Тойм | Сонсгол Ц.Элбэгдоржийн хууль бусаар шилжүүлэн авсан 26 хүүхэд дээр төвлөрч, Х.Баттулгын асуудлыг "илээд" өнгөрөв

Сонсгол зохион байгуулсан Б.Баярбаатар Төрийн ордныг "шар хад" болгосон гэмтэн болов. Учир нь сонсголын үеэр ерөнхий агуулгаас тэс хөндлөн "галзуу" яриа энд өрнөлөө. Тухайлбал, "Цар тахлын эсрэг вакцин хүн төрөлхтний эсрэг гэмт хэрэг, би Дерик шиг Ц.Элбэгдоржийг мөрддөг" зэрэг солонгон яриа хөвөрсөн юм. Тэдэнд микрофон асааж өгснөөрөө Б.Баярбаатар буруудаад хоцорлоо.

Гэхдээ сонсгол зохион байгуулснаар Ц.Элбэгдорж хүүхдүүдийг өргөж аваагүй, хууль бусаар өөрийн эхнэрийн "Болор сан" асрах төвд шилжүүлснийг, хүүхдийн тоо 24 биш 26 болохыг, тэднийг газрын нэг тарааж, хөсөр орхисныг, дийлэнх нь дээд боловсрол эзэмшээгүйг бүгд мэдэж авлаа.

Угтаа Эпстейний хэргийн ил болсон баримтад Ерөнхийлөгч асан Х.Баттулгын нэр 81, Ц.Элбэгдоржийн нэр 46 удаа гардаг. Гэвч сонсголын гол цаг Ц.Элбэгдоржийн өргөж авсан гэх хүүхдүүдийн хувь заяаг ярихад зарцуулагдлаа. 60 гаруй төлөөлтэй, найман цагийн туршид үргэлжилсэн сонсголын долоон цаг Ц.Элбэгдоржийн агуулга дээр төвлөрч, сүүлийн нэг цагт л Х.Баттулгыг ярив. Энэ хэсэгт шинжээчийн дүгнэлтээс өөр агуулгатай хоршсон зүйл байгаагүйг ч мөн энд тодотгоё.

Сонсголоор ил болсон Ц.Элбэгдоржийн хүүхдүүдтэй холбоотой баримтууд

#1: Ц.Элбэгдоржийн "Өнөр бүл"-ээс шилжүүлэн авсан хүүхдийн тоо 24 биш 26 болох нь тодорхой болов.

Цагдаагийн ерөнхий газар энэ оны гуравдугаар сард Ц.Элбэгдоржийг "Өнөр бүл" асрамжийн газраас 24 хүүхэд өргөж авсан гэж мэдээлсэн. Тухайн үед Эрүүгийн цагдаагийн албаны дэд дарга Б.Ганчулуун гурван хүүхэд 2025 онд Энэтхэгт суралцахаар хилээр гарсан, үлдсэн 21 нь Монгол Улсын хил давж байгаагүй гэж тайлбарлаж байв. Харин өчигдрийн хуралдааны үеэр ЦЕГ-ыг төлөөлж хурандаа Г.Пүрэвдэлгэр "Яригдаад асрамжийн төвтэй холбоотой 24 хүүхдийг бид судалж үзсэн. 13 нь эрэгтэй, 11 нь эмэгтэй хүүхэд байсан. Тэдний 15 нь тодорхой хугацаанд гадаад улс руу зорчиж байсан бүртгэлтэй. Ес нь Монгол Улсын хилээр нэвтрээгүй бүртгэлтэй. Хоёр нь 2022, 2026 онд Япон, Солонгос руу нэвтэрсэн бүртгэлтэй. Одоогоор 22 нь Монголд ажиллаж, амьдарч байна" хэмээсэн юм.

Гэтэл энэ тоо өөрчлөгдөв. "Өнөр бүл" төвийн захирал М.Өлзийчимэг гишүүдийн асуултад хариулахдаа тус төвөөс 26 хүүхэд шилжүүлсэн болохыг баримтаар дэлгэв. Сүүлд Цагдаагийн ерөнхий газрын Эрүүгийн цагдаагийн албаны дэд дарга, хурандаа Г.Пүрэвдэлгэр “Өнөр бүл” төвөөс хүүхдийн тоог 26 гэж өгсөн тул хянаж шалгаж үзэхээр болсон гэв.

