Top StoriesНИЙГЭМ

"₮5.7 саяын үнэтэй хүчилтөрөгчийн баг эвдэрвэл өөрөө төл гэдэг учраас гал руу орохдоо зүүдэггүй"

Сүүлийн таван сарын хугацаанд Онцгой байдлын албаны таван алба хаагч ажил үүргээ гүйцэтгэж яваад амь эрсдээд буй. Хамгийн сүүлийн тохиолдол одоогоос хоёр хоногийн өмнө болж, тус албанд 20 жил зүтгэсэн гал сөнөөгч нас барсан.

Хачирхалтай нь эдгээр тохиолдол бүрд ОБЕГ, Шадар сайд тайлбар мэдээлэл хийхдээ дандаа "арьс"-аа өмөөрч, ажил албаа хаацайлаад буй. Бид Онцгой байдлын албанд дөрвөн жил ажиллаад гарсан гал сөнөөгч "Б"-тэй ярилцлаа.

Тэрбээр нэг талаар энэ албаны бодит байдлыг ярьснаараа тодорхой хэмжээнд нийгэмд шүгэл үлээж буй тул эрсдэлээс хамгаалах үүднээс нэр, царай төрхийг нийтэд ил гаргахгүй байх нь зөв гэж үзлээ.

-Ээлжээс буугаад амрах ёстой ч амраадаггүй. Зун гол дагуу эргүүлд, өвөл гэр хорооллоор яваад таардаг-

-Аль сургуульд хэр удаан хугацаанд суралцаж, Онцгой байдлын албанд ажилд орж байв гэдгээс яриагаа эхэлье?

-Гал сөнөөгчөөр сурахын тулд эхлээд хугацаат цэргийн албыг ямар нэг байдлаар хаасан байх ёстой. Үүний дараа Дотоод хэргийн их сургуульд шалгалт өгч ордог. Ингэхдээ бие бялдар, эрүүл мэндийн шалгуурт тэнцэх ёстой. Мөн тухайн хүн төгсөөд аль ангид ажиллахаа тодорхой болгосон байх учиртай. Өөрөөр хэлбэл, төгсөөд аль ангид ажиллах нь тодорхой хүмүүсийг элсүүлдэг журамтай. Иймд ажиллах боломжтой гэсэн ангидаа очоод "Би төгсөөд танай ангид ажиллах гэсэн юм аа. Тиймээс намайг Дотоод хэргийн их сургуульд тодорхойлж өгнө үү" гэж ханддаг. Иймд хэн дуртай нь гал сөнөөгчөөр суралцах боломжгүй.

Ингээд гурван сарын хугацаанд хичээлээ үзэж, гурван сарын дараа цэргийн тангаргаа өргөдөг. Дараа нь албандаа тушаал аван томилогдсоноор, цол мөрдсөө зүүж, албаны тангаргаа өргөнө. Мөн цэрэгт тангараг өргөдөг гээд тооцвол онцгойгийн алба хаагч гурван удаа тангараг өргөж, "Үхсэн ч гомдолгүй" гэж гурван удаа гарын үсэг зурдаг гэсэн үг.

-Гурван сар сураад ажиллаж эхлэх боломжтой юм байна. Энэ ажлын талбар дээр гарахын өмнө сайн бэлтгэгдэх хугацаа мөн үү?

-Онолын мэдэгдэхүүн талдаа хангалттай. Гэхдээ хүн өөрөө орж үзэж, биеэр мэдрэхээс цааш хэзээ ч суралцана гэж байхгүй. Хэчнээн их, дээд сургууль төгссөн ч бүгд л ажлын байран дээр гараад ангайдаг. Өөрөөр хэлбэл утаа руу анх удаа ороод "Дараагийн удаа ингэж орох ёстой юм байна" гэж ойлгож авдаг. Ийм замаар, бага багаар туршлагажиж явдаг. Тиймээс шууд сургууль төгсөөд гал сөнөөгч болчхож байгаа зүйл огт биш.

-Тэгэхээр эхний галын дуудлагаар эхлээд дадлагажиж эхэлдэг байх нь?

-Гэхдээ шинэ хүмүүсээ хэзээ ч улаан гал руу шууд оруулдаггүй. Яагаад гэвэл шинэ хүмүүсээ туршлагагүй гэдгийг мэдэж байгаа шүү дээ. Тийм болохоор эхлээд юутай ч номерт суулгах нь элбэг. Номер бүр тус тусын үүрэгтэй байдаг. Аль болох гал руу ордоггүй номерт суулгаад гаднаас ажиглуулдаг. Эсвэл хог хадгалах сав зэрэг жижиг зүйл шатвал унтраалгах ч юм уу, ийм байдлаар явдаг. Энэ нөхцөлд "За, залуучууд хошуугаа бариад унтраагаад үз" гэнэ. Даралттай усны хошууг нээгээд л өөрөө хойш шидэгдэх жишээтэй. Тиймээс эхний ээлжид аюул, эрсдэлийг нь тооцож, аюул багатай зүйлс хийлгэдэг. Энэ явцад туршлагажна гэж үздэг. Мэдээж богино хугацаа шаардахгүй. Хамгийн багадаа 4-5 жил явж байж мэргэжилдээ эзэн болох хэмжээнд гал сөнөөгч төлөвшдөг.

-Та энэ албандаа удсан уу?

-Би нийтдээ гурван жил ажилласан. Энэ хугацаанд нийтдээ 120 удаагийн гал түймэр, гамшиг ослын дуудлагад явсан.

-Гарах болсон шалтгаан юу вэ?

-Цалин дэндүү бага байсан. Ялангуяа дөнгөж орж байгаа залууст хийж чадах ажил бага учир бага л цалин авна. Гэхдээ яг үүнтэй холбоотой юу, мэдэхгүй. Эсвэл төрийн алба учраас тийм бага цалинтай байдаг ч байж магадгүй.

-Цалин хэд байв, таныг ажиллаж байхад?

-750 мянган төгрөг. Шимтгэл төлөөд гар дээрээ авдаг нь энэ. Цалингаа 450, 300 мянган төгрөгөөр нь хоёр хувааж авдаг байсан.

-Энэ цалингаар гурван жил ажиллах хугацаандаа амьдралаа хэрхэн болгож байв?

