дэлхийн дөрөв дэхь том зэсийн уурхайн нэгээр Оюу Толгой болно хэмээн зорьж буй. Үйлдвэрлэлийн оргил үедээ 2028-2036 онд жилд ойролцоогоор 551 мянган тонн зэс үйлдвэрлэх төлөвтэй. Мөн нүүрс бол Монголын хувьд чухал. Тавантолгой компанийн мэдээлснээр уг ордын нөөц ойролцоогоор 6.5 тэрбум тонн бөгөөд коксжих нүүрсний нөөцөөр дэлхийд эхний аравт багтдаг.
Эдгээр том тоонууд нь яагаад ийм богино гүүрэнд өндөр ач холбогдол өгч байгааг илүү ойлгомжтой болгож буй юм.
Дэлхийн уур амьсгалын шийдлүүдийг хангах зарим ашигт малтмал нь өөрөө аль хэдийн зах зээлийн дарамтад өртөөд байна. Зэс нь цахилгаан эрчим хүч, салхин турбин, цахилгаан автомашины зайошгүй хэрэгцээ. Газрын ховор элементүүд ч мөн чухал. Учир нь тэдгээрийг цахилгаан автомашин болон салхин турбинд ашиглагддаг соронз үйлдвэрлэхэд хэрэглэдэг. Олон Улсын Эрчим Хүчний Агентлагийн мэдээлснээр соронз үйлдвэрлэхэд ашиглагддаг газрын ховор элементийн эрэлт 2015 оноос хойш тасралтгүй өссөөр байгаа бөгөөд 2030 он гэхэд гурав дахин өсөх боломжтой. Ийм учраас ашигт малтмалын бүсүүдийн ойролцоох төмөр замын холболтууд нь зөвхөн орон нутгийн дэд бүтэц төдий биш юм.
Монгол дэлхийн эрчим хүчний газрын зургийн нэг хэсэг болж байна.
Харахад жирийн нэг бүтээн байгуулалт мэт харагдавч Хятад улс төмөр замын нарийн царигийн стандарттай бол Монгол Улс Оростой ижил өргөн царигтай. 2022 онд хийсэн Хятад-Монгол-Оросын коридорын судалгаанд дурдсанаар, хилийн хотуудад төмөр замын цариг солих болон холболтын ажиллагаа нь цаг хугацаа, хөрөнгө шаарддаг гэсэн байв. Чайна Энержи компанийн мэдээлснээр, шинэ төсөл нь стандарт болон өргөн царигийг хослуулсан нэг замт төмөр замын шийдлийг ашиглаж, уг шилжилтийн үйл явцыг хөнгөвчлөх зорилготой аж.
Харахад жирийн нэг бүтээн байгуулалт мэт харагдавч Хятад улс төмөр замын нарийн царигийн стандарттай бол Монгол Улс Оростой ижил өргөн царигтай. 2022 онд хийсэн Хятад-Монгол-Оросын коридорын судалгаанд дурдсанаар, хилийн хотуудад төмөр замын цариг солих болон холболтын ажиллагаа нь цаг хугацаа, хөрөнгө шаарддаг гэсэн байв. Чайна Энержи компанийн мэдээлснээр, шинэ төсөл нь стандарт болон өргөн царигийг хослуулсан нэг замт төмөр замын шийдлийг ашиглаж, уг шилжилтийн үйл явцыг хөнгөвчлөх зорилготой аж.
Хамгийн сүүлийн албан ёсны мэдээллээр Хятадын талын хэсэг үндсэн T хэлбэрийн дам нурууны угсралтаа дуусгасан бөгөөд одоо гүүрийн тавцан болон холбогдох бусад ажлууд үргэлжилнэ.
Өргөн хүрээтэй, хил дамнасан төмөр замыг 2027 онд ашиглалтад оруулахаар төлөвлөж байгаа бөгөөд энэ нь олон арван жилийн турш ашиглаж ирсэн Эрээн–Замын-Үүдийн маршрутын дараах Хятад, Монголын хоёр дахь том төмөр замын холболт болох юм.
Заримдаа жижиг мэт санагдах түүх бидэнд илүү ихийг өгүүлэх нь бий.
Эх сурвалж: Еcoticias.com
Т.БАТСҮРЭН
АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Eguur.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.