#2: Ц.Элбэгдорж болон түүний гэргий Х.Болормаа нарын "Болор сан" хүүхдийн асрах байгууллагын зөвшөөрөлгүй байхдаа "Өнөр бүл" төвөөс хүүхдүүдийг шилжүүлэн авчээ

"Болор сан" 2006 онд үүсгэн байгуулагдаж 2010 онд "Өнөр бүл"-ээс хүүхдүүдийг шилжүүлэн авсан байна. Хүүхдүүдийг шилжүүлэн авах үедээ хүүхэд асрах зөвшөөрлийг салбар яамнаас аваагүй байжээ. Нэг үгээр хэлбэл хууль бусаар хүүхдүүдийг шилжүүлэн авч, жилийн дараа зөвшөөрөлтэй болсон байна. Ингэхдээ нэг жилийн хугацаатай зөвшөөрлийг тус асрах төвд олгосон ба дахин зөвшөөрөл олгоогүй гэх мэдээллийг ГХНХЯ-наас өгөв. "Болор сан" 2016 онд үйл ажиллагаагаа зогсоосон байдаг. Тэгэхээр хүүхэд асрах үйл ажиллагаа эрхэлсэн 10 жилийнхээ есөд нь ямар ч зөвшөөрөлгүй, хууль бусаар үйл ажиллагаагаа эрхэлсэн болж таарч байна.

Мөн сонсголд оролцсон Өнчин хүүхдүүдийн төлөөлөл Гантулгын мэдээлснээр Ц.Элбэгдорж "Өнөр бүл" төвөөс хүүхдүүдийг ирж авах үедээ хоёр хүүхдийг хөгжлийн бэрхшээлтэй гэх шалтгаанаар үлдээсэн байна.

Нэмж дурдахад Ц.Элбэгдорж тухайн хүүхдүүдийг өргөж аваагүй, асрах байгууллагадаа л шилжүүлжээ. Ингэснээр түүний хамгийн их хүүхэдтэй ерөнхийлөгч гэх тухайн үеийн имидж нь худал болж таарав.

#3: Хүүхдүүдийн хоёр нь л дээд боловсрол эзэмшиж, гурав нь суралцаж байна. Үлдсэн нь суурь, насан туршийн боловсрол эзэмшжээ. Ингэхдээ нэг дүүрэгт ч биш, нэг хотод ч биш талын нэг тарж суралцсан нь ил болов

Боловсролын яам "24 хүүхдийн 11 нь бүрэн дунд, 10 нь суурь боловсрол эзэмшсэн байна. Үлдсэн гурав нь насан туршийн суралцахуйн төвд бүртгэгдсэн боловч бүртгэл нь 2017 онд цуцлагдсан.Дээд боловсролын системд таван хүүхэд бүртгэлтэй байгаагаас |тав нь бакалаврын түвшинд хамрагдсан бөгөөд| гурав нь одоо суралцаж байна.Мөн Боловсролын зээлийн сангаас гурван хүүхэд "бүтэн өнчин" ангиллаар нийт 29 сая төгрөгийн буцалтгүй тусламж авсан байна. Тус хүүхдүүд 2001-2007 онд төрсөн гэсэн мэдээлэл байна" гэх мэдээллүүдийг өглөө.

"Болор сан" хаагдах үедээ хүүхдүүдийг гэр бүлд нь хүлээлгэн өгч, гэр, газар, 4 сая төгрөгийн хадгаламж, нэг тугалтай үнээ олгосон. Нэг хүүхэд Монгол Улсын Их Сургуульд, гурав нь "Тэмүүжин өрлөг" сургуульд, бусад нь мэргэжлийн сургалт, үйлдвэрлэлийн төвд суралцаж буй тухай 2020 онд мэдээлэгдэж байв.