-Эхнэртэйгээ хоёулаа амьдардаг байх үед яаж ийгээд болгодог байсан. Тухай үедээ түрээсийн байранд амьдардаг байлаа. Харин хоёр хүүхдээрээ бүл нэмсний дараа ямар ч боломжгүй болсон. Ажлын хажуугаар өөр ажил хийх мэдээж боломжгүй.

-Цалин бага, хангалтгүй гэлээ. Ажиллах цаг, нөхцөлийн хувьд ямар бол?

-Хөдөлмөрийн хуулиар бол биднийг хүнд, хортой, эрсэдсэн нөхцөлд ажилладаг гэж үздэг. 24 цаг гараад 48 эсвэл 72 цаг амрах ёстой. Гэхдээ онцгой байдлын алба хүний нөөцийн хувьд дутагдалтай учир ихэнхдээ 24/24, 24/48 цагийн ажил, амралтын ээлжтэй. Зарим тохиолдолд 48 цаг гараад 24 цаг амрах үе ч байна. Үнэндээ амарна гэж байгаа боловч амардаггүй. Зун бол өглөө ээлжээс буугаад л, үргэлжлүүлээд үерийн эргүүл гэж гол усаар "Хүн амьтан эрсэдчих вий, хүүхэд живчих вий" гээд цагдаагийн алба хаагчидтай явна. Үүнд 8-12 цаг зарцуулна. Харин өвөлдөө гэр хорооллын айлуудаар анхааруулга, сануулга өгч явна. Ороод үзлэг хийж эрсдэлийн үнэлгээ тогтооно. Танай зуух ийм байх ёстой, үнсээ ингэж асгах учиртай гэдэг ч юм уу. Мөн өвөл хот дундуур урсдаг дунд гол зэрэг голуудын мөсийг шар усны үерээс сэрэмжлүүлж зайлуулна. Тиймээс хэзээ ч ээлжээсээ буугаад сайхан амаръя гэдэг зүйл байхгүй. Анхнаасаа л ийм байсан.

-10 жил болсон галын хувцсыг нөхөөд өмс, үгүй бол өөрсдөө ав гэдэг-

-Тэгвэл галын дуудлагын үед өмсдөг хувцас хэрэгслийн тухайд юу хэлэх вэ. Иргэдийн зүгээс ихээхэн шүүмжлэлтэй ханддаг шүү дээ. Өмнөх ослууд ч батлаад байх шиг?

-Галаас хамгаалах галын хувцсыг байлдааны хувцас гэж нэрлэдэг. Ер нь хэцүү. Хуучин хүмүүсийн маань хувцас дор хаяж 10 жил хэрэглэсэн байдаг. Хэврэгшээд урагдаж, сэмрэхэд бэлэн болчихсон. Солиулъя гэхээр өөрсдөө худалдаад ав, эсвэл оёод өмс гэдэг. Авах гээд үнийг нь судлахаар сарынхаа цалингаар авах болдог. Усны гутал гэхэд л 200,000 төгрөгийн үнэтэй. Хаймран гутал учир галд хайлна, хадаасанд урагдана. Энэ тохиолдолд ч өөрсдөө ав л гэдэг. Хувцас хангалтын тал дээр бол муу. Сүүлд намайг халагдахын өмнө Францаас ч билүү галын техник хэрэгсэл, хувцас хэрэглэл тавигдсан байх. Түүнээс өмнө галын хувцас шинэчлэгдэж байгаагүй.

-Техник хэрэгслийн тухайд?

-Техник хэрэгслийн тухайд бол гайгүй шүү. Ангиудад хуучны машинууд байхаа больчихсон. Сүүлд шинэ техник орж ирсэн. Гэхдээ дэлхийн өндөр хөгжилтэй орнуудын түвшинд биш.

-Та алба хаагч байхдаа албан үүргээ гүйцэтгэж яваад гэмтэж байсан уу?

-Мэр сэр байгаа. Жишээлбэл, 8х6-ийн харьцаатай байшин шатаж байхад дотор нь ороод унтрааж байх үед дээрээс байшингийн дээвэр, дам нуруу дарсан. Үүнийг хэн ч урьдчилж тооцоолох боломжгүй. Бид харин аль болох хурдан унтрааж хүмүүсийг бага хохирол амсуулах л ёстой гэж ажилладаг. Хүмүүст зарим тохиолдолд амар юм шиг санагдаж байж магадгүй. Бодит байдал дээр бол тэс өөр. Тэр утаан дунд нүдээ нээх ч боломжгүй. Нүдээ нээлээ гэхэд нулимс, хамраас нус сугараад л байна. Гэхдээ л ямар ч нөхцөл байдалд байсан унтраах л ёстой.

Хамгийн дутагдалтай байдаг нь хүчилтөрөгч, амьсгалын аппараттай баг. Над дээр үүнтэй холбоотой нэг тохиолдол гарч байсан юм. Бид санчон гээд солонгос, мөн Германы хүчилтөрөгчийн баг ашигладаг. Ойролцоогоор 5.7 сая төгрөгийн үнэтэй. Манайх ихэнхдээ гаднын улсуудаас тусламжаар авдаг. Энэхүү багаа утаа, гал руу орохдоо амьсгалахын тулд зүүх ёстой. Гэсэн ч ихэнх тохиолдолд зүүлгэдэггүй. Яагаад гэвэл энэ багийг зүүж ороод ямар нэгэн зүйлд дарагдаад, баг эвдэрвэл сэлбэг байхгүй. Засдаг засварчин анги бүр дээр байдаггүй. Төв гал комманд дээр л хүчилтөрөгчийн багийн баллон цэнэглэдэг санагдаж байна. Тэнд тус багийг 99 хувийн хүчилтөрөгчөөр цэнэглэдэг. Бусад ангиуд дээр цэнэглэдэг ч 99 хувь хүртэл боломжгүй.

