Япон Дэлхийн II дайнаас хойш анх удаа зэвсэг экспортлох болсон нь БНХАУ-ын дургүйцлийг хүргэнэ

Товч агуулга: Япон улс зэсвсгийн экспортод тавьсан хоригоо мягмар гарагт /2026.04.21/ цуцаллаа. Ингэснээр тус улс гаднын орнуудад пуужин, сөнөөгч онгоц, байлдааны хөлөг гэх мэт зэвсэг зарах боломжтой болж байгаа юм. Өмнө нь Япон зөвхөн хүний аминд халгүй цэргийн техник л экспортолдог байв. Польш, Филиппин гэх мэт орнууд зэвсэг худалдан авах хэлэлцээ аль хэдийн хийгээд эхэлжээ. Япон ийнхүү Дэлхийн II дайнаас хойш баримталсан зэвсэгийн экспортын бодлогоо өөрчилсөн нь БНХАУ-ын дургүйцлийг хүргэх нь дамжиггүй.

Япон улс бодлогын томоохон өөрчлөлт хийж, Дэлхийн II дайнаас хойш анх удаа зэвсэг экспортлох боллоо. Тус улс ийм шинэчлэл хийж буйгаа мягмар гарагт /2026.04.21/ танилцуулжээ. Ингэснээр байлдааны хөлөг, сөнөөгч онгоц, пуужин зэрэг зэвсэг Япон экспортлох боломжтой юм.

Дэлхийн II дайн өндөрлөснөөс хойш Япон улс батлан хамгаалахын төсвөө хязгаарлаж, мөргөлдөөнд оролцохоос татгалзсан бодлого баримталж ирсэн. Ингэж  шинэчлэл хийсэн нь Японы батлан хамгаалахын аж үйлдвэрлэлийн хүчин чадлыг  бэхжүүлэх зорилготой.

Ямар өөрчлөлт хийсэн бэ

Японы Ерөнхий сайд Такаи Санаэгийн засгийн газраас баталсан энэхүү шинэчлэл нь зөвхөн аврах ажиллагаа, тээвэрлэлт, сэрэмжлүүлэг, тандалт болон газрын тэсрэх бөмбөг цэвэрлэх тоног төхөөрөмж экспортолдог байсныг өөрчилж байгаа юм. Өөрөөр хэлбэл өмнө нь Япон хүний амь насанд халгүй тоног төхөөрөмж л экспортолдог байжээ. Харин одоо сайд нар болон албаны хүмүүс төрөл бүрийн цэргийн тоног төхөөрөмжийг борлуулах нь ямар ач холбогдолтой болохыг авч үзсэний дараа экспортлох болно.

Харин зэвсгийн экспортын үндсэн гурван зарчмаа хэвээр хадгалж үлджээ. Тэр гурван зарчим нь:

Хатуу хяналт шалгалт хийх

Худалдан авагч улс гуравдагч оронд нийлүүлж байгаа эсэхийг хянах

Мөргөлдөөнтэй байгаа улс орнуудад зэвсэг худалдахыг хориглох юм.

Гэхдээ үндэсний аюулгүй байдалд зайлшгүй шаардлагатай гэж үзвэл зарим тохиолдолд энэ гурван зарчмыг үл харгалзаж болно гэж Японы засгийн газар  мэдэгджээ. Шинэчилсэн журмын дагуу 17 улс Японоос зэвсэг худалдан авах боломжтой. Улс орнууд Японтой хоёр талын хамтын ажиллагааны гэрээ хийвэл энэ тоо нэмэгдэнэ гэдгийг “Chunichi” сонин мэдэгджээ.

Зэвсэг экспортолсноор Японы батлан хамгаалахын үйлдвэрлэл бэхэжнэ

Япон зэвсэг экспортолж эхэлснээр батлан хамгаалахын үйлдвэрлэлийн хэмжээг нэмэгдүүлж, зэвсэг үйлдвэрлэх зардлыг бууруулахыг зорьж байна. Мөн зэвсэгт мөргөлдөөний үед ашиглах үйлдвэрлэлийн хүчин чадлаа бэхжүүлнэ гэж Токио найдаж байгаа юм.