Гэтэл өдгөө тэдний дийлэнх нь чанартай боловсрол эзэмшиж чадаагүй, ингэхдээ талын нэг тарж, сонсголд мэдээлэгдсэнээр Увс аймагт ч боловсрол эзэмшсэн хүүхэд буй аж. Мөн энд дурдахад эл хүүхдүүдийн нэг нь гэмт хэрэгт холбогдон шалгагдаж байгаа юм байна.

Үүнээс гадна шинжээчийн зүгээс дараах дүгнэлтийг танилцуулсан юм.

Шинжээчийн дүгнэлт:

• Ц.Элбэгдорж Эпстейнтэй шууд болон хувийн харилцаатай байсан нь тогтоогдов,
• Эпстений Монголтой холбоотой харилцаанд эмэгтэйчүүд, охид дөрвөн удаа дурдагдсан нь тогтоогдов,
• Ц.Элбэгдоржийн үүсгэн байгуулсан "Болор сан" асрамжийн зөвшөөрөлгүй үедээ хүүхэд хүлээн авсан нь тогтоогдов,
• Лоуренс Крауссийн бэлгийн хүчирхийллийн хэрэгт гомдол гаргасан хохирогч нь Монгол хүн болох нь түүний өөрийнх нь бичсэнээр тогтоогдов

#4: Сонсголд Ц.Элбэгдорж ганцаардсангүй

Дээрх бол Ц.Элбэгдоржтой холбоотой энэ сонсголоор олон нийтэд ил болсон баримтууд. Ц.Элбэгдоржийн хувьд |2026.09.12|-нд хил давсан, сонсгол даргалагч Б.Баярбаатар, УИХ-ын дарга С.Бямбацогт нарыг хүүхдүүдтэй нь ирж уулзаач гэхэд ирээгүй гэх байр суурийг цахим хаягтаа нийтэлснээс өөрөөр хариу үйлдэл хийсэнгүй.

Гэвч тэр сонсгол дээр ганцаардаагүй. Түүний талд УИХ-ын гишүүн Ж.Баярмаа, Г.Ганбаатар болон "Шилэн Цогоо" хэмээн алдаршсан Б.Цогтгэрэл нар бат зогсов, байр сууриа илэрхийлэв. Тухайлан хэлбэл, Ж.Баярмаа "Ямартай ч Ц.Элбэгдорж хүүхдүүдийг шарж идээгүй л юм байна" хэмээн хээв нэг ярьсан бол Г.Ганбаатар Ц.Элбэгдоржийн зөвлөхөөр ажиллаж байсан, тухайн уулзалтад оролцсон Л.Пүрэвсүрэнг гэрчээр оруулахыг шаардаж, маргав.

Харин хуралдаан даргалагч Б.Баярбаатарын зүгээс "Энэ бол хяналтын нээлттэй сонсгол, бидэнд мөрдөн шалгах чиг үүрэг байхгүй, гэрч дуудах эрхгүй. 14 хоногийн хугацаанд цахим бүртгэл явагдсан. Энд сууж буй хүмүүс бүгд цахим бүртгэлээр орж ирсэн. Хянан шалгах түр хороо байгуулагдвал мөрдөн шалгах болон гэрч дуудах чиг үүрэг авдаг. Би дэг зөрчихгүй. Сүүлд нь та нар намайг дэг зөрчсөн гээд Үндсэн хуулийн цэцэд өгвөл яах вэ. Гадаад Хэргийн сайд асан Л.Пүрэвсүрэн нээлттэй бүртгүүлээд орж ирэх боломж байсан. Манай сонсгол шүүх хурал биш" хэмээсэн юм.

Х.Баттулгын асуудал сонсголын сүүлийн нэг цагт л яригдаж, шинжээчийн дүгнэлтээс ангид агуулгатайгаа нийцсэн яриа өрнөсөнгүй

Сонсголын хөтөлбөрт байгалийн баялаг, сонгууль ба улс төрийн оролцооны асуудал үдээс хойш хэлэлцэгдэхээр тусгагдсан байв. Эпстейний баримтад Х.Баттулга Ерөнхийлөгчийн сонгуулийг санхүүжүүлсэн гэх агуулга бий. Гэтэл сонсголд энэ асуудалд хэн ч анхаарсангүй.