Хэрэв тухайн багийг үүрэг гүйцэтгэхдээ буюу гал унтраахдаа зүүж ороод ямар нэг зүйл нь болохгүй болчихвол ажлаас төлөхгүй. Би л төлж өгөх болдог. Тийм учраас хүмүүс гал руу орохдоо хүчилтөрөгчийн багаа зүүдэггүй. Яагаад гэвэл авч байгаа дусалхан цалингаасаа хумслуулмааргүй байна шүү дээ. Би багаа эвдчихлээ, над дээр юм унаад энэ баг эвдэрчихлээ гэхээр "Чи албаны багаж хэрэгсэлтэй гамгүй харьцсан, гэмтээсэн" гээд цалингийн 10 хувийг суутгах жишээтэй. Дээрээс нь энэ багаа засварт оруул, өөрийнхөө мөнгөөр юмнуудаа олж ав гэдэг. Засуулахад багадаа 300,000 төгрөг болно. Тиймээс зайлшгүй их гал руу ороод ч юм уу, нөхцөл байдал хүндэрвэл багийн ахлагч багаа зүү гэдэг.

-Өөр асуудлууд бий юу, үүн шиг?

-Өндрөөс хүн аврах буулгах зориулалттай шатны машин бий. Энэ машины хүрэх хязгаар нь 12 давхар хүртэл л. Ойролцоогоор 40-өөд метр сунадаг. Өөрөөр хэлбэл 12 давхраас л хүн буулгана гэсэн үг. Харин хотын төвийн энэ өндөр барилгуудаас буюу 16 давхраас дээш давхраас хүн буулгах боломжгүй.

-Тэгэхээр энэ өндөр барилгуудад гал гарвал ямар аргаар шийднэ гэсэн үг вэ?

-Энэ тохиолдолд өндрийн аврагч л ажиллана байх, гэхдээ хэцүү. Учир нь энэ барилгуудын дээвэр дээр нисдэг тэрэг газардах боломжгүй, зогсоол байхгүй. Боломжтой ганц хоёрхон л барилга бий. Бусад нь боломжгүй.

-Дарга нар нь хувийн ажилдаа дайчилна, эсэргүүцвэл зууна-

-Баттай биш байж мэдэх ч хувь хүн рүү чиглэсэн асуудлууд тулгардаг гэдэг мэдээллүүд бий. Амарч байхад дуудах, хувийн ажлаа хийлгэх гэдэг ч юм уу. Энэ тухайд?

-Энэ асуудал ганцхан онцгой гэлтгүй аль ч төрийн байгууллагад байдаг. Дарга нь цэргээ хувийн ажилдаа зарах жишээтэй. Ялангуяа онцгой байдлын албаны гал сөнөөх ээлжид 20 хүн гарч байгаа. Тэднийг шууд удирдлага буюу салаан дарга, ангийн захирагч удирдаж байгаа. Гэтэл нийслэл, дүүргийн хэлтсийн офицерууд ч юм уу яриад "Хоёр, гурван цэрэг өгчхөөч. Нэг юманд явчхаад ирье" гээд аваад явдаг. Ийм тохиолдлууд бий. Дээр нь 100 ямаанд 60 ухна гэгчээр тэр хэдэн алба хаагч дээрээ түмэн даргатай.

-Эсэргүүцэх боломжгүй юу?

-Хэцүү шүү дээ. Тиймэрхүү байдал гаргавал зууна. Ээлжид тавина. Ээлжид тавьсан ч гэсэн номерт гаргахгүй. Номерт гаргахгүйгээр харуулд томилж, өдөр шөнөгүй харуулд зогсоодог. Бүтэн сарын турш галд явахгүй харуулд зогсоно гэдэг хэцүү. Тэгээд л ийм шийтгэл амсахгүйн тулд заавал явна.

Үүнээс гадна ажлын бус цагаар дарга ирлээ гээд цуглуулдаг. Ээлжээсээ буугаад гэрийнхээ хаалгаар орсон даруйд дуудна, эргээд л гарна. Дүүргийн эсвэл ИТХ-ын дарга манай ажилтай танилцахаар ирлээ гээд л ихэнхдээ дуудна, бүгд цуглана.

Ер нь намын хамааралтай гэдэг нь ажиглагддаг. Засаг солигдоход бүх шатны дарга нар ч бас солигдоно. Ардчилсан нам гарвал намынхаа хүнийг, МАН гарвал намынхаа хүнийг томилдог. Товчхондоо Шадар сайд аль намын хүн байхаас хамаарч халаа, сэлгээ бүх шатны дарга нар дээр явагддаг. Ингэхдээ намын шахаагаар мэргэжлийн бус хүмүүс ороод ирдэг. Жишээлбэл, ТҮК-ийн дарга байсан хүн манайд хэлтсийн даргаар ирсэн. Ийм хүмүүсээр удирдуулахаар хөгжихгүй шүү дээ. Бас танил талаараа ямар ч цэргийн эрдмийн, гамшиг ослын мэдлэг, туршлагагүй хүнийг дарга болгоод оруулаад ирнэ. Тэдгээр хүмүүс нь ээлжид байгаа алба хаагчдыг ингэ, тэг гэж зарна. машинаа угаалгана. Уг нь алба хаагчид бэлэн байдлаа хангаад, дуудлага ирэхэд бэлэн байх ёстой. Гэтэл тэнд юугаа ч мэдэхгүй нэг даргын машиныг угаагаад зогсож байх жишээтэй.

Дуудлага ирлээ гэхэд тухайн хүн анги руугаа гүйж ороод хувцсаа өмсөж байтал тодорхой хугацаа алдана. Гэтэл наад захын ийм зүйлийг ч ойлгохгүй мэргэжлийн бус хүмүүсийг энэ чухал албанд даргаар оруулаад ирдэг. Энэ алба цолны эрэмбээр явдаг. Гал сөнөөгчид гэдэг бол нохойд барьдаг мод л гэсэн үг. Үх гэвэл үхнэ, гал руу ор гэвэл орно. Хэзээ ч хойш суухгүй хүмүүс. Одоогийн нөхцөлд ажиллаж буй алба хаагчид үнэхээр л аваръя, хамгаалъя гэж боддог. Түүнээс хэн ч тийм шүлс шиг цалин аваад амь насаа эрсдэлд оруулахыг хүсэхгүй. Зүгээр л ажилдаа дуртай, хайртайнх нь илрэл. Эсвэл тэтгэвэрт гарах дөхчихсөн хүмүүс. Тэд одоо хэдхэн жил тэсчихвэл тэтгэвэртээ гараад тэтгэмжийнхээ мөнгөөр байр, машиныхаа зээлийг дарчихвал болчихно доо гэж ажиллаж байгаа. Түүнээс биш залуу хүмүүс орлоо гэхэд жил болоод нийгмийн даатгалаа төлүүлээд, виз мэдүүлээд, төрийн албанд ажиллаж байсан гээд гадагшаа гараад явчихдаг.

