“Монголчууд эрхий хуруугаа гозойлгон “Баярлалаа” гэхэд нь ядарч буйгаа мартсан”

Богд уулын Арцатын аманд гарсан түймрийг унтраахад олон зуун иргэд нэгдэн, онцгойгийнхонд тусласан билээ. Уулын бэлээс оргил өөд гинжлэн зогсож, ус зөөсөн тэдний дунд нэгэн гадаад оюутан олны анхаарлыг ихэд татсан юм. “Бид нэг дэлхийд амьдардаг” хэмээж буй түүнийг Шымон Штенгель гэдэг. Польш улсын иргэн тэрбээр МУИС-ийн оюутан, Монгол хэлний бэлтгэл ангид сурдаг. 23 настай Шымон Штенгель Монгол Улсын өв соёл, түүх уламжлалын талаар судалж, дэлхийд таниулахаар мэрийж явна. Түүнтэй ярилцлаа.

ТҮЙМЭР ГАРСНЫГ СОНСОНГУУТАА ХОЁР НАЙЗЫНХАА ХАМТ ОЧСОН

-Богд ууланд гарсан түймрийг унтраалцсан танаар олон хүн бахархаж байна. Түймэр гарсан талаар та хэзээ мэдсэн бэ?

-Өчигдөр (уржигдар) 12.00 цагийн үед мэдсэн. Нэг найз маань надтай утсаар яриад “Богд ууланд түймэр гарч. Унтраах хүн хэрэгтэй байна гэнэ. Очъё” гэсэн. Би шууд зөвшөөрсөн. Тэгээд бид гурвуулаа очсон.

-Нөгөө хоёр нь мөн гадаад оюутан уу?

-Тийм ээ. Нэг нь америк, нөгөө нь орос оюутан. Бид гурав нэгнийхээ машинаар тэнд очсон юм.

ТЭНД ТИЙМ ОЛОН ХҮН ЦУГЛАРНА ГЭЖ ЁСТОЙ ТӨСӨӨЛӨӨГҮЙ

-Та хувцсаа сольж амжсан уу?

-Яарсандаа сольж амжаагүй ээ. Шууд очсон. Пудвольк, шорттой очсон болохоор гар, хөлөө түлчих гээд эвгүй байсан. Тийм болохоор уул өөд ус зөөхөд нь туслалаа. Тэнд тийм олон хүн цугларна гэж ёстой төсөөлөөгүй. Их гайхсан шүү. Түймэр дүрэлзээд, утаа ихтэй байсан. Түймэр унтраалцаж байхад хамт байсан монгол хүмүүс эрхий хуруугаа гозойлгоод “Мундаг байна. Баярлалаа” гэж хэлэхэд нь их баярласан. Ядарч буйгаа мартсан шүү (инээв).

-Оюутны байрандаа хэдэн цагт ирсэн бэ?

-Гал нь намжчихлаа (цурманд орчихлоо) гэхээр нь сэтгэл амарсан. Уг нь түймэр унтартал тэнд баймаар л байсан. Даанч оюутны байрандаа эрт ирэх үүрэгтэй. Тийм болохоор ирэхээс өөр арга байгаагүй. Би 20.00 цаг өнгөрч байхад байрандаа ирсэн. Богд уулын түймрийг унтраачихаад буцаж явахад их сайхан байсан шүү. Бид нэг дэлхийд амьдардаг. Тийм болохоор аль ч оронд ямар нэгэн зүйл болоход бүгд гар, гараасаа бариад туслах хэрэгтэй.

-Өмнө нь ингэж гал түймэр унтраалцаж байсан уу?

-Үгүй ээ, анх удаа.

МОНГОЛЧУУД НАМАЙГ ТЭНД ОЧСОНЫГ Ч АНЗААРААГҮЙ БАЙХ ГЭЖ БОДСОН

-Олон цагийн турш юм зөөх, түймэр унтраах амаргүй. Хэр ядрав?

-Гайгүй ээ. Нуруу л жаахан өвдсөн. Нуруу өвдөж байсан ч ууланд гарсан түймрийг хурдан унтраах сан гээд яарсан. Гал нь намжсаны (цурманд орсны) дараа л өвдөж буйг нь мэдэрсэн (инээв). Түүнээс өмнө үнэндээ анзаарах сөхөө байгаагүй ээ.

-Олон монгол иргэн цахим хуудсандаа таны зургийг нийтлэж, талархсанаа илэрхийлсээр байна. Та харсан уу?

-Харсаан. Их баяртай байна. Хамгийн гол нь надад хүмүүс талархаж буйгаас илүү Богд уулын түймэр унтарсан болохоор сэтгэл амар хонолоо. Үнэнийг хэлэхэд монголчууд надад ингэж баярлана, талархсанаа илэрхийлнэ ёстой төсөөлөөгүй. Богд уулын түймрийг унтраалцаж байхад намайг анзаараагүй байх гэж бодсон юм. Нээрэн, хэн миний зургийг дарсан юм бол оо. Би мэдээгүй шүү дээ. Өнөө өглөө сэрэх нь ээ фэйсбүүк дүүрэн пост. Хүмүүс миний зургийг цахим хуудсандаа нийтэлснийг найз охин маань над руу явуулсан юм. Анхандаа их гайхсан. Юу болоод байгаа юм бол оо л гэж бодсон. Сүүлдээ учрыг нь ойлголоо.