Х.Баттулгатай холбоотой шинжээчийн дүгнэлт

• Х.Баттулгатай түүний ойрын хүн Ч.Ганбатаар дамжуулан харилцаж байжээ,
• Энэ харилцаа 2017 оны сонгуультай шууд холбоотой байсан нь тогтоогдов, Харилцаа харилцан ашиг сонирхолд суурилсан байсан нь тогтоогдов,
• Монголын дотоод улс төр, мөрдөн шалгалтын мэдээлэл 2015-2017 онд Эпстейнд тогтмол хүрч байсан нь тогтоогдов

Ерөнхийлөгч асан Х.Баттулгыг Зам, тээвэр, барилга, хот байгуулалтын сайдаар ажиллаж байхад зөвлөхөөр нь ажиллаж байсан Ч.Ганбат Эйпстэйнтэй и-мэйлээр тогтмол харилцдаг байсан бөгөөд төмөр замын авлигын хэрэгт холбогдож, мөнгө угаасан, хөрөнгө завшсан гэх үндэслэлээр түүнийг интерполоор эрэн сурвалжилж байсан юм. Тэрбээр АНУ руу гарснаас хойш эргэн эх орондоо ирээгүй. Зарим эх сурвалжуудад түүнийг АНУ-ын иргэн болсон хэмээн бичсэн байдаг.

Ч.Ганбат нь Х.Баттулгын ерөнхийлөгчийн сонгуульд өрсөлдөж байх үеийн процессийг нэгд нэгэнгүй тайлагнахаас гадна улс төрийн албан шийдвэр, Монголд оффшор бүс нээх, криптовалют нэвтрүүлэх зэрэг асуудал ярьснаас гадна Х.Баттулгын өмнөөс "Тэр танд дэмжлэг үзүүлсэнд талархал илэрхийлж буйг нь дамжуулж өгөөрэй гэсэн. Мафи төрийн эсрэг тэмцэх амаргүй байлаа. Одоо ажил эхэллээ. Та үргэлжлүүлэн дэмжлэг үзүүлэх шаардлагатай байна" хэмээн үгийг нь дамжуулдаг байсан нь тодорхой харагддаг. Хариуд нь Эпстэйн "Туслахдаа баяртай байна. Надад мөнгө хэрэггүй" хэмээснээс гадна оронд нь нэгэн эмэгтэйг ус, сэргээгдэх эрчим хүчний салбарт ажилд оруулж өгөхийг хүссэн санал тавьсныг хүлээж авсан байсан юм.

Эдгээр задарсан файл болон и-мэйл, гэрэл зургууд нь Эпстэйнтэй харилцаж байсан тэдний бүрэн мэдээлэл биш бөгөөд хэдий хэр хугацаанд ямар байдлаар хамтран ажиллаж, харилцаагаа ямар шатанд гүнзгийрүүлсэн зэрэг нь учир битүүлэг үлдэж буй.

Өөр бусад улс орнуудын төрийн өндөр албан тушаалтнууд бэлгийн хүчирхийлэгч Жеффри Эпстэйнтэй холбоотой нь илчлэгдсэний дараа тэднийг тухайн улсынх нь хуулийг байгууллагууд шалгаж эхэлсэн билээ.

Монголд төрийн тэргүүнээс гадна бүхэл бүтэн улсын Үндэсний Аюулгүй Байдлын Зөвлөлийг тэргүүлж ирсэн хоёр ч хүний нэр зартай Эпстэйнтэй холбогдлоо. Зүгээр ч нэг ажил хэргийн яриа бус системтэй хамтралын ердөө нэг хэсгээс хөвөрдсөн нь харагдаж буй. Бүрэн тусгаар улсын ямар мэдээллүүд Эпстэйн болон түүний хамсаатнуудын гарт орсон бол гэдэг асуулт ч эндээс урган гарна. Бүхэл бүтэн сонсгол зохион байгуулж, найман цаг хуралдсан ч үр дүнд хүрсэнгүй тэд.

О.ОНОН

Өөрийн сэтгэгдлээ илэрхийл

Share Tweet