МАН-ЫН ТӨЛӨВЛӨГӨӨ: “Хөдөөнийхөн тэнэг” тул бүтэхгүй хүмүүсээ тийш нь явуулна

НИЙСЛЭЛИЙН ИРГЭД “ХӨВӨГЧ МАСС” ТҮВШНЭЭС ДЭЭШ АХИСАН УЧИР ЭРХ БАРИГЧИД АЙВ

Парламентад олонх болсон улс төрийн нам өөрсдийнхөө ашигтай гэж үзсэн хувилбараар Сонгуулийн хуулиа өөрчлөн найруулдаг бичигдээгүй дүрэм манайд үйлчилдэг. Тухайлахад, АН-ын дарга асан З.Энхболд УИХ-ын даргаар ажиллаж байхдаа жижиг 76 тойрог болгож, Нийслэлд 28 мандат хуваарилж байв. Э.Бат-Үүл баатраар ахлуулсан баг “алаад өгсөн” гэж тооцсон тул АН

нийслэлд ялалт байгуулна гэж үзэж, мандатын тоог нэмэгдүүлсэн юм.

Гэвч АН өөрсдийн зохиосон төлөвлөгөөндөө унаж, 2016 онд Нийслэлээс ердөө ГАНЦ  суудал авсан. Үндсэндээ тэд  27 суудлаа МАН-д найр тавьж өгсөн гэж болно. Тэдний мөрөөдөл ингэж талаар болж, Нийслэлийн мандатыг сонгуулийн түүхэнд хамгийн олноор тавьсан үе түүх болон хоцорч байна. Учир нь, МАН энэ удаа эрх баригчийн давуу байдлаа ашиглаж, мэдээлэлд ойр, хэрсүүжсэн Нийслэлчүүдийн мандатыг дөрвөөр багасгав.

Ингэснээр Монгол Улсын хүн амын 50 хувь нь оршин суудаг Нийслэлээс ердөө 24 төлөөлөл парламентад суухаар хуульчлагдав. Яг  хүн амынхаа тоонд суурилуулж тооцвол Нийслэлд 35 мандат ногдохоор буй. Уг тооцооллыг газар нутгийн байршлын онцлогт хамааруулан, даруй 11-ээр цөөн тоогоор батлав. Өнгөн дээрээ  МАН “Алслагдсан аймгуудын газар нутгийг харгалзан үзэж, мандатын тоог нэмж байна” гэж тайлбарлаж байгаа хэдий ч ачир дээрээ шал өөр шалтгаантай.

Учир шалтгаан нь, Нийслэлийн сонгогчид мэдээлэлд ойр, сошиал орчны их урсгалаас үүдэж, харьцангуй сайн хэрсүүжсэн. Өөрөөр хэлбэл, Нийслэлийн иргэд “хөвөгч масс” түвшнээс дээш ахиж, ухаантай сонгогчдын түвшинд хүрч, өнгөрсөн жилүүдэд боловсорсон билээ. Тиймээс ч парламентад 65-уулаа суусан мөртлөө хоёр гишүүн нь Эрүүгийн хэрэгт холбогдон түдгэлзэж, 10 гаруй гишүүд яллагдагчаар татагдсан, Жидүү, концесс нэрээр  төрөөс хулгай хийгчид нь илчлэгдсэн энэ удаагийн парламентыг Нийслэлчүүд дэмжихгүй байх өндөр эрсдэлтэй.

ӨНГӨРСӨН ДӨРВӨН ЖИЛИЙН ӨМНӨХ АРД ТҮМЭН АЛЬ ЭРТ “ТӨРӨЛ АРИЛЖСАН”

Ийм эрсдэл яг бодит байдлаар үүссэн тул орон нутгийн мандатыг МАН дөрвөөр ихэсгэж, асуудалтай, болж бүтэхгүй түүхтэй хүмүүсээ хөдөө нэр дэвшүүлэхээр тооцов. Энэ парламентын үед хамгийн их эрх мэдлийг гартаа атгаж, давхар дээл өмсөж яваа лидерүүд нь  хүртэл  Нийслэлээс айж, хөдөөгийн тойргууд усалж явна. Тухайлахад,шударга үнэний дуу хоолой болсон МАН-ын дарга У.Хүрэлсүх, ЗГХЭГ-ын дарга Л.Оюун-Эрдэнэ нар Хэнтийн тойргийг,  улсын төсөв мөнгөний эрх мэдлийг атгаж буй Ч.Хүрэлбаатар, Б.Чойжилсүрэн нар Увсдаа л нэр дэвшихээр “улайрч” явна.  

Тэдний хэн нь ч Нийслэлийн мандат амлаж, эрсдэлд орохыг хүсэхгүй. Тэр ч байтугай Нийслэлээс сонгогдсон Ц.Гарамжав, Ж.Энхбаяр, Ц.Нямдорж нар орон нутгийн мандат руу шилжих асуудал хөшигний ард яригдсаар байна.  Энэ мэтээр аль хүчтэй, чадалтай, лидерүүд нь сумын клуб засах, малчны худаг сэргээж өгөх гал тогооны ажилтай зууралдаж, “Нийслэлээс л хол байвал бусад нь дүүрч” гэж залбирч яваа нь нууц биш.

Эрх баригчдын  энэ тооцоолол нь “Хөдөөнийхөн тэнэг учир бидний “но”-г бага мэднэ. Сонгогдох боломж тэнд л байгаа” гэж дүгнэснийх. Гэтэл малчид хотноосоо сошиал сүлжээнд байнга холбогдож, аль мэдээлэлтэй  нөхдийг олон нийтийн цахим сүлжээнд тасралтгүй дагаж, тэр хэрээрээ  76-ын бүтэхгүй түүхийг хангалттай сонсож буй.

Өнгөрсөн дөрвөн жилийн өмнөх ард түмэн аль эрт төрөл арилжсан. “Ард түмэн гэдэг чинь цагаан цаас” гэж далд орилдог МАН-ын дүгнэлт аль эртээ өрөөсгөл ойлголт болон хувирсан билээ. Яахав,  өөрсдийнхөө мэхэнд унаж, сонгуульд ялагддаг өмнөх жишгүүд энэ удаа МАН-ыг дайрах үед хөдөөнийхнийг “тэнэг” гэж дүгнэсэн нь алдаа байсныг ухаарах биз ээ.

Өөрийн сэтгэгдлээ илэрхийл

Share Tweet