-Тэтгэмжийн мөнгө нь хэдэн төгрөг вэ. Нийт хэдэн жил ажиллаж байж тэтгэвэртээ гарах эрх нь үүсдэг юм бол?

-25 жил гэж явдаг. Ажлын хүнд нөхцөлөөс шалтгаалаад нэг жилийг 13-14 сараар тооцдог. Ингэхээр хамгийн багадаа 20 жил ажиллаад тэтгэвэртээ гардаг. Тэтгэмж гэж 36 сарын үндсэн цалинтай тэнцэх хэмжээний мөнгө өгдөг.

-Та сонссон байх. Хоёр хоногийн өмнө дахин харамсалтай үйл явдал боллоо. Иргэд түүнийг тэтгэвэрт нь гаргачихсан байсан бол ийм зүйл болохгүй байсан гэхчлэн ихээр шүүмжлээд байгаа. Та хэрхэн харав?

-Тэр хүн маш туршлагатай олон жил ажилласан хүн. Тасгийн дарга, шатны техникч байсан хүн гэдэг. Нөгөө талаас нь бодож үзье л дээ. Хэрэв тэр хүн тэтгэвэртээ гарчихсан байсан бол нэг биш дөрвөн хүний амь нас яригдах боломжтой. Хамт орсон гурван гал сөнөөгч нь амьд гараад ирсэн байгаа биз дээ. Тэр хүн туршлагатай байсан тулдаа нөхцөл байдлыг үнэлж, тооцоолоод түрүүлээд гаргасан байх боломжтой. Дотор юу болсныг хэн ч мэдэхгүй шүү дээ. Тэр хүн нурах гэж байна, шал цөмрөх гэж байна, ухраарай гэх мэтээр чиглүүлсэн байж магадгүй. Туршлагатай учраас мэдээж хамгийн урд нь явж байгаа. Туршлагагүй хүнийг хэзээ ч галын хошуун дээр гаргаж, гал руу оруулахгүй. Мэдээж ар гэрийнхний нь хэлж байгаа шиг тэтгэвэртээ гарчихсан байсан бол ийм зүйл болохгүй байсан.

Видео яриа:

-Сонгуулийг хүртэл өөрийн эрхээр өгч болдоггүй-

-Таван сарын хугацаанд таван ч алба хаагч галд амь эрсэдлээ. Энэ албанд байсан хүний хувьд ийм мэдээнүүд сонсох амар байгаагүй байх. Танд юу бодогдож байв?

-Үнэнийг хэлэхэд их хэцүү. Дүнжингаравын уулзварт болсон дэлбэрэлтэд өртөж нас барсан гурван алба хаагчийн нэгийг нь сайн танина. Бид нэг сургууль төгссөн. Осол гарахаас хоёрхон хоногийн өмнө над руу залгаад "Би маргааш ээлжтэй, хоёулаа нэг уулзъя" гэхэд нь "Тэгье, ирэх долоо хоногт уулзъя" гэж тохирсон байсан. Гэтэл нэг өглөө ажил руугаа явж байтал амиа алдсан гурван алба хаагчийн нэг нь тэр найз минь байсан гэдгийг мэдсэн. Замын голд машинаа зогсоогоод, хэсэг хямарч уйлсан. Надад хэцүү байсан. Сая амиа алддаг алба хаагчийг мөн л сайн танина. Бас л хэцүү байлаа.

-Дээрх харамсалтай тохиолдол бүрд ОБЕГ-ыг өөрсдийгөө өмөөрсөн тайлбар хийлээ, хариуцлага хүлээхгүй байна хэмээн иргэд шүүмжлээд буй. Энэ өмөөрсөн тайлбаруудыг хэрхэн харж байна?

-Сандал, суудалдаа хайртайнх. Олгой хагаравч тогоон дотроо гэж үг бий. Цэргийн байгууллагынхан их хэрэглэдэг. Албаны юм албандаа үлдэнэ шүү гэдэг. Сонгуулийг хүртэл өөрийн эрхээр өгч болдоггүй. Дарга нь ирээд бүх хүмүүсээ жагсааж байгаад "Энэ, тэр хүн ийм тийм юм өгсөн. Та нар тэр даргыгаа дэмжээрэй" гээд. Засаг, нийгмийн эсрэг ямар нэгэн эсэргүүцэл, жагсаал боллоо гэхэд мэдээ, мэдээллийг нь хуваалцаж болохгүй. Өөрийн үзэл бодлоо илэрхийлж болдоггүй. Нэг ёсондоо үзэл бодол нь хязгаарлагдмал байдаг. Ангид болохгүй байгаа зүйлийг ч дотроо яриулдаггүй. Чи матлаа гэдэг. "Ольсон цэрэг, оргосон цэрэг хоёр явах газар шүү" гэх жишээтэй.

-Шүгэл үлээсэн тохиолдол ер нь байдаг уу, боломжтой юу?

-Тэгэх боломжгүй. Тийм тохиолдол гарч байгаагүй. Би хүртэл одоо нүүрээ гаргаж чадахгүй, шүгэл үлээж чадахгүй л сууж байна шүү дээ.

-Та ярианы эхэнд цалингаасаа болж гарсан гэсэн. Айдас огт нөлөөлөөгүй юу?

-Цалин бага, хэцүү ч гэсэн би албандаа үнэхээр дуртай байсан. Тэр гал дундаас жаахан хүүхэд тэврээд гараад ирэх, баярлалаа агаа гээд л хэлэх иймэрхүү зүйлүүд үнэхээр сэтгэл хөдөлгөдөг, урам өгдөг. Нэг айлын байшин шатаж байхад тархахаас нь өмнө гялс очиж унтраачхаад, нөгөө хүмүүсийнхээ царайг хараад "Ашгүй дээ, хүн бэртэж, гэмтсэнгүй. Байшингийн маань тал нь ядаж үлдлээ" гээд инээж баясахыг нь харах гоё. Би ажлаасаа үнэхээр гармааргүй байсан ч ажлын шаардлагаар л. Хэчнээн ажилдаа дуртай байсан ч манай гэр бүл амьдрах ёстой, идэж уух, өмсөж зүүх ёстой. Ажлаасаа гарахдаа хамт олонгүй болох нь дээ л гэж айсан. Хамт олон минь үнэхээр гоё хүмүүс байсан. Харин илүү дутуу дарга нарт бол дургүй байсан.

