Трамп яагаад Оманыг бөмбөгдөнө гэж сүрдүүлэв

Израилтай эхлүүлсэн дайныхаа улмаас улс төрийн хэцүү нөхцөл байдалд орсон АНУ-ын Ерөнхийлөгч Доналд Трамп Техранд дургүйцэж буйг хүн болгон мэдэж байгаа. Тэгвэл Ираны эсрэг талд, Ормузын хоолойн нөгөө эрэгт орших жижиг улс болох Оманд ч тэр дургүйцэж, сүрдүүлэх болов.

Дайн эхэлснээс хойш Оман харьцангуй төвийг сахисан байр суурь баримталж, АНУ, Ираны хооронд хэлэлцээ зуучлагчийн үүрэг гүйцэтгэж ирсэн. Харин газарзүйн байрлалынхаа улмаас тус улс одоо хэцүүхэн нөхцөл байдалд оржээ. Тодруулбал Оман Ормузын хоолойг хэрхэн удирдах талаар Ирантай хэлэлцээ хийхийн зэрэгцээ Трампын заналхийлэлтэй нүүр тулж байна.

Трамп энэ долоо хоногт “Fox News”-ийн сэтгүүлч Трэй Ингсттэй ярилцахдаа Оман саад болбол хүчтэй бөмбөгдөнө гэж сүрдүүлжээ. Тэр ингэж сүрдүүлэхдээ хараалын үг ашигласан байна. Трампын өмнө нь Оманд заналхийлсэн үг хэлсэн тохиолдол бий.

Трамп Оман, Ираны байгуулж буй тохиролцоонд дургүйцэж байна

Оман, Иран нар Ормузын хоолойн асуудлаар тохиролцоонд хүрэхэд ойртож байгаа нь Трампын дургүйцлийг хүргэж байгаа. Тус тохиролцооны улмаас Трамп Оманыг сүрдүүлсэн гэж Ойрх Дорнодын хоёр албан тушаалтан мягмар гарагт /2026.08.18/ хэлсэн байна.

Трамп дайныг богино хугацаанд дуусгаж, Ираныг сөрхүүлнэ гэж амласан. Мөн Техраны цөмийн хөтөлбөрийн асуудлаар Вашингтонд ашигтай тохиролцоонд хүрнэ гэж мэдэгдэж байсан. Харин бодит нөхцөл байдал Трампын хүссэнээр болсонгүй. Дайнаас өмнө олон улсын усан зам гэж тооцогддог байсан Ормузын хоолойг Иран хааж, Вашингтоны эсрэг хөшүүрэг болгон ашиглаж байна.

АНУ, Ираны хоорондын хэлэлцээ үндсэндээ зогсож, ахиц харагдахгүй болсон билээ. Зургаадугаар сард АНУ, Иран нар дайныг зогсоох анхан шатны тохиролцоонд хүрсэн юм. Тус хэлэлцээ хоёр улсыг дайныг дуусгах эцсийн тохиролцоонд хүрэх 60 хоногийн хугацаа гаргаж өгсөн.

Гэвч тэр хугацаа нь даваа гарагт /2026.08.17/ дуусжээ. Тус хугацаанд талууд нарийн зүйлсийг хэлэлцэж Ормузын хоолойг бүрэн нээж, дайныг дуусгах ёстой байсан юм. Хоёр тал хэлэлцээг сунгах шинж тэмдэг алга, Трамп Ирантай хэлэлцэх төлөвлөгөө байхгүй гэж мэдэгджээ. Харин Ираны нэгэн өндөр албан тушаалтан бүрэн довтолгоо хийх цэргийн байрлалд шилжиж байгаа гэж хэлсэн юм.

Одоо явагдаж буй цорын ганц хэлэлцээ нь Иран, Оман нарын Ормузын хоолойн хяналтын асуудлаарх хэлэлцээ байна. Оман тус хэлэлцээний талаар дэлгэрэнгүй мэдээлэл гаргаагүй. Харин Техран мэдэгдэхдээ, хамтарсан мэдэгдлийн эцсийн хувилбарыг боловсруулж байгаа гэжээ.

Эксетерийн их сургуулийн Персийн булангийн судлалын профессор Лалех Халили “Al Jazeera” агентлагт хэлэхдээ “АНУ-ын оролцоогүйгээр асуудлыг шийдэж, Ормузын хоолойгоор зорчих хөдөлгөөнийг Иран, Оман хоёр өөрсдөө зохицуулах нөхцөл бүрдвэл Вашингтоны нөлөө суларсныг харуулах бас нэгэн жишээ болно” гэж хэлжээ.

Иран Ормузын хоолойгоор дамжин өнгөрч буй хөлгүүдээс төлбөр авах хүсэлтэй байгаа. Харин АНУ үүнийг эрс эсэргүүцэж байгаа юм. Олон улсын эрх зүйн хүрээнд Ормузын хоолой зэрэг байгалийн усан замаар нэвтэрсний төлөө хураамж авахыг хориглодог.

Харин даатгал, байгаль орчны хамгаалалт, усан онгоц зогсоох зэрэг тодорхой үйлчилгээний төлбөр авахыг зөвшөөрдөг. Долоодугаар сарын сүүлчээр АНУ-ын Төрийн нарийн бичгийн дарга Марко Рубио Ормузын хоолойгоор зорчиж буй хөлгүүдээс Иран хураамж авах ёсгүй гэж анхааруулсан. Үүнээс хэдхэн хоногийн өмнө Трамп ч мөн адил байр суурь илэрхийлж, Ормузын хоолойгоор нэвтрэхэд ямар нэгэн хураамж авахгүй байх ёстой гэсэн юм юм. Харин ийм төрлийн хураамжийг АНУ авах болбол өөр хэрэг гэж Трамп хэлжээ.

Оманы Гадаад хэргийн сайд мягмар гарагт /2026.08.18/ Египетийн Гадаад хэргийн сайдтай уулзсан байна. Үүний дараа Египетийн тал мэдэгдэл гаргаж, Иран, Оман нар байгуулах гэж буй тохиролцоо нь АНУ, Ираныг хэлэлцээний ширээнд дахин суух боломж бүрдүүлж магадгүй гэжээ.

Ингэснээр хоёр тал бүх асуудлыг хамарсан, урт хугацаанд хэрэгжих тохиролцоонд” хүрэх зам нээгдэнэ гэж Египет үзэж байна. Мөн ийм тохиролцоо нь бүс нутгийн аюулгүй байдал, тогтвортой байдлыг бэхжүүлэхэд хувь нэмэр оруулна гэж тус улс мэдэгдсэн юм.

Эх сурвалж: Associated Press

Өөрийн сэтгэгдлээ илэрхийл

Share Tweet