-Польшид байгаа гэрийнхэн нь энэ талаар мэдсэн үү. Юу гэж байна вэ?

-Мэдчихсэн байна лээ. “Миний хүү сайн байна. Монголчуудад тусласанд баярлалаа” гэсэн.

МОНГОЛД ОЧООД МОНГОЛ ХЭЛ СУРАХ САН ГЭЖ ЧИН СЭТГЭЛЭЭСЭЭ ХҮССЭН

-Та Монголд нэлээд хэдэн жил сурч байгаа юм билээ. Польш оюутан монгол хэлийг судалж, манай улсад сурч буй тань сонирхол татаж байна. Таныг монгол хэл судлахад юу нөлөөлөв?

-Би анхандаа Төвд хэл судлах сонирхолтой байсан юм. Монгол хэл сурахаар шийдсэн минь тэндээс эхлэлтэй. Тэгээд л Польшид байхдаа монгол хэл сурч эхэлсэн юм. Монголд сурах сан гэж чин сэтгэлээсээ хүссэн минь хоёр жилийн өмнө биелсэн.

-Монголд ирэхээсээ өмнө манай орныг ямраар төсөөлж байв?

-Яг л иймээр төсөөлдөг байсан. Өргөн уудам нутагтай, өв уламжлал арвинтай, сайхан сэтгэлтэй хүмүүс амьдардаг тухай номноос уншиж байсан. Яг л тиймээр төсөөлөөд ирсэн минь оносон шүү. Монголчууд их сайхан сэтгэлтэй ард түмэн. Монголын байгаль үнэхээр супер. Би Дорноговь, Хөвсгөл, Архангай, Булган, Хөвсгөл аймгаар аялсан.

-Хэр олон монгол найзтай вэ?

-Зөндөө олоон. 20 гаруй лав бий.

-Энэ байранд танаас өөр польш оюутан бий юү?

-Байхгүй.

НАЙЗ ОХИН МИНЬ МОНГОЛ ХҮН

-Ярилцлагын эхэнд та найз охиныхоо талаар дурьдсан. Найз охин нь эх орондоо байдаг юм уу?

-Үгүй ээ. Найз охин минь монгол хүн.

-Монгол найз охинтой болохоор монгол хэл хурдан сурахад тань хавьгүй дөхөм байна уу?

-Тийм ээ.

МОНГОЛД АЮУЛГҮЙ, ТАЙВАН АМГАЛАН БАЙНА

-Коронавирусийн халдварын улмаас гадаад иргэд нутаг буцах боломжгүй байгаа. Эх орондоо, гэртээ очоогүй удаж буй та бүхэнд ямар нэгэн бэрхшээл гарч байна уу?

-Ёстой тийм бэрхшээл байхгүй. Харин ч эсрэгээрээ тайван амгалан, аюулгүй байгаа. Би тэтгэлгээр сурдаг. Тийм болохоор хэрэглээний мөнгө дажгүй байгаа.

-Эх орноо, гэр бүлээ хэр их санаж байна вэ?

-Саналгүй яах вэ, маш их. Энд хэчнээн аюулгүй, тайван байгаа ч гэр бүл, эх орон ганц шүү дээ. Би айлын ганц хүүхэд. Аав, ээжтэйгээ өдөр бүхэн холбоо барьдаг.

СУРГУУЛИА ТӨГСӨӨД МОНГОЛД АМЬДАРНА

-Сургуулиа төгсөөд нутаг руугаа буцах уу. Монголд амьдрах бодол бий юү?

-Сургуулиа төгсөөд Монголд амьдарна. Би энд амьдармаар байна. Монгол Улс миний сэтгэлийг их татсан. Байгаль, хүмүүсийн найрсаг сэтгэл, сайн чанарын, амттай мах нь Польшоос илүү юм шиг санагддаг.

-Аав, ээж нь Монголд ирж байсан уу. Хүүгийнхээ саналыг хэрхэн хүлээж авах бол?

-Зөвшөөрнө гэдэгт итгэлтэй байна. Аав нэг удаа Монголд ирээд аялсан. Тэгэхээр Монголыг сайн мэднэ. Ээж “Монголд очих юм сан” гэдэг.

-Хоёулангийнх нь ярилцлага энд хүрээд өндөрлөж байна. Ярилцсанд баярлалаа.

-Баярлалаа. Бид нэг дэлхийтэй. Тийм болохоор байгаль дэлхийгээ хайрлаж, хамгаалах нь хүн бүхний үүрэг юм шүү. Бас маск сайн зүүж, гараа тогтмол угаагаарай гэж монголчууддаа захья.

ГЭРЭЛ ЗУРГИЙГ Ц.МЯГМАРСҮРЭН

Өөрийн сэтгэгдлээ илэрхийл

Share Tweet