Онжав маань өнгөрсний дараа албандаа эргээд оръё гээд эхнэртэйгээ ярилцсан. Эхнэр маань "Чи үхчихээр бид хэд яах юм бэ" гэсэн. Тэгээд "Нээрэн ч тийм дээ, ийм хэцүү байхад" гэж бодогдсон. Гэхдээ ганцаараа амиа хоохойлоод сууж байгаагаасаа ичээд байдаг.

-Албанаасаа гарсан нь тийм сайхан биш ч би өдөр бүр гэртээ хонодог болсон-

-Цалинг бодитоор нэмбэл хүн хүчгүй байдал өөрчлөгдөх үү?

-Цалингаа л нэмэх хэрэгтэй. Хоёр жилийн өмнө онцгойгийн алба хаагчдын цалинг нэмнэ гэдэг зүйл яригдаж эхэлсэн ч дуншиж, дуншиж 2023 нэгдүгээр сард цалин нэмэгдсэн байх. Тухайн үед төрийн тусгайгийн долоодугаар шатлалаар цалинждаг хүний цалин 20 мянгаар л нэмэгдсэн байсан. Энэ нь дөнгөж ажилд орж байгаа гал сөнөөгчийн цалин. Их мөнгө нэмэгдсэн байгаа биз. Ердөө таван ширхэг талхны мөнгө.

Харин дарга нарынх нь цалин 400-500 мянгаар нэмэгдсэн. Энэ тухай сошиалаар хэдхэн хоног шуураад л мартагдсан. Надад энэ үйл явдал их гомдолтой санагдсан. Үнэндээ энэ гал сөнөөгчид л энэ газрыг нуруун дээрээ үүрч яваа.

-Албанаасаа гарсан энэ хугацаанд таны амьдрал хэрхэн өөрчлөгдөв?

-Би өдөр бүр гэртээ хонодог болсон. Эхнэр маань намайг өнөөдөр гарч яваад эргэж ирэх болов уу, үгүй болов уу гэж санаа зовохоо больсон. Хувийн байгууллагад ажиллах нь онцгойгоос арай дээр цалинтай. Ажлын найман цаг л ажилладаг болсон, хажуугаар нь би суралцах боломжтой болсон.

-Ярилгүй үлдсэн зүйл байна уу?

-Мартсан байна, сая саналаа. Монголд морин жолооч гэж хэллэг байдаг. Ууж байгаа хүмүүсийг ийш, тийш хүргэж өгдөг. Тэр тохиолдол Онцгойгийн албанд маш их байдаг. Маш олон даргатай. Хамгийн аймаар нь ээлжид гараад номерт тавигдчихсан дуудлага хүлээж байгаа алба хаагчийг хэн нэг дарга "Тэнд ууж байна гэнэ, чи машиныг нь бариад хүргээд өгчих. Гялс амжуулаарай" гээд явуулдаг. Нөгөө тушаасан салаан дарга чинь бас нэг даргынхаа тушаалаар л тэгж байгаа. Тиймээс үгүй гэх боломжгүй. Эргээд уулзах нүүртэй байх хэрэгтэй учраас явж л таардаг.

-Яваад очихоор ямар харилцаа угтдаг бол?

-Буруу юм хийж байгаагаа мэдэх учраас муухай бол харьцахгүй. Өө миний дүү, миний цэрэг л гэнэ. Их сайхан харьцана. Гэхдээ алба тэнд эзгүйрчхэж байгаа юм. Хотын хаана ч хүргэж өгч магадгүй. Буцахдаа унаагүй болохоор таксидах хэрэг гарна. Мөнгө ч өгдөггүй. Мөнгөгүй үедээ гүйгээд л ирнэ. Гялс оччихоод эргэж ирэхгүй бол тэр хооронд дуудлага ирвэл болохгүй. Тиймээс ийм зүйл хэцүү. Жорлонгоо ухуулах, байшин засуулах энэ тэр энүүхэнд шүү дээ.

-Ярилцсанд баярлалаа.

Энэ мэдээнд өгөх таны үнэлгээ
Like
Love
Haha
Wow
Sad
Angry

Д. Мөнхбат

Утга зохиол судлаач, сэтгүүлч мэргэжилтэй. МҮОНР-ийн Урлаг соёлын алба болон МҮОНТ-ийн Нийгэм, эдийн засаг, бодлогын нэвтрүүлгийн редакцад сэтгүүлчээр ажиллаж байсан. Сэтгүүл зүйн салбарт гурав дахь жилдээ ажиллаж байна.

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Eguur.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.

guest
86 Сэтгэгдэл
Хуучин
Шинэ Шилдэг
Inline Feedbacks
View all comments
Зочин
Зочин
2024-04-10 08:32

Ноднин туркэд газар хөдлөлтөд явсан багийнхний засгаас өгсөн ц�##�инг нь гацаагаад бүхэл 3 сар эргэлдүүлж мөнгө цохиж байсан �##�тадсан соёмботой каракул м�##�гайтай өлөн даргыг харахад л ойлгомжтой байсан�####�а

Зочин
Зочин
2024-04-10 10:34
Reply to  Зочин

????

Зочин
Зочин
2024-04-10 08:42

Мэргэжлийн сайхан нь цаг үеэ олсон сэдвийг барьж авах. Сайн байна. Гэхдээ редактораар жаахан жижиг сажиг �##�даагаа харуулчихаж байгаарай. Алдаатай үг мүг уншихаар мэргэжлийн өвчин хөдлөөд ярилцлагаа ч уншихгүй �##�даө хайчих юм ???????????? Амжилт

Зочин
Зочин
2024-04-10 08:47

Онцгойд эрс шинэчлэл хийх цаг болсон шүү

ГАНЦ ОНЦГОЙД БИШ
ГАНЦ ОНЦГОЙД БИШ
2024-04-10 14:46
Reply to  Зочин

БҮХ ТОГТОЛЦООГОО ӨӨРЧИЛЖ ХУЛГАЙГААС БҮХ НИЙТЭЭРЭЭ САЛАХ ХЭРЭГТЭЙ

Нарантцяа
Нарантцяа
2024-04-10 08:52

Ёстой юу гэж ч хэлэхэв дээ,ийм л байгаа.Дээрээс нь эхлээд л соль,х�##�,утгагүй амьтдыг,тэжээврүүдийг.Ум маани бадми хум,үхэгсэдтэйгээ цуг авсандаа хэвт дээ,дарга нар минь.