Өмнө нь “Mitsubishi Heavy Industries” зэрэг зэвсэг үйлдвэрлэдэг компаниуд Японы Батлан хамгаалах хүчнээс л багахан тооны захиалга авдаг байсан. Харин одоо шумбагч онгоц, сөнөөгч онгоц, пуужин зэрэг орчин үеийн дэвшилтэт зэвсгийг олон тоогоор үйлдвэрлэх боломжтой боллоо. Аливаа зүйлийг олноор нь үйлдвэрлэж эхэлснээр үйлдвэрлэлийн зардал буурдаг билээ.

Сүүлийн жилүүдэд Япон зэвсэгт хүчнээ бэхжүүлэхийн тулд урьд өмнө байгаагүй хүчин чармайлт гаргах болсон. Тодруулбал БНХАУ-аас учруулж болзошгүй аюулаас сэргийлж пуужин, сөнөөгч онгоц болон дрон их хэмжээгээр худалдаж авч эхэлсэн юм.

Япон сүүлийн жилүүдэд батлан хамгаалахын зардлаа ДНБ-ий 2 хувьд хүргэж тогтвортой өсгөсөн. Энэ жил ч мөн Санаэгийн засгийн газар батлан хамгаалахын зардлаа нэмэх төлөвтэй байна.

Олон улсын нөхцөл байдлаас үүссэн шинэ боломж

Украин болон Ойрх Дорнодод өрнөж буй дайны улмаас АНУ-ын зэвсгийн үйлдвэрлэлд ихээхэн ачаалалтай ажиллах болсон. Энэ байдал нь Японы хувьд экспортоо тэлэх шинэ боломж гаргаж өгч байгаа юм. Мөн Ерөнхийлөгч Доналд Трампын засаглал дор Вашингтоны аюулгүй байдлын амлалтад итгэхэд хэцүү болсон. Ийм учир Европ болон Ази дахь АНУ-ын холбоотнууд зэвсгийн нийлүүлэлтээ төрөлжүүлэхээр ажиллаж эхэлжээ.

Японы Ерөнхий сайд Такаичи Санаэ томоохон өөрчлөлт хийж байгаа талаар X дээр мэдэгдэл хийхдээ“Одоо үед ямар ч улс орон өөрийн энх тайван, аюулгүй байдлыг ганцаараа хамгаалж чадахгүй. Тиймээс батлан хамгаалах тоног төхөөрөмжийн хувьд бие биедээ туслах түнш орнууд зайлшгүй шаардлагатай” гэж бичсэн байна.

Токиогийн албан тушаалтнууд болон дипломатуудын мэдээлснээр, Польш, Филиппин гэх мэт орнууд цэргийн тоног төхөөрөмжөө шинэчлэхийн тулд Японоос худалдан авалт хийх боломжийг судалж байгаа аж. Эх сурвалжууд хэлэхдээ, Япон гаднын оронд зэвсэг худалдах эхний хэлэлцээрүүдийн нэг нь Филиппинд хуучин байлдааны онгоц нийлүүлэх байж магадгүй гэжээ.

Филиппиний Батлан хамгаалахын сайд Гилберто Теодоро Япон зэвсэг худалдах болсон шийдвэрийг сайшаан хүлээн авчээ. Тэр хэлэхдээ, энэ өөрчлөлт нь Филиппинд өндөр чанартай батлан хамгаалах тоног төхөөрөмж худалдан авах боломж олгоно гэсэн байна. Японоос зэвсэгт худалдан авснаар аюулгүй байдал бэхжиж, бүс нутгийн тогтвортой байдалд хувь нэмэр оруулна гэж Гилберто хэлсэн юм.

Өмнөд Хятадын тэнгист Филиппин, БНХАУ нар газар нутгийн эзэмшлийн маргаантай. Хоёр улсын тэнгисийн цэргүүд эзэмшлийн маргаантай бүсэд сөргөлдөх тохиолдол элбэг тохиолддог.

Ерөнхий сайд Санаэ өнгөрсөн жил парламентынхаа өмнө үг хэлэхдээ БНХАУ Тайвань руу дайрсан тохиолдолд хөндлөнгөөс оролцохоос өөр аргагүй байж магадгүй гэж хэлж байсан. Үүнээс болж БНХАУ, Японы харилцаа хурцадсан билээ. Япон зэвсэг худалдан шийдвэр гаргасан нь Бээжингийн уурыг хүргэх нь дамжиггүй.

Эх сурвалж: CNN, Al Jazeera

Өөрийн сэтгэгдлээ илэрхийл

Share Tweet