Зочин
Зочин
2024-04-10 08:56

Маш зөв зүйл хийжээ.Энэ �##�банд хүчин зүтгэж байсны хувьд хамтрагч нарынхаа өмнөөс ингэж шүгэл үлээх нь зөв шүү.Шаардлага тавьсан нэгнийг дарамт�##�даг гсн шүү.Амьд байхыг хүсэж байгаа бол бүгд асуудлаа ил тод асуудлаа ингээд ч болов ил гаргаарай.Иргэд минь тэднийг дэмжээрэй.Стандартгүй хотод биднийг аврах хүмүүс бол Онцгойгийн �##�бан хаагчид шүү

Иргэн
Иргэн
2024-04-10 09:07

Мэргэжлийн сургууль төгсөөгүй бүх дарга нарыг �######�уулах болсоон

Буруу л юм хийлээ
Буруу л юм хийлээ
2024-04-10 13:20
Reply to  Иргэн

Мэргэжилтэй, мэргэжилгүй дээ асууд�##� нь байгаа юм бишээ. Дарга нар нь сэтгэлгүй байгаа нь л гамшиг. З�##�уудаа би ингэж байсан, одоо та нар ингэх ёстой гэдэг цэргийнхэнд байдаг тэнэг ойлголтоос л с�##�ах хэрэгтэй байна даа

ард түмэн
ард түмэн
2024-04-10 09:14

Энэ жинхэнэ г�##� сөнөөгчийн амьдр�##� бичижэээ Ийм л жирийн хүмүүс үнэнг ярьжээ Одоо энэ ярианд байгаа �##�даа дутагдлыг засаж ажлаа сайжруул ...

аагий
аагий
2024-04-10 09:25

юу яриад бгаан бэ, хүний амь наснаас чух�##� зүйл бхгүй

ганаа
ганаа
2024-04-10 09:26

3 жил ажилласан гэхэд сайн мэдээлэлтэй байна. Яг л ийм шүү дээ. Г�##� унтраах ангиуд. Нийгэмд үориг гарган шүгэл үлээсэнд баярл�##�аа иргэн Б.

Онцгой албаныхандаа баярлалаа
Онцгой албаныхандаа баярлалаа
2024-04-10 09:29

олон хүн, амьтаны үнэт амь нас, эд хөрөнгийг нь аварч өдөр шөнөгүй зүтгэдэг Онцгой байдлын ажилтануудадаа өдөр шөнөгүй зүтгэж байгаад нь маш их т�##�арх�##�аа. Гэвч эрдэнэт ам насыг нь хүчилтөрөгчийн маскнаасаа дор үздэг удирдлагатайг нь сонсоод үнэхээр их өрөвдлөө. Манай улс авилг�##�, хахууль, төрийн хулгай дээрэм тонуулаар бусад улсаас "түрүүлэх" гэж ур�##�даж яваа болохоор дарга нар нь онцгойгийн ажилтануудыг үйлчлэгч, жолооч, бараа бологч л гэж харах нь аргагүй лдээ, хөөрхий.

Зочин
Зочин
2024-04-10 09:31

Өө ямар аймаар газар вэ.сэтгэлтэй болоод л ажилладаг юм байна.дандаа өөрсдийгөө өмөөрсөн мэдэгдэл хийнэ хүний амь түй ч хамаагүй �######�аачээ новшнуудаа

Зочин
Зочин
2024-04-10 09:39

Yu hutsaad bgaan be hvnii ami nasnaas ilvv bag huwtsas gj baidiimuu nowshnuid mongiigni ideedp suuj bga biz

Аяаяа
Аяаяа
2024-04-10 09:44

Монголын дарга нарыг цөөлье. Та нар ичиж амьдар, ар гэр үр хүүхэд эхнэр аав ээж ах дүүс амрагууд нь та нар бүр ичиж амьдар, гутар.

Зу зу
Зу зу
2024-04-10 09:47

Яагаад [ОНЦГОЙ]гэж нэрлэсэнмй учрыг ойлгодог дарга байхгүй'хийе гэсэн сэтгэл байв�##� юухнаас ч эхэлж болно.Албан хаагчдаа ядаж дээд зэргийн хувцас'багаж'хүчилтөрөгчөөр хангаад олигтойхон ц�##�ин өгвөл олон шижигнэсэн з�##�уучууд мундаг л байна даа.Удирдлага нэртэй б�##�ай долдойнуудыг х�##�ж шинэчлэх хэрэгтэй

Зочин
Зочин
2024-04-10 09:48

худлаа чаагаад бгаарай �####� минь

Зочин
Зочин
2024-04-10 10:53
Reply to  Зочин

Чи хэний суганы үс вэ наадахь з�##�уу чинь үнэнийг л ярьж бна мэрэгжилийн ур чадвар дутуушахааны авилг�##�д орцонд дээд дарга нар мэрэгжилийн удирдах ур чадвар муу бна

Иргэниргжн
Иргэниргжн
2024-04-10 14:50
Reply to  Зочин

Суганы үс биш �######� долоогч

Зочин
Зочин
2024-04-10 09:49

Ц�##�ин бага ажилаасаа гарах өргөдөл өгөөд шийдэхгүй удаад баыхаар нь ажлаа хийхгүй яваад өгөхөөр шууд эрүүгийн хариуцлага хүлээлгээд шоронд хийдэг ????????????

Зочин
Зочин
2024-04-10 09:59
Reply to  Зочин

Монгол улсад хууль үйлчлэхээ болиод удаж байна даа. Хүнийг зарц боол шигээ боддог юмуу хаашаа юм. МАН-ыхан энэ улсыг зүгээр л хойд Солонгос болгож дуусг�##�аа шүү.

Зочин
Зочин
2024-04-10 09:50

Өсөх ирээдүйтэй сайн сэтгүүлч сайн ярилцлага авчээ. Бурууд нүд хурц хүн шүү би, шүгэлк үлүүж, байгууллагат г.м үг үсгийн �##�даа мэр сэр байна шүү, бу�####�араа бол төгс ажиллажээ????

Baigal
Baigal
2024-04-10 09:52

Ene uls chin MAH erhend bj bnga gamshig salahgui dain dajintai ene zeregtsej hunii ami suitej bhiin MAH dahin bitgii songooroi

Зочин
Зочин
2024-04-10 09:55

Арай ч дээ. Эвдсэн юмаа өөрсдөө төл гэдэг чинь зүгээр л ҮХ гэж байгаа үг юм бишүү. Тоног төхөөрөмжөөс хямд, хямд бишээ бүүр ҮНЭГҮЙ АМЬТАЙ хүмүүс ОНЦГОЙ АЛБА-нд ажилладаг гэсэн үгүү. Эвдэрсэн тоног төхөөрөмжийг нь сольж өгөх мөнгийг нь өөрсдөө идэа гэж л тэгдэг байх. Хэлэх ч үг олдохгүй нь ээ.

Зочин
Зочин
2024-04-10 09:56

Алба хаагчдаа 5т�##�хны ц�##�ин нэмчээд өөрөө 400.0-500.0 төг идэж суухдаа ичдэггүй юм бх даа
Төрөөс гаргаж бгаа бодлого нь ч чааваас юм даа

Зочин
Зочин
2024-04-10 09:57

төрийн байгууллгийн үнэнг дэлгэж

Ппп
Ппп
2024-04-10 09:58

Дан дарга нараас бүрдсэн с�##�аа байгуулж г�##� руу хүчээр оруулах хэрэгтэй г�##� утаа гэж юу байдгийг яс махаараа амиараа мэдрэг

lady
lady
2024-04-10 10:05

Сайн байна з�##�уу минь. Үг өгүүлбэр бүхэнд чинь засаж з�##�руулах хэрэгтэй чух�##� мэдээлэл байна. Яг ийм үнэн үг онцгойд зүтгэж байгаа анд нөхдөд чинь хэрэгтэй байсан байх. Эгүүрийн сэтгүүлчид баярл�##�аа. Маш чух�##� мэдээллийг цагийг нь олж гаргаж харуулж байна. Мэдээллийнхээ араас мөшгиж, үр дүнгээ үзээрэй гэж хүсье.

Иргэн
Иргэн
2024-04-10 10:14

Энэ бол г�##�ын байгуулагын бодит үнэн байх миний нэг сайн танил хэдэн жил Г�##�д ажиллаж байгаад гар сан тэр бас ажлын бус цагаар дарга нарт зарагдагаа яриж байсандаа

Зочин
Зочин
2024-04-10 10:15

Шадар Амарсайханы оруулсан сан�##�аар Өндөр ц�##�интай дарга нарын ц�##�инг 500000 төгрөгөөр, ахлагч нарын ц�##�инг 20000 төгрөгөөр нэмсэн нь ёстой ичмээр, шившиг тэй зүйл болсон. Одоо түүнийгээ засч з�##�руулах т�##�аар юу ч хийхгүй байна.

Зочин
Зочин
2024-04-10 10:23

Яг л бодит байдлыг бичжээ үнэхээр л ийм л бохир заваан улс төржсөн �##�ба шинээр �##�ба хаагчдад ханг�##�т, гэр орондрр амрах эрх байхгүй, өгсөн үүрэг да�##�гавар биелүүлээгүй бол �##�банаас �######� гэж дарамт�##�даг 24 цаг ээлжинд гараад буусан хүнийг дахиад ээлжинд гар гэж дууддаг үнэхээр хөдөлмөрийн мөлжлөгтэй байгууллага

Зочин
Зочин
2024-04-10 10:48

ОХУ ын Онцгойн дарга нар ахлагч нараасаа бага ц�##�ин авдаг. Онцгойн хамгийн өндөр ц�##�инг Онцгойн ахлагч нар авдаг. Шадар сайд мэдмээр юм.

Зочин
Зочин
2024-04-10 10:54

Сайдаас нь эхлээд хуриуцлага тооцох хэрэгтэй, мөн дарган нарын тоог цөөлөх хэрэгтэй.

Зочин
Зочин
2024-04-10 11:17

хэдэн жилийн өмнө нисдэг тэрэгтэйгээ сүйрсэн онцгойнхны оршуулга бөөндөө гарч байхад нь таараад, замын хажуу руу машинаа тавьж байгаад баахан уйлж сууж байлаа, тэр осол бас л дарга нарын �##�даанаас болсон гэдэг, ийм б�##�иар улс төржсөн нам нам гэсэн солиорлоос с�##�аагүй цагт монгол улс өөдөө явахгүй ээ, одоо энэ жүжигчин хэдэн гишүүнийг хар, бөөлжис цутгамаар

Зочин
Зочин
2024-04-10 12:21
Reply to  Зочин

Бүр хүүрийн хүрэлсүхээс болсон гэж ярьдаг шүү. хүүрийн төрсөн өдөр ч билүү нэг юм яригдаад бсан

Зочин
Зочин
2024-04-10 11:25

обег-ын дарганцруудыг бүгдийг нь г�##�руу оруулахаар юум байнадаа

Зочин
Зочин
2024-04-10 11:25

Эвдэрвэл өөрөө төл гэдэг �########�гаас долоон дор төр.Бүр нэг увайгүй.Зохих түвшинд зарлага байж хөгжинө,хүний амь аврагдана гэдгийг мэддэггүй хөлдүү ТӨР!!!!!

Зочиншал тэнэг
Зочиншал тэнэг
2024-04-10 11:31

Дарга нарыг одоо солих цаг болсон шүү

зочин
зочин
2024-04-10 11:33

Бодит амьдр�##�ыг нь бичиж дээ

ҮНЭН
ҮНЭН
2024-04-10 11:35

ЯМАР ЗОРИУД ЭВДЛЭВ Л ГЭЖ ДЭЭ. БҮҮР НЭГ ХЭЛЭХ ҮГ ОЛДОХГҮЙ. СЭТГЭЛГЭЭ НЬ ЯАЧИХСАН ЮМ БЭ?

Unen iim baidag
Unen iim baidag
2024-04-10 11:38

Turliin buh alba iim bosoo togtoltsootoi baiguullaga shuu dee deed tim darguud ni tom tsalin avna dood jigigchuud ni jijig tsalin avna esvel oron nutag bol bur ih tanaastai tsalin avna mash hund uchraas iim baidlaar ajlaas gardag zaluu hun bol neg oroldood l uzdeg kareer huuh hun bairni zeelend oroh zorilgo geh metees bish tsalin gej surtei yum yeruusuu baidaggui yum

Зочин
Зочин
2024-04-10 11:39

Ц�##�ин үнэхээр бага бас завгүй. Ямар ч 5жилийн нэмэгдэл авахгүй. Сумдынх бол авдаг болсон. Суманд эрсдэл хамаагүй бага.

Зочин
Зочин
2024-04-10 11:39

Бас ийм их ажилтай байж ээлжийн амр�##�т нь ажлын 15 хоног байдаг. Тэгээд ажиоласан жилээсээ хамаараад 1,2 хоногоор нэмэгддэг үнэн хэцүү. Цагдаагийн �##�ба шиг олон хоног амраадаг болмоор байна !!!!!!

Хэн
Хэн
2024-04-10 11:48

Өө �####�а. Чааваа�####� манай онцгой ямар арчаагүй юм бэ. Новш юмаа.

Зочин
Зочин
2024-04-10 11:50

Тусламжаар үнэгүй ирсэн багаа хүний амьнаас дээгүүр үнэлж эвдвэл өөрсдөө төл гэж дарамт�##�ж хүмүүсийг үхэлд хүргэж байх гэж дээ. Баггүй өдөр бүр шахам утаа руу орж байхаар үхэхгүй ч гэсэн хордсоор л байгаа шүү дээ. Хувийнхаа хөрөнгийг м�##�лаж байгаа м�##�чдын зээлийг тэглэнэ,м�##�чдын НДШ төлнө нтр гэж попорч байхаар хувцасыг нь 10 жилд биш ядахдаа 2 жилд, бас тэр багийг нь ханг�##�ттай худ�##�даж аваад тогтмол зүүлгэхэд яана вэ. Зүгээр л засварын ажилчдын хөдөлмөр хамга�##�лын хувцасыг жил бүр өгдөг нормтой шүү дээ ДАРГА НАРЫГ НЬ БҮГДИЙГ СОЛИХ ХЭРЭГТЭЙ БОЛСОН БАЙНА.

nergvi
nergvi
2024-04-10 11:54

gal sonoogchoosoo olon emegte humuus ajlaad bdag bizde ted yag yu hiiw. zarim hereggui alban tushaaliig tsooloh heregte

Зочин
Зочин
2024-04-10 12:04

Цагдаа ч ялгаагүй 36 н сарын ц�##�ингаа зүүдлээд амаа таглуулаад явж бгаа

Зоч
Зоч
2024-04-10 12:10

Г�##�ын хувцас г�##�ын зэргээс хамаарч бас зэрэглэлтэй, юун 10 жил, 2 жилийн хугацаатай байдаг. Манайхан �##�дгийн байна. Гамшиг болсон газар байна!!!

Зочин
Зочин
2024-04-10 12:12

Онцгой байдлын байгууллага гэж нэг нэгмөсөн дампуурчихсан газар байна ахлагч байгаа бодит байдлыг яг л хэлж дээ
Системээр нь өөрчлөх хэрэгтэй дарга дагсан нүсэр хүнд суртлын аппаратай яг гамшиг ордог �##�ба хаагчид нь 29 хувь нь эзэлдэг үлдсэн ямар ч хэрэггүй цол зүүсэн цолонцорууд

Зочин
Зочин
2024-04-10 12:16

Unenl yum bichsen bna shdeee het ikh namchirhsan bolson doo bvhel bvten Ontsgoi baidliin surguili ni bhad baahan ariin haalgani opitseruud tgd ted nar tom artai tom namtai bolhoor dendvv ikh zantai nam garlaa darga nar soligdono shuu neg haana bdag ni ch mdgdehgvi surguili togsood nam dagj ywaad l shuud darga bolno buhel bvten alba mergejiliin mergeshsen hvmvvseeen l udirdah alban tushaal deer ni tawimaar bgaaa haa hamaagvi hvmvvs shuud darga boldog hvsseneeree tomilgoo hiideg asuudald orood irheer shuud l oor tish ni shiljvlen tomildog haa hamagvi nomiin san ch bsn hvn ahlah mergejilten haa hamaagvi tamiriin surguili togsood salaanii zahiragch angiin zahiragch iim l bgamdaa

Байгал
Байгал
2024-04-10 12:17

Хүний аминаас үнэтэй багаж хэрэгсэлтэй!!! Онцгой блын бүх шатны дарга нар Амарсайхан бүгд огцор. Хүн үхэж бхад эд нар юу хийгээд ц�##�ин �##�бан туша�##�тай байх юм бэээ???

Зочин
Зочин
2024-04-10 12:25

Sharelchmeer bdag tetgevert garhad hedhen sar dutuu bdag hetsuu ch yumaa da

Зочин
Зочин
2024-04-10 13:06

Бүх дарга нарыг солих хэрэгтээ, юу хийсэн гэж Генер�##� цол аваад байна!

Зочин
Зочин
2024-04-10 13:11

avrah angiihan beltgel surguuli hiij baigaag negch udaa harsangui haraal idsen heden ulaan mashinaa barag nuur haragdtal ugaagaal suuj bdg. say ter duudlagaar ochson mashinuud n gyalalzaad bga bizdee. ternii orond iim galiig ingej untraana iim ayulgui ajillagaanii durem barimtlana geed uuriin bolon uruuliin amiig hamgaalah arga taktik, tusgai heregselteigee haritsah dadlaga surguuli hiilgeed suuj baidag ch boloosoi

Зочин
Зочин
2024-04-10 13:38

Hogiin udirdlaguudtai luiwariin gazar bna daa

Zochin
Zochin
2024-04-10 14:02

Z##laachee, haraal idsen oyunerdene gahai ogtsroh yostoishdee ali ert

Холбоотой мэдээ

Back to top button